UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kalać

Chronologizacja

1456, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kalam	kalamy
2 os.	kalasz	kalacie
3 os.	kala	kalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kalałem +(e)m kalał	kalałam +(e)m kalała	kalałom +(e)m kalało	kalaliśmy +(e)śmy kalali	kalałyśmy +(e)śmy kalały
2 os.	kalałeś +(e)ś kalał	kalałaś +(e)ś kalała	kalałoś +(e)ś kalało	kalaliście +(e)ście kalali	kalałyście +(e)ście kalały
3 os.	kalał	kalała	kalało	kalali	kalały

bezosobnik: kalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kalał będę kalać	będę kalała będę kalać	będę kalało będę kalać	będziemy kalali będziemy kalać	będziemy kalały będziemy kalać
2 os.	będziesz kalał będziesz kalać	będziesz kalała będziesz kalać	będziesz kalało będziesz kalać	będziecie kalali będziecie kalać	będziecie kalały będziecie kalać
3 os.	będzie kalał będzie kalać	będzie kalała będzie kalać	będzie kalało będzie kalać	będą kalali będą kalać	będą kalały będą kalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kalajmy
2 os.	kalaj	kalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kalałbym bym kalał	kalałabym bym kalała	kalałobym bym kalało	kalalibyśmy byśmy kalali	kalałybyśmy byśmy kalały
2 os.	kalałbyś byś kalał	kalałabyś byś kalała	kalałobyś byś kalało	kalalibyście byście kalali	kalałybyście byście kalały
3 os.	kalałby by kalał	kalałaby by kalała	kalałoby by kalało	kalaliby by kalali	kalałyby by kalały

bezosobnik: kalano by

bezokolicznik: kalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: kalając

gerundium: kalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kalanie	kalania
D.	kalania	kalań
C.	kalaniu	kalaniom
B.	kalanie	kalania
N.	kalaniem	kalaniami
Ms.	kalaniu	kalaniach
W.	kalanie	kalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kalający	kalający	kalający	kalające	kalająca
D.	kalającego	kalającego	kalającego	kalającego	kalającej
C.	kalającemu	kalającemu	kalającemu	kalającemu	kalającej
B.	kalającego	kalającego	kalający	kalające	kalającą
N.	kalającym	kalającym	kalającym	kalającym	kalającą
Ms.	kalającym	kalającym	kalającym	kalającym	kalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kalający	kalający	kalające	kalające
D.	kalających	kalających	kalających	kalających
C.	kalającym	kalającym	kalającym	kalającym
B.	kalających	kalających	kalających	kalające
N.	kalającymi	kalającymi	kalającymi	kalającymi
Ms.	kalających	kalających	kalających	kalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: kalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kalany	kalany	kalany	kalane	kalana
D.	kalanego	kalanego	kalanego	kalanego	kalanej
C.	kalanemu	kalanemu	kalanemu	kalanemu	kalanej
B.	kalanego	kalanego	kalany	kalane	kalaną
N.	kalanym	kalanym	kalanym	kalanym	kalaną
Ms.	kalanym	kalanym	kalanym	kalanym	kalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kalani	kalani	kalane	kalane
D.	kalanych	kalanych	kalanych	kalanych
C.	kalanym	kalanym	kalanym	kalanym
B.	kalanych	kalanych	kalanych	kalane
N.	kalanymi	kalanymi	kalanymi	kalanymi
Ms.	kalanych	kalanych	kalanych	kalanych

odpowiedniki aspektowe: pokalać , skalać

Pochodzenie

psł. *kaľati 'brudzić, zanieczyszczać błotem, szlamem'

1. ubranie

Definicja

daw.

wprowadzać brud lub nieporządek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Połączenia

kalać bieliznę, ubranie; biały śnieg, czysty papier

Cytaty

	Zdawało się, że mężczyzna nie chce łokciami kalać wymuskanego blatu. Dlatego nie rozparł się, jak można się było spodziewać, pośrodku biurowego mebla. źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006
	Objął ją ręką wolną od widelca, na który nabierał akurat jajecznicę i pocałował w usta, kalając ich doskonały połysk resztkami przeżuwanego jedzenia. Wzdrygnąłem się z obrzydzeniem. źródło: NKJP: Martyna Żandarska-Ochnik: Pan wichrów i powiewów, 2008
	Powoli dotarło do niego, że czuje dyskomfort. Szafa. Ta landara obrzydliwie kalała białą przestrzeń ściany. Wyglądała jak wyrzut sumienia, jak kupa na obrusie. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Drzwi Do…, Esensja, 2007-12
	A kiedy wchodzę bramą na dziedziniec, zalany sierpniowym słońcem, ojciec w nieskazitelnym garniturze z tropiku trwa pochylony nad słomką, którą za chwilę podniesie, by nie kalała nieposzlakowanej powierzchni podwórza. źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Składnia

kalać

KOGO/CO + (CZYM)

2. świętość

Definicja

książk.

powodować, że ktoś lub coś traci swój wysoki status i zaczyna być oceniany (oceniane) negatywnie lub być kojarzony (kojarzone) ze złymi rzeczami i negatywnymi wartościami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

kalać czyjeś imię, nazwisko; godność, pamięć; duszę; tradycję, świętość; ziemię

Cytaty

	Ksiądz nazwał ją kłamczuchą i oznajmił, że nie życzy sobie, aby więcej kalała dom boży swoją obecnością. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999
	[...] kiedy przychodzili goście, chował się w kąt, by swą grzesznością nie kalać zwyczajnej dobroci, którą roztaczał wokół siebie Jakub. źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007
	Moja wnuczka kala narodowe tradycje. Że Bóg mi tego nie oszczędził! Masz spalić natychmiast to paskudztwo. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996
	Panowanie Mswatiego III przypadło jednak na czasy obalania dawnych pomników, kalania świętości i upadku tabu. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: AFRYKA: Gazeta Wyborcza, 1998-05-08

Składnia

kalać

CO + (CZYM)

3. rytualnie

Definicja

rel.

czynić nieczystym w sensie rytualnym, religijnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Relacje znaczeniowe

synonimy:

kazić

Cytaty

Ale gdy przywódcy faryzejscy myśleli o reformie, która miała odrodzić cały naród, szerokie rzesze faryzeuszów nienawidziły amhaarezów równie mocno jak i saduceuszów. Ich reforma wymagała czystości, czystości absolutnej, której nie kala ani niewiara, ani nędzne, codzienne grzechy.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Kościół, rozbierany i niszczony, w świadomości okolicznych mieszkańców długo jednak pozostawał miejscem na swój sposób świętym. Można było rabować zeń materiał budowlany, ale nie należało go kalać pochówkiem innowiercy.

źródło: NKJP: NAUKA: Gazeta Wyborcza, 1994-11-18

Składnia

Rz_osobowy

kalać

CO + CZYM

Frazeologizmy

ktoś kala własne gniazdo
ktoś nie kala sobie rąk czymś

Przysłowia

Zły to ptak, co własne gniazdo kala

Data ostatniej modyfikacji: 29.05.2025