UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczur

Chronologizacja

XVI w., SStp
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczur
szczury
D. szczura
szczurów
C. szczurowi
szczurom
B. szczura
szczury
N. szczurem
szczurami
Ms. szczurze
szczurach
W. szczurze
szczury

Pochodzenie

psł. *ščurъ

1. zwierzę

Definicja

zwierzę podobne do myszy, lecz nieco większe, mające długi i pozbawiony włosów ogon, żyjące w pobliżu ludzkich siedzib

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Połączenia

  • zdechły; laboratoryjny szczur
  • szczury i karaluchy; koty i szczury, myszy i szczury, robactwo i szczury
  • ogon szczura; piski; plaga szczurów
  • trucizna, trutka na szczury
  • szczury biegają, grasują gdzieś

Cytaty

Z wycięcia jego kurtki na moment wyjrzał klinowaty łebek szczura. Młody Bestiar pogłaskał go palcem po uchu i zwierzak schował się z powrotem.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

[...] zespół nauczył laboratoryjne szczury, by nie ruszały pokarmu o pewnym smaku.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Pigułka niepamięci, Polityka, nr 2618, 2007-09-01

Na łódzkich osiedlach rozpoczęła się akcja wykładania trutki na szczury. Widok gryzonia przebiegającego wieczorem przez ulicę w centrum miasta nie należy do rzadkości.

źródło: NKJP: (ALP): Inwazja szczurów, Express Ilustrowany, 2003-10-03

2. z herbatą

Definicja

pot.  żart. 
torebka herbaty ekspresowej z przymocowanym sznurkiem i kawałkiem papieru, pełniącego rolę etykiety, za który trzymając, wkłada się ją do szklanki i zalewa wrzątkiem, żeby zaparzyć napój

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Cytaty

Wodę wlać do czajnika. Zagotować. Przelać do szklanki. Poczekać aż ostygnie do 80 stopni C. Wsypać odpowiednią ilość herbaty (może być w torebce, ale naprawdę dobre efekty uzyskuje się z sypaną). Poczekać aż ostygnie poniżej 70 stopni C. Dodać miodek (najlepiej wrzosowy lub gryczany). Oddzielić fusy, bądź wyjąć szczura. Pić pomału małymi łykami siedząc w wygodnym fotelu.

źródło: Internet: puszka.pl

Napközis tea, co się tłumaczy mniej więcej jako herbata z zajęć pozalekcyjnych, to lura (jeden szczur na spory dzbanek) z dodatkiem soku cytrynowego z butelki oraz ogromnych ilości cukru. Nieodłączna w każdym przedszkolu i stołówce [...]

źródło: Internet: jezwegierski.blox.pl

Poszła do wagonu Warsa zagrzać się sama. Zapłaciła za szklankę z ciepłym wrzątkiem i szczura, po czym zatopiła oczy w mknącym za oknem krajobrazie.

źródło: NKJP: Pinezka.pl

Frazeologizmy

jak szczur na otwarcie kanału
ktoś ucieka jak/niczym szczur z tonącego okrętu
ktoś uciekł jak/niczym szczur z tonącego okrętu
szczur faraona
szczur faraonów
szczur lądowy
szczur piżmowy
wyścig szczurów
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json