UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

lepić

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *lěpiti 'powodować, że coś przywiera, przykleja się'

1. formować

Definicja

formować rękami z miękkiego materiału

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  formować, kształtować

Połączenia

  • lepić bałwana, figurki, garnki, gniazdo, kulę, naczynia, pierogi, śnieżkę, uszka
  • lepić rękami
  • lepić coś z ciasta, z gliny, z plasteliny, ze śniegu
  • lepić ręcznie
  • zacząć lepić
  • lepić i wypalać; strugać i lepić

Cytaty

Połać śniegu leżała na dziedzińcu, dzieciaki lepiły bałwana.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

[...] schowany przed wzrokiem ciekawych, próbował lepić z gliny konie, kozy, a przede wszystkim wspaniałe świstawki!

źródło: NKJP: Halina Rudnicka,: Uczniowie Spartakusa, 1996

Rozcierał zesztywniałe palce i zastanawiał się nad tym, czy pamiętają jeszcze mokry chłód świeżego śniegu. Ale nie pamiętały, tak jak on nie pamiętał już, kiedy ostatnio lepił w dłoniach śnieżkę.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

Joanna zajęta była lepieniem babek z piasku na wiejskiej drodze.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

Nawarzyła ryżu z ingrediencjami, sypiąc ziół wszelakich i korzeni, i zaprosiła ich na pilaw. Tadżi lepił z niego tłuste kulki i wtykał do ust każdemu po kolei.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. lepię
lepimy
2 os. lepisz
lepicie
3 os. lepi
lepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. lepiłem
+(e)m lepił
lepiłam
+(e)m lepiła
lepiłom
+(e)m lepiło
lepiliśmy
+(e)śmy lepili
lepiłyśmy
+(e)śmy lepiły
2 os. lepiłeś
+(e)ś lepił
lepiłaś
+(e)ś lepiła
lepiłoś
+(e)ś lepiło
lepiliście
+(e)ście lepili
lepiłyście
+(e)ście lepiły
3 os. lepił
lepiła
lepiło
lepili
lepiły

bezosobnik: lepiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę lepił
będę lepić
będę lepiła
będę lepić
będę lepiło
będę lepić
będziemy lepili
będziemy lepić
będziemy lepiły
będziemy lepić
2 os. będziesz lepił
będziesz lepić
będziesz lepiła
będziesz lepić
będziesz lepiło
będziesz lepić
będziecie lepili
będziecie lepić
będziecie lepiły
będziecie lepić
3 os. będzie lepił
będzie lepić
będzie lepiła
będzie lepić
będzie lepiło
będzie lepić
będą lepili
będą lepić
będą lepiły
będą lepić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. lepmy
2 os. lep
lepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. lepiłbym
bym lepił
lepiłabym
bym lepiła
lepiłobym
bym lepiło
lepilibyśmy
byśmy lepili
lepiłybyśmy
byśmy lepiły
2 os. lepiłbyś
byś lepił
lepiłabyś
byś lepiła
lepiłobyś
byś lepiło
lepilibyście
byście lepili
lepiłybyście
byście lepiły
3 os. lepiłby
by lepił
lepiłaby
by lepiła
lepiłoby
by lepiło
lepiliby
by lepili
lepiłyby
by lepiły

bezosobnik: lepiono by

bezokolicznik: lepić

imiesłów przysłówkowy współczesny: lepiąc

gerundium: lepienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lepienie
lepienia
D. lepienia
lepień
C. lepieniu
lepieniom
B. lepienie
lepienia
N. lepieniem
lepieniami
Ms. lepieniu
lepieniach
W. lepienie
lepienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: lepiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. lepiący
lepiący
lepiący
lepiące
lepiąca
D. lepiącego
lepiącego
lepiącego
lepiącego
lepiącej
C. lepiącemu
lepiącemu
lepiącemu
lepiącemu
lepiącej
B. lepiącego
lepiącego
lepiący
lepiące
lepiącą
N. lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącą
Ms. lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. lepiący
lepiący
lepiące
lepiące
D. lepiących
lepiących
lepiących
lepiących
C. lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącym
B. lepiących
lepiących
lepiących
lepiące
N. lepiącymi
lepiącymi
lepiącymi
lepiącymi
Ms. lepiących
lepiących
lepiących
lepiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: lepiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. lepiony
lepiony
lepiony
lepione
lepiona
D. lepionego
lepionego
lepionego
lepionego
lepionej
C. lepionemu
lepionemu
lepionemu
lepionemu
lepionej
B. lepionego
lepionego
lepiony
lepione
lepioną
N. lepionym
lepionym
lepionym
lepionym
lepioną
Ms. lepionym
lepionym
lepionym
lepionym
lepionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. lepieni
lepieni
lepione
lepione
D. lepionych
lepionych
lepionych
lepionych
C. lepionym
lepionym
lepionym
lepionym
B. lepionych
lepionych
lepionych
lepione
N. lepionymi
lepionymi
lepionymi
lepionymi
Ms. lepionych
lepionych
lepionych
lepionych

odpowiednik aspektowy: ulepić

Składnia

Rzosobowy + lepić +
CO + (z CZEGO)

2. sklejać

Definicja

łączyć w całość za pomocą kleju

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kleić, sklejać, zlepiać

Połączenia

  • lepić skorupy

Cytaty

Ponieważ było to jedenastego listopada, zaczęliśmy robić chorągiewki na akademię. Lepimy te chorągiewki, ale widzę, że dzieci ciągle spoglądają w szybkę nad drzwiami.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Anders, 2008

Kraj, którego liczni mieszkańcy mogliby żyć z zainwestowanych w dalekich krajach procentów, nic nie robiąc aż do śmierci - a jednak [...] hodują kwiaty i koty [...], grają na pianinach [...], lepią modele samolotów i statków.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Błogosławiony wiek, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. lepię
lepimy
2 os. lepisz
lepicie
3 os. lepi
lepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. lepiłem
+(e)m lepił
lepiłam
+(e)m lepiła
lepiłom
+(e)m lepiło
lepiliśmy
+(e)śmy lepili
lepiłyśmy
+(e)śmy lepiły
2 os. lepiłeś
+(e)ś lepił
lepiłaś
+(e)ś lepiła
lepiłoś
+(e)ś lepiło
lepiliście
+(e)ście lepili
lepiłyście
+(e)ście lepiły
3 os. lepił
lepiła
lepiło
lepili
lepiły

bezosobnik: lepiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę lepił
będę lepić
będę lepiła
będę lepić
będę lepiło
będę lepić
będziemy lepili
będziemy lepić
będziemy lepiły
będziemy lepić
2 os. będziesz lepił
będziesz lepić
będziesz lepiła
będziesz lepić
będziesz lepiło
będziesz lepić
będziecie lepili
będziecie lepić
będziecie lepiły
będziecie lepić
3 os. będzie lepił
będzie lepić
będzie lepiła
będzie lepić
będzie lepiło
będzie lepić
będą lepili
będą lepić
będą lepiły
będą lepić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. lepmy
2 os. lep
lepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. lepiłbym
bym lepił
lepiłabym
bym lepiła
lepiłobym
bym lepiło
lepilibyśmy
byśmy lepili
lepiłybyśmy
byśmy lepiły
2 os. lepiłbyś
byś lepił
lepiłabyś
byś lepiła
lepiłobyś
byś lepiło
lepilibyście
byście lepili
lepiłybyście
byście lepiły
3 os. lepiłby
by lepił
lepiłaby
by lepiła
lepiłoby
by lepiło
lepiliby
by lepili
lepiłyby
by lepiły

bezosobnik: lepiono by

bezokolicznik: lepić

imiesłów przysłówkowy współczesny: lepiąc

gerundium: lepienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lepienie
lepienia
D. lepienia
lepień
C. lepieniu
lepieniom
B. lepienie
lepienia
N. lepieniem
lepieniami
Ms. lepieniu
lepieniach
W. lepienie
lepienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: lepiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. lepiący
lepiący
lepiący
lepiące
lepiąca
D. lepiącego
lepiącego
lepiącego
lepiącego
lepiącej
C. lepiącemu
lepiącemu
lepiącemu
lepiącemu
lepiącej
B. lepiącego
lepiącego
lepiący
lepiące
lepiącą
N. lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącą
Ms. lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. lepiący
lepiący
lepiące
lepiące
D. lepiących
lepiących
lepiących
lepiących
C. lepiącym
lepiącym
lepiącym
lepiącym
B. lepiących
lepiących
lepiących
lepiące
N. lepiącymi
lepiącymi
lepiącymi
lepiącymi
Ms. lepiących
lepiących
lepiących
lepiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: lepiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. lepiony
lepiony
lepiony
lepione
lepiona
D. lepionego
lepionego
lepionego
lepionego
lepionej
C. lepionemu
lepionemu
lepionemu
lepionemu
lepionej
B. lepionego
lepionego
lepiony
lepione
lepioną
N. lepionym
lepionym
lepionym
lepionym
lepioną
Ms. lepionym
lepionym
lepionym
lepionym
lepionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. lepieni
lepieni
lepione
lepione
D. lepionych
lepionych
lepionych
lepionych
C. lepionym
lepionym
lepionym
lepionym
B. lepionych
lepionych
lepionych
lepione
N. lepionymi
lepionymi
lepionymi
lepionymi
Ms. lepionych
lepionych
lepionych
lepionych

odpowiednik aspektowy: zlepić

Składnia

Rzosobowy + lepić +
CO

Przysłowia

Nie święci garnki lepią
Data ostatniej modyfikacji: 19.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json