UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

objaśnić

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. jasny

1. wytłumaczyć

Definicja

sprawić, że coś dla kogoś staje się zrozumiałe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pojaśnić

Połączenia

  • nauczyciel objaśnił; nauka objaśniła
  • objaśnić uczniom, zebranym
  • objaśnić działanie, lekcję, metodę, napis, regułę, słowo, sposób, sytuację, tekst, teorię, zadanie, znaczenie
  • objaśnić na przykładzie; na symulatorze
  • objaśnić dokładnie, naukowo, zwięźle
  • (nie) umieć, próbować objaśnić
  • pokazać i objaśnić; objaśnić i pouczyć
  • tytułem objaśnienia

Cytaty

Jest więc jakaś ukryta zasada, którą pan stosuje, podejmując grę z mediami [...]. Czy może pan objaśnić jej reguły?

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

W tym miejscu hagiograf przerwał narrację, by objaśnić czytelnikom, że Sasi nie mieli króla [...].

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

Buszmeni z obrzeży pustyni Kalahari bez problemu objaśnili badaczom, co przedstawia malunek przodków, i odtańczyli go w transie.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Ja jeszcze zostanę i objaśnię panu Ferdynandowi, na czym polega działanie windy.

źródło: NKJP: Ludwik Jerzy Kern: Ferdynand Wspaniały, 1963

- To są spichrze na ziarno - objaśniła. - Niewolnicy ciągną linami wory ze zbożem do góry i zsypują, a gdy wieża jest napełniona, zamurowują otwór.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. objaśnię
objaśnimy
2 os. objaśnisz
objaśnicie
3 os. objaśni
objaśnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. objaśniłem
+(e)m objaśnił
objaśniłam
+(e)m objaśniła
objaśniłom
+(e)m objaśniło
objaśniliśmy
+(e)śmy objaśnili
objaśniłyśmy
+(e)śmy objaśniły
2 os. objaśniłeś
+(e)ś objaśnił
objaśniłaś
+(e)ś objaśniła
objaśniłoś
+(e)ś objaśniło
objaśniliście
+(e)ście objaśnili
objaśniłyście
+(e)ście objaśniły
3 os. objaśnił
objaśniła
objaśniło
objaśnili
objaśniły

bezosobnik: objaśniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. objaśnijmy
2 os. objaśnij
objaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. objaśniłbym
bym objaśnił
objaśniłabym
bym objaśniła
objaśniłobym
bym objaśniło
objaśnilibyśmy
byśmy objaśnili
objaśniłybyśmy
byśmy objaśniły
2 os. objaśniłbyś
byś objaśnił
objaśniłabyś
byś objaśniła
objaśniłobyś
byś objaśniło
objaśnilibyście
byście objaśnili
objaśniłybyście
byście objaśniły
3 os. objaśniłby
by objaśnił
objaśniłaby
by objaśniła
objaśniłoby
by objaśniło
objaśniliby
by objaśnili
objaśniłyby
by objaśniły

bezosobnik: objaśniono by

bezokolicznik: objaśnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: objaśniwszy

gerundium: objaśnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. objaśnienie
objaśnienia
D. objaśnienia
objaśnień
C. objaśnieniu
objaśnieniom
B. objaśnienie
objaśnienia
N. objaśnieniem
objaśnieniami
Ms. objaśnieniu
objaśnieniach
W. objaśnienie
objaśnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: objaśniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. objaśniony
objaśniony
objaśniony
objaśnione
objaśniona
D. objaśnionego
objaśnionego
objaśnionego
objaśnionego
objaśnionej
C. objaśnionemu
objaśnionemu
objaśnionemu
objaśnionemu
objaśnionej
B. objaśnionego
objaśnionego
objaśniony
objaśnione
objaśnioną
N. objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnioną
Ms. objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. objaśnieni
objaśnieni
objaśnione
objaśnione
D. objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
C. objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
B. objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
objaśnione
N. objaśnionymi
objaśnionymi
objaśnionymi
objaśnionymi
Ms. objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych

odpowiednik aspektowy: objaśniać

Składnia

bez ograniczeń + objaśnić +
(KOMU) + CO
bez ograniczeń + objaśnić +
(KOMU) + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
bez ograniczeń + objaśnić +
(KOMU) + MOWA WPROST

2. poinformować

Definicja

poinformować o czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

[…] powrócił do żołnierzy gotujących się już do ataku. Oficer uznał za właściwe objaśnić go o przebiegu wypadków.

źródło: NKJP: Wacław Gąsiorowski: Huragan, 2000

Na Długiej mieszkał znany i cieszący się uznaniem akuszer. Nie było go w domu; zaspany lokaj objaśnił, że doktor jest na kartach u krewnych na Nowym Świecie.

źródło: NKJP: Wacław Gąsiorowski: Pigularz, 2000

Tłumacząc polską twardą postawę w unijnych bojach, objaśnią nas, maluczkich, skąd w nas ta krzepa.

źródło: NKJP: A. Tumialis: Humor i Ojczyzna. Żywe zabytki, Tygodnik Ciechanowski, 2004-03-16

- Gdzie ojciec twój, pan nasz? - Ojciec został jeszcze na górze, zaraz zejdzie - objaśnił chłopiec.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. objaśnię
objaśnimy
2 os. objaśnisz
objaśnicie
3 os. objaśni
objaśnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. objaśniłem
+(e)m objaśnił
objaśniłam
+(e)m objaśniła
objaśniłom
+(e)m objaśniło
objaśniliśmy
+(e)śmy objaśnili
objaśniłyśmy
+(e)śmy objaśniły
2 os. objaśniłeś
+(e)ś objaśnił
objaśniłaś
+(e)ś objaśniła
objaśniłoś
+(e)ś objaśniło
objaśniliście
+(e)ście objaśnili
objaśniłyście
+(e)ście objaśniły
3 os. objaśnił
objaśniła
objaśniło
objaśnili
objaśniły

bezosobnik: objaśniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. objaśnijmy
2 os. objaśnij
objaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. objaśniłbym
bym objaśnił
objaśniłabym
bym objaśniła
objaśniłobym
bym objaśniło
objaśnilibyśmy
byśmy objaśnili
objaśniłybyśmy
byśmy objaśniły
2 os. objaśniłbyś
byś objaśnił
objaśniłabyś
byś objaśniła
objaśniłobyś
byś objaśniło
objaśnilibyście
byście objaśnili
objaśniłybyście
byście objaśniły
3 os. objaśniłby
by objaśnił
objaśniłaby
by objaśniła
objaśniłoby
by objaśniło
objaśniliby
by objaśnili
objaśniłyby
by objaśniły

bezosobnik: objaśniono by

bezokolicznik: objaśnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: objaśniwszy

gerundium: objaśnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. objaśnienie
objaśnienia
D. objaśnienia
objaśnień
C. objaśnieniu
objaśnieniom
B. objaśnienie
objaśnienia
N. objaśnieniem
objaśnieniami
Ms. objaśnieniu
objaśnieniach
W. objaśnienie
objaśnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: objaśniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. objaśniony
objaśniony
objaśniony
objaśnione
objaśniona
D. objaśnionego
objaśnionego
objaśnionego
objaśnionego
objaśnionej
C. objaśnionemu
objaśnionemu
objaśnionemu
objaśnionemu
objaśnionej
B. objaśnionego
objaśnionego
objaśniony
objaśnione
objaśnioną
N. objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnioną
Ms. objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. objaśnieni
objaśnieni
objaśnione
objaśnione
D. objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
C. objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
objaśnionym
B. objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
objaśnione
N. objaśnionymi
objaśnionymi
objaśnionymi
objaśnionymi
Ms. objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych
objaśnionych

odpowiednik aspektowy: objaśniać

Składnia

Rzosobowy + objaśnić +
(KOGO) + o CZYM
Rzosobowy + objaśnić +
(KOGO) + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzosobowy + objaśnić +
(KOGO) + MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 20.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json