Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. jasny
1. wytłumaczyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | pojaśnić |
Połączenia
- nauczyciel objaśnił; nauka objaśniła
- objaśnić uczniom, zebranym
- objaśnić działanie, lekcję, metodę, napis, regułę, słowo, sposób, sytuację, tekst, teorię, zadanie, znaczenie
- objaśnić na przykładzie; na symulatorze
- objaśnić dokładnie, naukowo, zwięźle
- (nie) umieć, próbować objaśnić
- pokazać i objaśnić; objaśnić i pouczyć
- tytułem objaśnienia
Cytaty
|
Jest więc jakaś ukryta zasada, którą pan stosuje, podejmując grę z mediami [...]. Czy może pan objaśnić jej reguły? źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005 |
|
|
W tym miejscu hagiograf przerwał narrację, by objaśnić czytelnikom, że Sasi nie mieli króla [...]. źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004 |
|
|
Buszmeni z obrzeży pustyni Kalahari bez problemu objaśnili badaczom, co przedstawia malunek przodków, i odtańczyli go w transie. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001 |
|
|
Ja jeszcze zostanę i objaśnię panu Ferdynandowi, na czym polega działanie windy. źródło: NKJP: Ludwik Jerzy Kern: Ferdynand Wspaniały, 1963 |
|
|
- To są spichrze na ziarno - objaśniła. - Niewolnicy ciągną linami wory ze zbożem do góry i zsypują, a gdy wieża jest napełniona, zamurowują otwór. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
objaśnię |
objaśnimy |
|||
| 2 os. |
objaśnisz |
objaśnicie |
|||
| 3 os. |
objaśni |
objaśnią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
objaśniłem +(e)m objaśnił |
objaśniłam +(e)m objaśniła |
objaśniłom +(e)m objaśniło |
objaśniliśmy +(e)śmy objaśnili |
objaśniłyśmy +(e)śmy objaśniły |
| 2 os. |
objaśniłeś +(e)ś objaśnił |
objaśniłaś +(e)ś objaśniła |
objaśniłoś +(e)ś objaśniło |
objaśniliście +(e)ście objaśnili |
objaśniłyście +(e)ście objaśniły |
| 3 os. |
objaśnił |
objaśniła |
objaśniło |
objaśnili |
objaśniły |
bezosobnik: objaśniono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
objaśnijmy |
|
| 2 os. |
objaśnij |
objaśnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
objaśniłbym bym objaśnił |
objaśniłabym bym objaśniła |
objaśniłobym bym objaśniło |
objaśnilibyśmy byśmy objaśnili |
objaśniłybyśmy byśmy objaśniły |
| 2 os. |
objaśniłbyś byś objaśnił |
objaśniłabyś byś objaśniła |
objaśniłobyś byś objaśniło |
objaśnilibyście byście objaśnili |
objaśniłybyście byście objaśniły |
| 3 os. |
objaśniłby by objaśnił |
objaśniłaby by objaśniła |
objaśniłoby by objaśniło |
objaśniliby by objaśnili |
objaśniłyby by objaśniły |
bezosobnik: objaśniono by
bezokolicznik: objaśnić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
objaśniwszy
gerundium: objaśnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | objaśnienie |
objaśnienia |
| D. | objaśnienia |
objaśnień |
| C. | objaśnieniu |
objaśnieniom |
| B. | objaśnienie |
objaśnienia |
| N. | objaśnieniem |
objaśnieniami |
| Ms. | objaśnieniu |
objaśnieniach |
| W. | objaśnienie |
objaśnienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: objaśniony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | objaśniony |
objaśniony |
objaśniony |
objaśnione |
objaśniona |
| D. | objaśnionego |
objaśnionego |
objaśnionego |
objaśnionego |
objaśnionej |
| C. | objaśnionemu |
objaśnionemu |
objaśnionemu |
objaśnionemu |
objaśnionej |
| B. | objaśnionego |
objaśnionego |
objaśniony |
objaśnione |
objaśnioną |
| N. | objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnioną |
| Ms. | objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | objaśnieni |
objaśnieni |
objaśnione |
objaśnione |
| D. | objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
| C. | objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
| B. | objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnione |
| N. | objaśnionymi |
objaśnionymi |
objaśnionymi |
objaśnionymi |
| Ms. | objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
odpowiednik aspektowy: objaśniać
Składnia
|
+ | objaśnić | + |
(KOMU) +
CO
|
|
+ | objaśnić | + |
(KOMU) +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
|
+ | objaśnić | + |
(KOMU) +
MOWA WPROST
|
2. poinformować
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Cytaty
|
[…] powrócił do żołnierzy gotujących się już do ataku. Oficer uznał za właściwe objaśnić go o przebiegu wypadków. źródło: NKJP: Wacław Gąsiorowski: Huragan, 2000 |
|
|
Na Długiej mieszkał znany i cieszący się uznaniem akuszer. Nie było go w domu; zaspany lokaj objaśnił, że doktor jest na kartach u krewnych na Nowym Świecie. źródło: NKJP: Wacław Gąsiorowski: Pigularz, 2000 |
|
|
Tłumacząc polską twardą postawę w unijnych bojach, objaśnią nas, maluczkich, skąd w nas ta krzepa. źródło: NKJP: A. Tumialis: Humor i Ojczyzna. Żywe zabytki, Tygodnik Ciechanowski, 2004-03-16 |
|
|
- Gdzie ojciec twój, pan nasz? - Ojciec został jeszcze na górze, zaraz zejdzie - objaśnił chłopiec. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
objaśnię |
objaśnimy |
|||
| 2 os. |
objaśnisz |
objaśnicie |
|||
| 3 os. |
objaśni |
objaśnią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
objaśniłem +(e)m objaśnił |
objaśniłam +(e)m objaśniła |
objaśniłom +(e)m objaśniło |
objaśniliśmy +(e)śmy objaśnili |
objaśniłyśmy +(e)śmy objaśniły |
| 2 os. |
objaśniłeś +(e)ś objaśnił |
objaśniłaś +(e)ś objaśniła |
objaśniłoś +(e)ś objaśniło |
objaśniliście +(e)ście objaśnili |
objaśniłyście +(e)ście objaśniły |
| 3 os. |
objaśnił |
objaśniła |
objaśniło |
objaśnili |
objaśniły |
bezosobnik: objaśniono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
objaśnijmy |
|
| 2 os. |
objaśnij |
objaśnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
objaśniłbym bym objaśnił |
objaśniłabym bym objaśniła |
objaśniłobym bym objaśniło |
objaśnilibyśmy byśmy objaśnili |
objaśniłybyśmy byśmy objaśniły |
| 2 os. |
objaśniłbyś byś objaśnił |
objaśniłabyś byś objaśniła |
objaśniłobyś byś objaśniło |
objaśnilibyście byście objaśnili |
objaśniłybyście byście objaśniły |
| 3 os. |
objaśniłby by objaśnił |
objaśniłaby by objaśniła |
objaśniłoby by objaśniło |
objaśniliby by objaśnili |
objaśniłyby by objaśniły |
bezosobnik: objaśniono by
bezokolicznik: objaśnić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
objaśniwszy
gerundium: objaśnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | objaśnienie |
objaśnienia |
| D. | objaśnienia |
objaśnień |
| C. | objaśnieniu |
objaśnieniom |
| B. | objaśnienie |
objaśnienia |
| N. | objaśnieniem |
objaśnieniami |
| Ms. | objaśnieniu |
objaśnieniach |
| W. | objaśnienie |
objaśnienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: objaśniony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | objaśniony |
objaśniony |
objaśniony |
objaśnione |
objaśniona |
| D. | objaśnionego |
objaśnionego |
objaśnionego |
objaśnionego |
objaśnionej |
| C. | objaśnionemu |
objaśnionemu |
objaśnionemu |
objaśnionemu |
objaśnionej |
| B. | objaśnionego |
objaśnionego |
objaśniony |
objaśnione |
objaśnioną |
| N. | objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnioną |
| Ms. | objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | objaśnieni |
objaśnieni |
objaśnione |
objaśnione |
| D. | objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
| C. | objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
objaśnionym |
| B. | objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnione |
| N. | objaśnionymi |
objaśnionymi |
objaśnionymi |
objaśnionymi |
| Ms. | objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
objaśnionych |
odpowiednik aspektowy: objaśniać
Składnia
| Rzosobowy | + | objaśnić | + |
(KOGO) +
o CZYM
|
| Rzosobowy | + | objaśnić | + |
(KOGO) +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
| Rzosobowy | + | objaśnić | + |
(KOGO) +
MOWA WPROST
|