UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyjazny

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. przyjaźń

1.a człowiek

Definicja

taki, który jest dobrze nastawiony do innej osoby i pragnie jej dobra

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

przyjazny człowiek, nauczyciel; przyjazna dusza; przyjaźni ludzie, obywatele
przyjazny wobec ludzi

Cytaty

	Mężczyzna okazał się taksówkarzem. Poszliśmy do samochodu, wpakowaliśmy plecak do bagażnika. Podziękowałem przyjaznemu Etiopczykowi za pomoc i ofiarowałem napiwek [...]. źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007
	Zawsze zachowywał się jak dżentelmen, był miły, uprzejmy, przyjazny, często uśmiechał się. źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987
	[...] gdyby mógł teraz znaleźć rękę przyjaznego człowieka, byłby uratowany. Już nie śmierć wydawała się straszną, lecz samotność wobec niej. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001
	Jakże ciężko musiało być samotnej Oldze żyć na co dzień z tą wrażliwością, intuicją i nadmiernie rozbudzoną wyobraźnią. Na szczęście otaczało ją grono przyjaznych ludzi. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą. Opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003
	Nie za to mi płacą. Mam być przyjazna wobec mężczyzn, ale bez stosunków na literę „s”. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przyjazny	przyjazny	przyjazny	przyjazne	przyjazna
D.	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznej
C.	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznej
B.	przyjaznego	przyjaznego	przyjazny	przyjazne	przyjazną
N.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjazną
Ms.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznej
W.	przyjazny	przyjazny	przyjazny	przyjazne	przyjazna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przyjaźni	przyjaźni	przyjazne	przyjazne
D.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych
C.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym
B.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjazne
N.	przyjaznymi	przyjaznymi	przyjaznymi	przyjaznymi
Ms.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych
W.	przyjaźni	przyjaźni	przyjazne	przyjazne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przyjaźniejszy	przyjaźniejszy	przyjaźniejszy	przyjaźniejsze	przyjaźniejsza
D.	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszej
C.	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszej
B.	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszy	przyjaźniejsze	przyjaźniejszą
N.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszą
Ms.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przyjaźniejsi	przyjaźniejsi	przyjaźniejsze	przyjaźniejsze
D.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych
C.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym
B.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejsze
N.	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi
Ms.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych

Składnia

	+	przyjazny	+	(wobec KOGO)
szyk: neutralny

1.b uśmiech

Definicja

świadczący o tym, że ktoś jest życzliwie nastawiony do otoczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

przyjazny duch, gest, głos, klimat, kontakt, nastrój, pomruk, ton, uścisk, uśmiech, wyraz twarzy, znak; przyjazna atmosfera, ciekawość, rozmowa, współpraca; mina, twarz; przyjazne nastawienie, powitanie, spojrzenie; przyjazne okrzyki, słowa, stosunki, sygnały, uczucia, zamiary
(gest przyjazny) wobec Rosji

Cytaty

	Przed lustrem stała nieznajoma kobieta, upinając włosy. Obejrzała się, gdy się poruszyłem, i posłała mi przyjazny uśmiech. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004
	Jasiewicz teraz dopiero puścił dłoń przybyłego, którą dotychczas trzymał w przyjaznym uścisku. źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995
	Wiele życzliwości okazali [...] mojej córce, która właśnie około 1970 roku wybrała sobie Londyn na miejsce zamieszkania, i choć trudności związane z tą decyzją pokonywała z dużą determinacją sama, każdy przyjazny gest znaczył dla niej wiele. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka , 2004
	Rolą placówki jest zatem zapewnienie dziecku przyjaznej atmosfery i bezpieczeństwa. źródło: NKJP: Mariola Konik: Zdolności empatyczne dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Wychowawca nr 135, 2004-03
	Jacht, żegnany przyjaznymi okrzykami krajowców, wolno odpłynął od Hanuabady. źródło: NKJP: Alfred Szklarski, Tomek wśród łowców głów, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przyjazny	przyjazny	przyjazny	przyjazne	przyjazna
D.	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznej
C.	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznej
B.	przyjaznego	przyjaznego	przyjazny	przyjazne	przyjazną
N.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjazną
Ms.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznej
W.	przyjazny	przyjazny	przyjazny	przyjazne	przyjazna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przyjaźni	przyjaźni	przyjazne	przyjazne
D.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych
C.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym
B.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjazne
N.	przyjaznymi	przyjaznymi	przyjaznymi	przyjaznymi
Ms.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych
W.	przyjaźni	przyjaźni	przyjazne	przyjazne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przyjaźniejszy	przyjaźniejszy	przyjaźniejszy	przyjaźniejsze	przyjaźniejsza
D.	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszej
C.	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszej
B.	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszy	przyjaźniejsze	przyjaźniejszą
N.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszą
Ms.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przyjaźniejsi	przyjaźniejsi	przyjaźniejsze	przyjaźniejsze
D.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych
C.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym
B.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejsze
N.	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi
Ms.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych

Składnia

	+	przyjazny	+	(wobec KOGO/CZEGO)
szyk: neutralny

2. świat

Definicja

taki, który ze względu na swoje cechy jest korzystny, wygodny lub przyjemny dla ludzi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

przyjazne miasto, miejsce, otoczenie, państwo, schronienie, środowisko
przyjazny człowiekowi, dzieciom, kobietom, ludziom, mamom, rodzinom; internautom, inwestorom, klientom, kombatantom, konsumentom, mieszkańcom, obywatelom, pacjentom, Polakom, pracodawcom, pracownikom, przedsiębiorcom, osobom niepełnosprawnym, rowerzystom, społeczeństwu, studentom, środowisku, turystom, uczniom; oczom; kotom; środowisku
przyjazny dla środowiska, użytkownika; klientów, mieszkańców; inwestorów, przedsiębiorców; niepełnosprawnych, pacjentów; człowieka

Cytaty

	Toruń nie jest miastem przyjaznym inwestorom [...]. źródło: NKJP: (WG): Toruń: Czy w Toruniu jest miejsce na kolejne hipermarkety?, Gazeta Pomorska, 2009-10-08
	Holenderska firma w niedługim czasie wypuści na rynek komputery przyjazne dla użytkownika. źródło: NKJP: Michał Janiszek: Komputery odporne na idiotów, Dziennik Internautów, 2005-01-13
	Zmodyfikowane rośliny, na przykład kukurydzę, rzepak, buraki, uprawia się na dużą skalę w USA i Kanadzie, przy czym ich produkcja jest tańsza i bardziej przyjazna dla środowiska. źródło: NKJP: Bożena Kastory: Sałatka z mutantów, Wprost, 1997, nr 51
	Urząd przyjazny wobec obywatela? W starostwie muszą jeszcze nad tym popracować. źródło: NKJP: Janusz Pawul: Petent czy natręt?, Gazeta Wrocławska, 2005-01-26
	Spakowałem manele i ruszyłem w drogę. Nie znałem Münster. Nigdy jeszcze w nim nie byłem. Okazało się przyjaznym miejscem. źródło: NKJP: Mieczysław Maliński: Ale miałem ciekawe życie, 2007

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przyjazny	przyjazny	przyjazny	przyjazne	przyjazna
D.	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznego	przyjaznej
C.	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznemu	przyjaznej
B.	przyjaznego	przyjaznego	przyjazny	przyjazne	przyjazną
N.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjazną
Ms.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznej
W.	przyjazny	przyjazny	przyjazny	przyjazne	przyjazna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przyjaźni	przyjaźni	przyjazne	przyjazne
D.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych
C.	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym	przyjaznym
B.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjazne
N.	przyjaznymi	przyjaznymi	przyjaznymi	przyjaznymi
Ms.	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych	przyjaznych
W.	przyjaźni	przyjaźni	przyjazne	przyjazne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przyjaźniejszy	przyjaźniejszy	przyjaźniejszy	przyjaźniejsze	przyjaźniejsza
D.	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszej
C.	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszemu	przyjaźniejszej
B.	przyjaźniejszego	przyjaźniejszego	przyjaźniejszy	przyjaźniejsze	przyjaźniejszą
N.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszą
Ms.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przyjaźniejsi	przyjaźniejsi	przyjaźniejsze	przyjaźniejsze
D.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych
C.	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym	przyjaźniejszym
B.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejsze
N.	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi	przyjaźniejszymi
Ms.	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych	przyjaźniejszych

Składnia

	+	przyjazny	+	KOMU
szyk: neutralny
	+	przyjazny	+	dla KOGO \| wobec KOGO
szyk: neutralny

Frazeologizmy

pomocna dłoń
przyjazna dłoń
przyjazna ręka

Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2014