Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. myśleć
1. jakąś historię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- wymyślać imiona, logo, nazwy, neologizmy, przezwiska, tytuły, slogany reklamowe; metody, rozwiązanie, sposoby, strategie; dowcipy, fabułę, jakąś historię, horrory, intrygi, skecze, zabawę, zagadki, życiorysy; powody, preteksty, przeszkody, usprawiedliwienia
- wymyślać w pośpiechu
- wymyślać na poczekaniu
- lubić wymyślać
Cytaty
|
[...] ludzie wymyślali coraz to nowe maszyny i skomplikowane urządzenia. źródło: NKJP: Monika Rakusa: Baśnie dla Antosia, 2010 |
|
|
Aby zapobiec waśniom, Kajko wymyśla genialne rozwiązanie – mianowicie bezkrwawy bój, czyli mecz piłkarski. źródło: NKJP: Marcin Osuch, Konrad Wągrowski: 10 naj… Futbol na obrazkach, Esensja, 2008, nr 6 |
|
|
[...] twórcy gry najpierw wymyślali świat, postacie go zaludniające i starali się przewidywać zdarzenia, jakie w świecie tym mogą mieć miejsce, a następnie tworzyli mechanikę gry. źródło: NKJP: Andrzej Lemanowicz: Historia RPG, Esensja, 2008, nr 8 |
|
|
Plotkując o kimś, wymyślając jakieś niestworzone rzeczy o innych kobietach, wyraźnie się rozładowywała. źródło: NKJP: Stefan Pastuszewski: Powłoka, Akant, 2008 |
|
|
Leżała na podłodze, wymyślając, jakim podstępem mogłaby […] zwabić go na powrót do siebie. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wymyślam |
wymyślamy |
|||
| 2 os. |
wymyślasz |
wymyślacie |
|||
| 3 os. |
wymyśla |
wymyślają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wymyślałem +(e)m wymyślał |
wymyślałam +(e)m wymyślała |
wymyślałom +(e)m wymyślało |
wymyślaliśmy +(e)śmy wymyślali |
wymyślałyśmy +(e)śmy wymyślały |
| 2 os. |
wymyślałeś +(e)ś wymyślał |
wymyślałaś +(e)ś wymyślała |
wymyślałoś +(e)ś wymyślało |
wymyślaliście +(e)ście wymyślali |
wymyślałyście +(e)ście wymyślały |
| 3 os. |
wymyślał |
wymyślała |
wymyślało |
wymyślali |
wymyślały |
bezosobnik: wymyślano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wymyślał będę wymyślać |
będę wymyślała będę wymyślać |
będę wymyślało będę wymyślać |
będziemy wymyślali będziemy wymyślać |
będziemy wymyślały będziemy wymyślać |
| 2 os. |
będziesz wymyślał będziesz wymyślać |
będziesz wymyślała będziesz wymyślać |
będziesz wymyślało będziesz wymyślać |
będziecie wymyślali będziecie wymyślać |
będziecie wymyślały będziecie wymyślać |
| 3 os. |
będzie wymyślał będzie wymyślać |
będzie wymyślała będzie wymyślać |
będzie wymyślało będzie wymyślać |
będą wymyślali będą wymyślać |
będą wymyślały będą wymyślać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wymyślajmy |
|
| 2 os. |
wymyślaj |
wymyślajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wymyślałbym bym wymyślał |
wymyślałabym bym wymyślała |
wymyślałobym bym wymyślało |
wymyślalibyśmy byśmy wymyślali |
wymyślałybyśmy byśmy wymyślały |
| 2 os. |
wymyślałbyś byś wymyślał |
wymyślałabyś byś wymyślała |
wymyślałobyś byś wymyślało |
wymyślalibyście byście wymyślali |
wymyślałybyście byście wymyślały |
| 3 os. |
wymyślałby by wymyślał |
wymyślałaby by wymyślała |
wymyślałoby by wymyślało |
wymyślaliby by wymyślali |
wymyślałyby by wymyślały |
bezosobnik: wymyślano by
bezokolicznik: wymyślać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wymyślając
gerundium: wymyślanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wymyślanie |
wymyślania |
| D. | wymyślania |
wymyślań |
| C. | wymyślaniu |
wymyślaniom |
| B. | wymyślanie |
wymyślania |
| N. | wymyślaniem |
wymyślaniami |
| Ms. | wymyślaniu |
wymyślaniach |
| W. | wymyślanie |
wymyślania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wymyślający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wymyślający |
wymyślający |
wymyślający |
wymyślające |
wymyślająca |
| D. | wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślającej |
| C. | wymyślającemu |
wymyślającemu |
wymyślającemu |
wymyślającemu |
wymyślającej |
| B. | wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślający |
wymyślające |
wymyślającą |
| N. | wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającą |
| Ms. | wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wymyślający |
wymyślający |
wymyślające |
wymyślające |
| D. | wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
| C. | wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
| B. | wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
wymyślające |
| N. | wymyślającymi |
wymyślającymi |
wymyślającymi |
wymyślającymi |
| Ms. | wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wymyślany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wymyślany |
wymyślany |
wymyślany |
wymyślane |
wymyślana |
| D. | wymyślanego |
wymyślanego |
wymyślanego |
wymyślanego |
wymyślanej |
| C. | wymyślanemu |
wymyślanemu |
wymyślanemu |
wymyślanemu |
wymyślanej |
| B. | wymyślanego |
wymyślanego |
wymyślany |
wymyślane |
wymyślaną |
| N. | wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślaną |
| Ms. | wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wymyślani |
wymyślani |
wymyślane |
wymyślane |
| D. | wymyślanych |
wymyślanych |
wymyślanych |
wymyślanych |
| C. | wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślanym |
wymyślanym |
| B. | wymyślanych |
wymyślanych |
wymyślanych |
wymyślane |
| N. | wymyślanymi |
wymyślanymi |
wymyślanymi |
wymyślanymi |
| Ms. | wymyślanych |
wymyślanych |
wymyślanych |
wymyślanych |
odpowiednik aspektowy: wymyślić
Składnia
| Rzosobowy | + | wymyślać | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | wymyślać | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
2. komuś od durniów
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | objeżdżać, obtańcowywać |
Połączenia
- wymyślać na lekarzy, na polityków, na konkurenta, na szefa
- wymyślać komuś od durniów, od idiotów, od najgorszych, od nikczemników
- wymyślać ordynarnie
Cytaty
|
Wymyślali sobie nawzajem, on jej od dziwek, ona jemu od szpicli, ale potem się godzili i szli do łóżka. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008 |
|
|
Milena widzi dewastację [...] i dostaje furii; wymyśla mu w najordynarniejszych słowach, bije po głowie. źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans,1997 |
|
|
Policjanci wściekli się i zaczęli mu wymyślać, iż za to zapłaci, że to skandal. źródło: NKJP: Jakub Szymczak: Wolni, Akant, 2009 |
|
|
I dokąd miałem uciekać? […] Tu przynajmniej mogę wołać o pomoc, buntować się, wymyślać na antysemitów. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998 |
|
|
Czekał. […] Pragnął, żeby zaczęli krzyczeć i wymyślać, żeby unieśli się nagłym gniewem. Lecz oni tylko patrzyli. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wymyślam |
wymyślamy |
|||
| 2 os. |
wymyślasz |
wymyślacie |
|||
| 3 os. |
wymyśla |
wymyślają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wymyślałem +(e)m wymyślał |
wymyślałam +(e)m wymyślała |
wymyślałom +(e)m wymyślało |
wymyślaliśmy +(e)śmy wymyślali |
wymyślałyśmy +(e)śmy wymyślały |
| 2 os. |
wymyślałeś +(e)ś wymyślał |
wymyślałaś +(e)ś wymyślała |
wymyślałoś +(e)ś wymyślało |
wymyślaliście +(e)ście wymyślali |
wymyślałyście +(e)ście wymyślały |
| 3 os. |
wymyślał |
wymyślała |
wymyślało |
wymyślali |
wymyślały |
bezosobnik: wymyślano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wymyślał będę wymyślać |
będę wymyślała będę wymyślać |
będę wymyślało będę wymyślać |
będziemy wymyślali będziemy wymyślać |
będziemy wymyślały będziemy wymyślać |
| 2 os. |
będziesz wymyślał będziesz wymyślać |
będziesz wymyślała będziesz wymyślać |
będziesz wymyślało będziesz wymyślać |
będziecie wymyślali będziecie wymyślać |
będziecie wymyślały będziecie wymyślać |
| 3 os. |
będzie wymyślał będzie wymyślać |
będzie wymyślała będzie wymyślać |
będzie wymyślało będzie wymyślać |
będą wymyślali będą wymyślać |
będą wymyślały będą wymyślać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wymyślajmy |
|
| 2 os. |
wymyślaj |
wymyślajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wymyślałbym bym wymyślał |
wymyślałabym bym wymyślała |
wymyślałobym bym wymyślało |
wymyślalibyśmy byśmy wymyślali |
wymyślałybyśmy byśmy wymyślały |
| 2 os. |
wymyślałbyś byś wymyślał |
wymyślałabyś byś wymyślała |
wymyślałobyś byś wymyślało |
wymyślalibyście byście wymyślali |
wymyślałybyście byście wymyślały |
| 3 os. |
wymyślałby by wymyślał |
wymyślałaby by wymyślała |
wymyślałoby by wymyślało |
wymyślaliby by wymyślali |
wymyślałyby by wymyślały |
bezosobnik: wymyślano by
bezokolicznik: wymyślać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wymyślając
gerundium: wymyślanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wymyślanie |
wymyślania |
| D. | wymyślania |
wymyślań |
| C. | wymyślaniu |
wymyślaniom |
| B. | wymyślanie |
wymyślania |
| N. | wymyślaniem |
wymyślaniami |
| Ms. | wymyślaniu |
wymyślaniach |
| W. | wymyślanie |
wymyślania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wymyślający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wymyślający |
wymyślający |
wymyślający |
wymyślające |
wymyślająca |
| D. | wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślającej |
| C. | wymyślającemu |
wymyślającemu |
wymyślającemu |
wymyślającemu |
wymyślającej |
| B. | wymyślającego |
wymyślającego |
wymyślający |
wymyślające |
wymyślającą |
| N. | wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającą |
| Ms. | wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wymyślający |
wymyślający |
wymyślające |
wymyślające |
| D. | wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
| C. | wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
wymyślającym |
| B. | wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
wymyślające |
| N. | wymyślającymi |
wymyślającymi |
wymyślającymi |
wymyślającymi |
| Ms. | wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
wymyślających |
odpowiednik aspektowy: zwymyślać
Składnia
| Rzosobowy | + | wymyślać | + |
KOMU +
(od KOGO[sub]pl[/sub])
|
| Rzosobowy | + | wymyślać | + |
KOMU +
(że ZDANIE)
|
| Rzosobowy | + | wymyślać | + |
na KOGO
|