UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uprawnić

Chronologizacja

1801, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uprawnię
uprawnimy
2 os. uprawnisz
uprawnicie
3 os. uprawni
uprawnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uprawniłem
+(e)m uprawnił
uprawniłam
+(e)m uprawniła
uprawniłom
+(e)m uprawniło
uprawniliśmy
+(e)śmy uprawnili
uprawniłyśmy
+(e)śmy uprawniły
2 os. uprawniłeś
+(e)ś uprawnił
uprawniłaś
+(e)ś uprawniła
uprawniłoś
+(e)ś uprawniło
uprawniliście
+(e)ście uprawnili
uprawniłyście
+(e)ście uprawniły
3 os. uprawnił
uprawniła
uprawniło
uprawnili
uprawniły

bezosobnik: uprawniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uprawnijmy
2 os. uprawnij
uprawnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uprawniłbym
bym uprawnił
uprawniłabym
bym uprawniła
uprawniłobym
bym uprawniło
uprawnilibyśmy
byśmy uprawnili
uprawniłybyśmy
byśmy uprawniły
2 os. uprawniłbyś
byś uprawnił
uprawniłabyś
byś uprawniła
uprawniłobyś
byś uprawniło
uprawnilibyście
byście uprawnili
uprawniłybyście
byście uprawniły
3 os. uprawniłby
by uprawnił
uprawniłaby
by uprawniła
uprawniłoby
by uprawniło
uprawniliby
by uprawnili
uprawniłyby
by uprawniły

bezosobnik: uprawniono by

bezokolicznik: uprawnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uprawniwszy

gerundium: uprawnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uprawnienie
uprawnienia
D. uprawnienia
uprawnień
C. uprawnieniu
uprawnieniom
B. uprawnienie
uprawnienia
N. uprawnieniem
uprawnieniami
Ms. uprawnieniu
uprawnieniach
W. uprawnienie
uprawnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: uprawniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uprawniony
uprawniony
uprawniony
uprawnione
uprawniona
D. uprawnionego
uprawnionego
uprawnionego
uprawnionego
uprawnionej
C. uprawnionemu
uprawnionemu
uprawnionemu
uprawnionemu
uprawnionej
B. uprawnionego
uprawnionego
uprawniony
uprawnione
uprawnioną
N. uprawnionym
uprawnionym
uprawnionym
uprawnionym
uprawnioną
Ms. uprawnionym
uprawnionym
uprawnionym
uprawnionym
uprawnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uprawnieni
uprawnieni
uprawnione
uprawnione
D. uprawnionych
uprawnionych
uprawnionych
uprawnionych
C. uprawnionym
uprawnionym
uprawnionym
uprawnionym
B. uprawnionych
uprawnionych
uprawnionych
uprawnione
N. uprawnionymi
uprawnionymi
uprawnionymi
uprawnionymi
Ms. uprawnionych
uprawnionych
uprawnionych
uprawnionych

odpowiednik aspektowy: uprawniać

Pochodzenie

Od: prawny; zob. prawo, prawy

Definicja

dać komuś prawo do czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

  • uprawnić absolwentów, cudzoziemców, inwalidów, obywateli, studentów; ministra, nauczyciela, pracodawcę, prezesa, wojewodę
  • uprawnić do dodatku, do zniżki; do przejazdu; do korzystania z czegoś, do kierowania czymś, do otrzymania czegoś
  • ktoś uprawniony do emerytury, do gry, do nagrody, do renty, do świadczeń, do ulgi, do zasiłku
  • uprawnić i zobowiązać

Cytaty

ROB [Ruch Obrony Bezrobotnych] wydawał odpłatnie legitymacje, które miały uprawnić bezrobotnych do jazdy bez biletów w całym kraju.

źródło: NKJP: Jan Dziadul: Listy grzechów, Polityka, nr 2568, 2006

Na początku roku PZPN uprawnił kluby do wprowadzania zakazu stadionowego.

źródło: NKJP: Izolować chuliganów, czy ich wychowywać, Gazeta Wyborcza, 1996-10-22

Marksowska idea wyzwolenia proletariatu przez odebranie kapitalistom zagarnianej przez nich wartości dodatkowej trafiła więc na podatny grunt: któż inny, jeśli nie sam robotnik, jest bardziej uprawniony do decydowania o przeznaczeniu wyprodukowanych przez siebie dóbr?

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989

Więźniowie uprawnieni z racji swych funkcji do poruszania się po wydzielonym terenie albo uprawnieni do przechodzenia ze swoim komandem na teren innych odcinków uczestniczyli w systemie komunikacji (jako przenoszący informacje i jako dostarczający lekarstwa, odzież i żywność).

źródło: NKJP: Anna Pawełczyńska: Wartości a przemoc: zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1973

Składnia

bez ograniczeń + uprawnić +
KOGO + do CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 01.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json