UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łapa

Chronologizacja

1522, SPXVI

Pochodzenie

psł. *lapa 'kończyna zwierzęcia, łapa'

1. zwierzęcia

Definicja

kończyna czworonoga, który nie ma kopyt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łapina

Połączenia

  • przednia, tylna; czarna; pazurzasta, szponiasta; krótka; gruba, potężna, wielka; kocia, lwia, niedźwiedzia, psia, wilcza łapa
  • łapa kota, kotki, tygrysa
  • łapy z pazurami
  • łapy i łeb, łapy i ogon, łapy i uszy; głowa i łapy
  • odciski, ślady łap
  • podać/podawać, podnieść/podnosić łapę; lizać; wyciągnąć łapy
  • sięgnąć; uderzyć łapą; chwytać; przebierać łapami
  • stanąć na sztywnych łapach

Cytaty

Na drodze nikogo, tylko żółty kundel sąsiadów drapie się leniwie w brzuch tylną łapą.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Koty są świetnymi wspinaczami dzięki silnym mięśniom kręgosłupa i kończyn, a ich przednie łapy z szeroko rozstawionymi pazurami działają jak raki alpinisty.

źródło: NKJP: (gz): Fitness dla kota, Express Ilustrowany, 2002-10-17

Wilczur położył się, wyciągnął łapy przed siebie i zamienił w sfinksa ze starej nalepki piwa.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Apokalipso, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapa
łapy
D. łapy
łap
C. łapie
łapom
B. łapę
łapy
N. łapą
łapami
Ms. łapie
łapach
W. łapo
łapy

2. człowieka

Definicja

pot. 
ręka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łapina, ręka

Połączenia

  • lewa; kosmata, owłosiona; brudna; ciężka; olbrzymia, potężna łapa
  • podnieść; wyciągnąć łapę
  • machać; uderzyć łapą
  • uderzyć linijką po łapach

Cytaty

- Masz telefon!? - Starynkiewicz znowu nieostrożnie podniósł głos, jednak Gryficki w ostatniej chwili przytomnie zatkał mu gębę owłosioną łapą.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Nadwerężyłem sobie ścięgna, tak że teraz ledwo mogę łapą ruszać...

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Bezdomni żebrzą o 20 groszy na wino, a jak nie dostaną, potwornie bluźnią. [...] Kiedyś wkładali brudne łapy w obiad, który ktoś zamówił w dworcowym barze.

źródło: NKJP: (AGA): Cuchnąca wizytówka, Express Ilustrowany, 2003-04-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapa
łapy
D. łapy
łap
C. łapie
łapom
B. łapę
łapy
N. łapą
łapami
Ms. łapie
łapach
W. łapo
łapy

Frazeologizmy

coś wpadło w czyjeś ręce
coś dostało się w czyjeś łapy
coś wpadło w czyjeś łapy
ktoś bierze w łapę
ktoś daje w łapę
ktoś dał w łapę
ktoś dostaje po łapach
ktoś dostaje w łapę
ktoś dostał po łapach
ktoś wpadł w czyjeś ręce
ktoś dostał się w czyjeś łapy
ktoś wpadł w czyjeś łapy
ktoś dostał w łapę
ktoś położył rękę na czymś
ktoś położył łapę na czymś
ktoś spada na cztery łapy
ktoś spadł na cztery łapy
ktoś wpada w czyjeś ręce
ktoś dostaje się w czyjeś łapy
ktoś wpada w czyjeś łapy
ktoś wpadł w czyjeś ręce
ktoś dostał się w czyjeś łapy
ktoś wpadł w czyjeś łapy
ktoś wziął w łapę
ktoś żyje na kocią łapę
Data ostatniej modyfikacji: 27.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json