Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uprawnię |
uprawnimy |
|||
| 2 os. |
uprawnisz |
uprawnicie |
|||
| 3 os. |
uprawni |
uprawnią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uprawniłem +(e)m uprawnił |
uprawniłam +(e)m uprawniła |
uprawniłom +(e)m uprawniło |
uprawniliśmy +(e)śmy uprawnili |
uprawniłyśmy +(e)śmy uprawniły |
| 2 os. |
uprawniłeś +(e)ś uprawnił |
uprawniłaś +(e)ś uprawniła |
uprawniłoś +(e)ś uprawniło |
uprawniliście +(e)ście uprawnili |
uprawniłyście +(e)ście uprawniły |
| 3 os. |
uprawnił |
uprawniła |
uprawniło |
uprawnili |
uprawniły |
bezosobnik: uprawniono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uprawnijmy |
|
| 2 os. |
uprawnij |
uprawnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uprawniłbym bym uprawnił |
uprawniłabym bym uprawniła |
uprawniłobym bym uprawniło |
uprawnilibyśmy byśmy uprawnili |
uprawniłybyśmy byśmy uprawniły |
| 2 os. |
uprawniłbyś byś uprawnił |
uprawniłabyś byś uprawniła |
uprawniłobyś byś uprawniło |
uprawnilibyście byście uprawnili |
uprawniłybyście byście uprawniły |
| 3 os. |
uprawniłby by uprawnił |
uprawniłaby by uprawniła |
uprawniłoby by uprawniło |
uprawniliby by uprawnili |
uprawniłyby by uprawniły |
bezosobnik: uprawniono by
bezokolicznik: uprawnić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uprawniwszy
gerundium: uprawnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uprawnienie |
uprawnienia |
| D. | uprawnienia |
uprawnień |
| C. | uprawnieniu |
uprawnieniom |
| B. | uprawnienie |
uprawnienia |
| N. | uprawnieniem |
uprawnieniami |
| Ms. | uprawnieniu |
uprawnieniach |
| W. | uprawnienie |
uprawnienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uprawniony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uprawniony |
uprawniony |
uprawniony |
uprawnione |
uprawniona |
| D. | uprawnionego |
uprawnionego |
uprawnionego |
uprawnionego |
uprawnionej |
| C. | uprawnionemu |
uprawnionemu |
uprawnionemu |
uprawnionemu |
uprawnionej |
| B. | uprawnionego |
uprawnionego |
uprawniony |
uprawnione |
uprawnioną |
| N. | uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnioną |
| Ms. | uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uprawnieni |
uprawnieni |
uprawnione |
uprawnione |
| D. | uprawnionych |
uprawnionych |
uprawnionych |
uprawnionych |
| C. | uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnionym |
uprawnionym |
| B. | uprawnionych |
uprawnionych |
uprawnionych |
uprawnione |
| N. | uprawnionymi |
uprawnionymi |
uprawnionymi |
uprawnionymi |
| Ms. | uprawnionych |
uprawnionych |
uprawnionych |
uprawnionych |
odpowiednik aspektowy: uprawniać
Pochodzenie
Od: prawny; zob. prawo, prawy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne
Połączenia
- uprawnić absolwentów, cudzoziemców, inwalidów, obywateli, studentów; ministra, nauczyciela, pracodawcę, prezesa, wojewodę
- uprawnić do dodatku, do zniżki; do przejazdu; do korzystania z czegoś, do kierowania czymś, do otrzymania czegoś
- ktoś uprawniony do emerytury, do gry, do nagrody, do renty, do świadczeń, do ulgi, do zasiłku
- uprawnić i zobowiązać
Cytaty
|
ROB [Ruch Obrony Bezrobotnych] wydawał odpłatnie legitymacje, które miały uprawnić bezrobotnych do jazdy bez biletów w całym kraju. źródło: NKJP: Jan Dziadul: Listy grzechów, Polityka, nr 2568, 2006 |
|
|
Na początku roku PZPN uprawnił kluby do wprowadzania zakazu stadionowego. źródło: NKJP: Izolować chuliganów, czy ich wychowywać, Gazeta Wyborcza, 1996-10-22 |
|
|
Marksowska idea wyzwolenia proletariatu przez odebranie kapitalistom zagarnianej przez nich wartości dodatkowej trafiła więc na podatny grunt: któż inny, jeśli nie sam robotnik, jest bardziej uprawniony do decydowania o przeznaczeniu wyprodukowanych przez siebie dóbr? źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989 |
|
|
Więźniowie uprawnieni z racji swych funkcji do poruszania się po wydzielonym terenie albo uprawnieni do przechodzenia ze swoim komandem na teren innych odcinków uczestniczyli w systemie komunikacji (jako przenoszący informacje i jako dostarczający lekarstwa, odzież i żywność). źródło: NKJP: Anna Pawełczyńska: Wartości a przemoc: zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1973 |
Składnia
|
+ | uprawnić | + |
KOGO +
do CZEGO
|