Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | przystań |
przystanie |
|
| D. | przystani |
przystani |
|
| C. | przystani |
przystaniom |
|
| B. | przystań |
przystanie |
|
| N. | przystanią |
przystaniami |
|
| Ms. | przystani |
przystaniach |
|
| W. | przystani |
przystanie |
Pochodzenie
psł. *pristanь 'zatrzymanie się; miejsce zatrzymania się, przybicia do brzegu'
1. wodna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | port |
Połączenia
- cicha, dzika, główna, maleńka, mała; bałtycka, gdańska, kluszkowiecka przystań; przystań flisacka, jachtowa, kajakowa, promowa, wioślarska; morska, rzeczna, wodna
- przystań promów, spływu (flisackiego), sportów wodnych, statków, żeglugi (pasażerskiej)
- przystań dla barek, dla jachtów, dla łodzi, dla łódek, dla motorówek, dla statków (handlowych, pasażerskich)
- przystań na jeziorze, na kanale, na nabrzeżu, na Wiśle; przystań nad Jeziorem Czorsztyńskim; przystań w Jarosławcu, w Kątach
- kierownik, naczelnik, pracownik, właściciel; budowa, teren przystani
- wycieczka do przystani; wybrzeże obok przystani
- budowanie, utrzymanie, wybudowanie przystani
- ominąć, opuścić, odwiedzać przystań
- zarządzać przystanią
- dotrzeć, przypłynąć, wrócić/wracać, zawijać do przystani; odbić od przystani; korzystać, odpłynąć, wystartować z przystani;
- pojechać, pójść, przybyć na przystań; podjechać pod przystań
- cumować, zacumować przy przystani
Cytaty
|
Smuga zarządził postój przy małej przystani rzecznej, gdzie statki zatrzymywały się w celu uzupełnienia zapasu drewna opałowego [...]. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1996 |
|
|
Kierownik przystani po zakończeniu patrolowania rzeki podpłynął kajakiem do brzegu. źródło: NKJP: (STAN): Ogień na wodzie, Echo Dnia, 2006-05-05 |
|
|
Gdy tego słonecznego poranka „Rybitwa ” opuściła przystań, prowadząc za sobą flotyllę mocnych rivańskich statków [...]. źródło: NKJP: David Eddings: Strażnicy Zachodu, 1999 |
|
|
32-osobowy „Tryton” dalej będzie cumował przy przystani PTTK w Starym Folwarku. źródło: NKJP: Podróże - Z kraju i ze świata: Dziennik Polski, 2000-07-25 |
|
|
[...] wkrótce było jasne, że to jeden z kutrów zmaga się z żywiołem, starając się dotrzeć do przystani. źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Przekraczając światło, 1996 |
2. bezpieczna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | azyl |
Połączenia
- przytulna, spokojna, życiowa przystań
- przystań artystów, życia
- przystań dla artystów, dla emerytów, dla inwestorów giełdowych
- znaleźć przystań
- coś jest przystanią dla kogoś/czegoś
- marzyć o przystani
Cytaty
|
Nie ma takiego miejsca, w którym mogłabyś się ukryć. Nigdzie, na całym świecie nie znajdziesz dla siebie spokojnej przystani. źródło: NKJP: Dean R. Koontz: Tunel strachu, 1998 |
|
|
Miasto jest ulubioną przystanią życia zamożnych emerytów, a także milionerów. źródło: NKJP: Krystyna Jagiełło: Gazeta Wyborcza, 1995-08-18 |