UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

objaśniać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. jasny

1. tłumaczyć

Definicja

sprawiać, że coś dla kogoś staje się zrozumiałe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

nauczyciel, przewodnik; nauka objaśnia; naukowcy objaśniają
objaśniać słuchaczom, uczniom, zebranym
objaśniać działanie, lekcję, metodę, napis, regułę, słowo, sposób, sytuację, tekst, teorię, zadanie, zawiłości, znaczenie
objaśniać na modelu, na przykładzie, na symulatorze
objaśniać cierpliwie, fachowo
(nie) umieć, próbować objaśniać
pokazywać i objaśniać, komentować i objaśniać

Cytaty

	Z jakiej potrzeby powstaje mit? Z potrzeby objaśniania świata; z potrzeby nadawania mu sensu; z potrzeby uwznioślenia. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008
	Detektyw z San Francisco tylko głową kiwał […]. Na cóż się zda objaśniać temu poczciwcowi, że wpadł w pułapkę zastawioną zręcznie przez wytrawnego przestępcę? źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001
	Szykował mnie do kolejnej operacji, bo kiedyś pod wieczór przyszedł z chirurgiczną wiertarką i objaśniał, jak wywierca się czop kostny z biodra. źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Piąta strona świata, 2010
	Musli. [...] Nie wiadomo co to za wynalazek. Jak go jeść? - Z mlekiem - objaśnia. - Jak płatki owsiane. źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	objaśniam	objaśniamy
2 os.	objaśniasz	objaśniacie
3 os.	objaśnia	objaśniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	objaśniałem +(e)m objaśniał	objaśniałam +(e)m objaśniała	objaśniałom +(e)m objaśniało	objaśnialiśmy +(e)śmy objaśniali	objaśniałyśmy +(e)śmy objaśniały
2 os.	objaśniałeś +(e)ś objaśniał	objaśniałaś +(e)ś objaśniała	objaśniałoś +(e)ś objaśniało	objaśnialiście +(e)ście objaśniali	objaśniałyście +(e)ście objaśniały
3 os.	objaśniał	objaśniała	objaśniało	objaśniali	objaśniały

bezosobnik: objaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę objaśniał będę objaśniać	będę objaśniała będę objaśniać	będę objaśniało będę objaśniać	będziemy objaśniali będziemy objaśniać	będziemy objaśniały będziemy objaśniać
2 os.	będziesz objaśniał będziesz objaśniać	będziesz objaśniała będziesz objaśniać	będziesz objaśniało będziesz objaśniać	będziecie objaśniali będziecie objaśniać	będziecie objaśniały będziecie objaśniać
3 os.	będzie objaśniał będzie objaśniać	będzie objaśniała będzie objaśniać	będzie objaśniało będzie objaśniać	będą objaśniali będą objaśniać	będą objaśniały będą objaśniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		objaśniajmy
2 os.	objaśniaj	objaśniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	objaśniałbym bym objaśniał	objaśniałabym bym objaśniała	objaśniałobym bym objaśniało	objaśnialibyśmy byśmy objaśniali	objaśniałybyśmy byśmy objaśniały
2 os.	objaśniałbyś byś objaśniał	objaśniałabyś byś objaśniała	objaśniałobyś byś objaśniało	objaśnialibyście byście objaśniali	objaśniałybyście byście objaśniały
3 os.	objaśniałby by objaśniał	objaśniałaby by objaśniała	objaśniałoby by objaśniało	objaśnialiby by objaśniali	objaśniałyby by objaśniały

bezosobnik: objaśniano by

bezokolicznik: objaśniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: objaśniając

gerundium: objaśnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	objaśnianie	objaśniania
D.	objaśniania	objaśniań
C.	objaśnianiu	objaśnianiom
B.	objaśnianie	objaśniania
N.	objaśnianiem	objaśnianiami
Ms.	objaśnianiu	objaśnianiach
W.	objaśnianie	objaśniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: objaśniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	objaśniający	objaśniający	objaśniający	objaśniające	objaśniająca
D.	objaśniającego	objaśniającego	objaśniającego	objaśniającego	objaśniającej
C.	objaśniającemu	objaśniającemu	objaśniającemu	objaśniającemu	objaśniającej
B.	objaśniającego	objaśniającego	objaśniający	objaśniające	objaśniającą
N.	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającą
Ms.	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	objaśniający	objaśniający	objaśniające	objaśniające
D.	objaśniających	objaśniających	objaśniających	objaśniających
C.	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym
B.	objaśniających	objaśniających	objaśniających	objaśniające
N.	objaśniającymi	objaśniającymi	objaśniającymi	objaśniającymi
Ms.	objaśniających	objaśniających	objaśniających	objaśniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: objaśniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	objaśniany	objaśniany	objaśniany	objaśniane	objaśniana
D.	objaśnianego	objaśnianego	objaśnianego	objaśnianego	objaśnianej
C.	objaśnianemu	objaśnianemu	objaśnianemu	objaśnianemu	objaśnianej
B.	objaśnianego	objaśnianego	objaśniany	objaśniane	objaśnianą
N.	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianą
Ms.	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	objaśniani	objaśniani	objaśniane	objaśniane
D.	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych
C.	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym
B.	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych	objaśniane
N.	objaśnianymi	objaśnianymi	objaśnianymi	objaśnianymi
Ms.	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych

odpowiednik aspektowy: objaśnić

Składnia

+	objaśniać	+	(KOMU) + CO
+	objaśniać	+	(KOMU) + że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
+	objaśniać	+	(KOMU) + MOWA WPROST

2. informować

Definicja

informować o czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Legenda u dołu mapy objaśnia nas, że cyfry rozmaite powiadają nam o temperaturze, a inne z miejscami dziesiętnymi mówią o wysokości opadów.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel: opowiadania i reportaże, 2007

Chilijski pułkownik objaśnia, w którym miejscu zatrzyma się samochód, kto będzie towarzyszył prezydentowi [...], którędy przejść, gdzie będzie stała kompania honorowa.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002

„Na tej ulicy — objaśniałem mego pasażera — mieszkali niegdyś nawet królowie [...]”.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	objaśniam	objaśniamy
2 os.	objaśniasz	objaśniacie
3 os.	objaśnia	objaśniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	objaśniałem +(e)m objaśniał	objaśniałam +(e)m objaśniała	objaśniałom +(e)m objaśniało	objaśnialiśmy +(e)śmy objaśniali	objaśniałyśmy +(e)śmy objaśniały
2 os.	objaśniałeś +(e)ś objaśniał	objaśniałaś +(e)ś objaśniała	objaśniałoś +(e)ś objaśniało	objaśnialiście +(e)ście objaśniali	objaśniałyście +(e)ście objaśniały
3 os.	objaśniał	objaśniała	objaśniało	objaśniali	objaśniały

bezosobnik: objaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę objaśniał będę objaśniać	będę objaśniała będę objaśniać	będę objaśniało będę objaśniać	będziemy objaśniali będziemy objaśniać	będziemy objaśniały będziemy objaśniać
2 os.	będziesz objaśniał będziesz objaśniać	będziesz objaśniała będziesz objaśniać	będziesz objaśniało będziesz objaśniać	będziecie objaśniali będziecie objaśniać	będziecie objaśniały będziecie objaśniać
3 os.	będzie objaśniał będzie objaśniać	będzie objaśniała będzie objaśniać	będzie objaśniało będzie objaśniać	będą objaśniali będą objaśniać	będą objaśniały będą objaśniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		objaśniajmy
2 os.	objaśniaj	objaśniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	objaśniałbym bym objaśniał	objaśniałabym bym objaśniała	objaśniałobym bym objaśniało	objaśnialibyśmy byśmy objaśniali	objaśniałybyśmy byśmy objaśniały
2 os.	objaśniałbyś byś objaśniał	objaśniałabyś byś objaśniała	objaśniałobyś byś objaśniało	objaśnialibyście byście objaśniali	objaśniałybyście byście objaśniały
3 os.	objaśniałby by objaśniał	objaśniałaby by objaśniała	objaśniałoby by objaśniało	objaśnialiby by objaśniali	objaśniałyby by objaśniały

bezosobnik: objaśniano by

bezokolicznik: objaśniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: objaśniając

gerundium: objaśnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	objaśnianie	objaśniania
D.	objaśniania	objaśniań
C.	objaśnianiu	objaśnianiom
B.	objaśnianie	objaśniania
N.	objaśnianiem	objaśnianiami
Ms.	objaśnianiu	objaśnianiach
W.	objaśnianie	objaśniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: objaśniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	objaśniający	objaśniający	objaśniający	objaśniające	objaśniająca
D.	objaśniającego	objaśniającego	objaśniającego	objaśniającego	objaśniającej
C.	objaśniającemu	objaśniającemu	objaśniającemu	objaśniającemu	objaśniającej
B.	objaśniającego	objaśniającego	objaśniający	objaśniające	objaśniającą
N.	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającą
Ms.	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	objaśniający	objaśniający	objaśniające	objaśniające
D.	objaśniających	objaśniających	objaśniających	objaśniających
C.	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym	objaśniającym
B.	objaśniających	objaśniających	objaśniających	objaśniające
N.	objaśniającymi	objaśniającymi	objaśniającymi	objaśniającymi
Ms.	objaśniających	objaśniających	objaśniających	objaśniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: objaśniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	objaśniany	objaśniany	objaśniany	objaśniane	objaśniana
D.	objaśnianego	objaśnianego	objaśnianego	objaśnianego	objaśnianej
C.	objaśnianemu	objaśnianemu	objaśnianemu	objaśnianemu	objaśnianej
B.	objaśnianego	objaśnianego	objaśniany	objaśniane	objaśnianą
N.	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianą
Ms.	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	objaśniani	objaśniani	objaśniane	objaśniane
D.	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych
C.	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym	objaśnianym
B.	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych	objaśniane
N.	objaśnianymi	objaśnianymi	objaśnianymi	objaśnianymi
Ms.	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych	objaśnianych

odpowiednik aspektowy: objaśnić

Składnia

Rz_osobowy	+	objaśniać	+	(KOGO) + że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rz_osobowy	+	objaśniać	+	(KOGO) + MOWA WPROST

Data ostatniej modyfikacji: 20.07.2012