Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. dziobać
1. uderzyć dziobem
Definicja
Warianty
- rzadziej dzióbnąć
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki
Cytaty
|
Przycupnięta nad poprzeczną belką kwoka pierzchła z przeraźliwym gdakaniem, prawie dziobnąwszy Zwajcę w czoło. źródło: NKJP: „Zmijowa Harfa” (16/18), Usenet -- pl.rec.ksiazki, 2006-06-10 |
|
|
Strusie są towarzyskie, ale trzeba bardzo uważać. Są bardzo szybkie. Złapie za guzik, moment buta odsznuruje, papierosa z ust wyrwie, a i na oczy uważać trzeba, bo może dziobnąć. źródło: NKJP: Agnieszka Górska: Ale kopią, Gazeta Krakowska, 2004-04-21 |
|
|
Te biedne łabędzie nie przestraszyły się Leszka, ale go pogoniły. I dziobnęły go w tyłek. Biedny Lesio przez tydzień nie mógł siedzieć i spał na brzuchu. źródło: NKJP: Radosław Figura: Samo życie. Odcinek 193 |
|
|
Przede wszystkim w wypadku dziobnięcia pod żadnym pozorem nie możemy na ptaka krzyczeć. Papudze wydaje się, że się z nią w ten sposób bawimy. źródło: NKJP: (MAT): Problem z papugą: Gazeta Wrocławska, 2002-11-16 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnę |
dziobniemy |
|||
| 2 os. |
dziobniesz |
dziobniecie |
|||
| 3 os. |
dziobnie |
dziobną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłem +(e)m dziobnął |
dziobnęłam +(e)m dziobnęła |
dziobnęłom +(e)m dziobnęło |
dziobnęliśmy +(e)śmy dziobnęli |
dziobnęłyśmy +(e)śmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłeś +(e)ś dziobnął |
dziobnęłaś +(e)ś dziobnęła |
dziobnęłoś +(e)ś dziobnęło |
dziobnęliście +(e)ście dziobnęli |
dziobnęłyście +(e)ście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnął |
dziobnęła |
dziobnęło |
dziobnęli |
dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnijmy |
|
| 2 os. |
dziobnij |
dziobnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłbym bym dziobnął |
dziobnęłabym bym dziobnęła |
dziobnęłobym bym dziobnęło |
dziobnęlibyśmy byśmy dziobnęli |
dziobnęłybyśmy byśmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłbyś byś dziobnął |
dziobnęłabyś byś dziobnęła |
dziobnęłobyś byś dziobnęło |
dziobnęlibyście byście dziobnęli |
dziobnęłybyście byście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnąłby by dziobnął |
dziobnęłaby by dziobnęła |
dziobnęłoby by dziobnęło |
dziobnęliby by dziobnęli |
dziobnęłyby by dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto by
bezokolicznik: dziobnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
dziobnąwszy
gerundium: dziobnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| D. | dziobnięcia |
dziobnięć |
| C. | dziobnięciu |
dziobnięciom |
| B. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| N. | dziobnięciem |
dziobnięciami |
| Ms. | dziobnięciu |
dziobnięciach |
| W. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: dziobnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobnięta |
| D. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętej |
| C. | dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętej |
| B. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobniętą |
| N. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętą |
| Ms. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dziobnięci |
dziobnięci |
dziobnięte |
dziobnięte |
| D. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
| C. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
| B. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobnięte |
| N. | dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
| Ms. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
odpowiednik aspektowy: dziobać
Składnia
| Rzżywotny | + | dziobnąć | + |
KOGO/CO +
(w CO)
|
2. chwycić dziobem
Definicja
Warianty
- rzadziej dzióbnąć
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki
Cytaty
|
Jajka kupuję tam, gdzie kury chodzą swobodnie wokół gospodarstwa i mają szansę dziobnąć robaczka, a nie tylko to co im rolnik rzuci. źródło: NKJP: [Grodecka 2] białko, Usenet -- pl.soc.wegetarianizm, 2002-10-27 |
|
|
Później kura ma już takie doświadczenie, że wie, co warto dziobać, czasami dla ciekawości dziobnie, a nawet połknie jakieś nowe znalezisko (w żołądku kury są kamienie, które pomagają w trawieniu). źródło: NKJP: Grzegorz-A-d-m-i-n: Warunkowanie, www.wikipedia.pl, 2009-04-10 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnę |
dziobniemy |
|||
| 2 os. |
dziobniesz |
dziobniecie |
|||
| 3 os. |
dziobnie |
dziobną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłem +(e)m dziobnął |
dziobnęłam +(e)m dziobnęła |
dziobnęłom +(e)m dziobnęło |
dziobnęliśmy +(e)śmy dziobnęli |
dziobnęłyśmy +(e)śmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłeś +(e)ś dziobnął |
dziobnęłaś +(e)ś dziobnęła |
dziobnęłoś +(e)ś dziobnęło |
dziobnęliście +(e)ście dziobnęli |
dziobnęłyście +(e)ście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnął |
dziobnęła |
dziobnęło |
dziobnęli |
dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnijmy |
|
| 2 os. |
dziobnij |
dziobnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłbym bym dziobnął |
dziobnęłabym bym dziobnęła |
dziobnęłobym bym dziobnęło |
dziobnęlibyśmy byśmy dziobnęli |
dziobnęłybyśmy byśmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłbyś byś dziobnął |
dziobnęłabyś byś dziobnęła |
dziobnęłobyś byś dziobnęło |
dziobnęlibyście byście dziobnęli |
dziobnęłybyście byście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnąłby by dziobnął |
dziobnęłaby by dziobnęła |
dziobnęłoby by dziobnęło |
dziobnęliby by dziobnęli |
dziobnęłyby by dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto by
bezokolicznik: dziobnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
dziobnąwszy
gerundium: dziobnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| D. | dziobnięcia |
dziobnięć |
| C. | dziobnięciu |
dziobnięciom |
| B. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| N. | dziobnięciem |
dziobnięciami |
| Ms. | dziobnięciu |
dziobnięciach |
| W. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: dziobnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobnięta |
| D. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętej |
| C. | dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętej |
| B. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobniętą |
| N. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętą |
| Ms. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dziobnięci |
dziobnięci |
dziobnięte |
dziobnięte |
| D. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
| C. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
| B. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobnięte |
| N. | dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
| Ms. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
odpowiednik aspektowy: dziobać
Składnia
| Rzżywotny | + | dziobnąć | + |
CO
|
3. czymś ostrym
Definicja
Warianty
- rzadziej dzióbnąć
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- dziobnąć widelcem
Cytaty
|
Wysoki Towarzysz otworzył pięknie oprawiony w czerwoną tekturę album z podpisem „Sylwetki ludzi morza'' i dziobnął palcem w fotografię. źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997 |
|
|
Coś tej babie musiałam powiedzieć, bo już mnie chciała wywalić, widziałam po oczach. – Za co? – Pani Stasia dziobnęła kartofla widelcem. – Za to, co zwykle. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007 |
|
|
To było story o kobiecie, którą zarażony (być może) narkoman – z katowickiego dworca PKP – dziobnął igłą. źródło: NKJP: Andrzej Bęben: Pic na wodę,Trybuna Śląska, 2002-03-14 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnę |
dziobniemy |
|||
| 2 os. |
dziobniesz |
dziobniecie |
|||
| 3 os. |
dziobnie |
dziobną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłem +(e)m dziobnął |
dziobnęłam +(e)m dziobnęła |
dziobnęłom +(e)m dziobnęło |
dziobnęliśmy +(e)śmy dziobnęli |
dziobnęłyśmy +(e)śmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłeś +(e)ś dziobnął |
dziobnęłaś +(e)ś dziobnęła |
dziobnęłoś +(e)ś dziobnęło |
dziobnęliście +(e)ście dziobnęli |
dziobnęłyście +(e)ście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnął |
dziobnęła |
dziobnęło |
dziobnęli |
dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnijmy |
|
| 2 os. |
dziobnij |
dziobnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłbym bym dziobnął |
dziobnęłabym bym dziobnęła |
dziobnęłobym bym dziobnęło |
dziobnęlibyśmy byśmy dziobnęli |
dziobnęłybyśmy byśmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłbyś byś dziobnął |
dziobnęłabyś byś dziobnęła |
dziobnęłobyś byś dziobnęło |
dziobnęlibyście byście dziobnęli |
dziobnęłybyście byście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnąłby by dziobnął |
dziobnęłaby by dziobnęła |
dziobnęłoby by dziobnęło |
dziobnęliby by dziobnęli |
dziobnęłyby by dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto by
bezokolicznik: dziobnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
dziobnąwszy
gerundium: dziobnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| D. | dziobnięcia |
dziobnięć |
| C. | dziobnięciu |
dziobnięciom |
| B. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| N. | dziobnięciem |
dziobnięciami |
| Ms. | dziobnięciu |
dziobnięciach |
| W. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: dziobnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobnięta |
| D. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętej |
| C. | dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętej |
| B. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobniętą |
| N. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętą |
| Ms. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dziobnięci |
dziobnięci |
dziobnięte |
dziobnięte |
| D. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
| C. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
| B. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobnięte |
| N. | dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
| Ms. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
odpowiednik aspektowy: dziobać
Składnia
| Rzżywotny | + | dziobnąć | + |
KOGO/CO +
(CZYM) +
(w KOGO/CO)
|
4. zjeść
Definicja
Warianty
- rzadziej dzióbnąć
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Cytaty
|
Pan Bazyli, obżarłszy się w restauracji, okazywał przy kolacji wstrzemięźliwość i dziobnął tylko kawałek szynki. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
|
|
Przystupa przełknęła w kuchni parę łyżek rosołu i dziobnęła trochę mięsa, przysłuchując się mimo woli rozmowom, które dobiegały zza ściany. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnę |
dziobniemy |
|||
| 2 os. |
dziobniesz |
dziobniecie |
|||
| 3 os. |
dziobnie |
dziobną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłem +(e)m dziobnął |
dziobnęłam +(e)m dziobnęła |
dziobnęłom +(e)m dziobnęło |
dziobnęliśmy +(e)śmy dziobnęli |
dziobnęłyśmy +(e)śmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłeś +(e)ś dziobnął |
dziobnęłaś +(e)ś dziobnęła |
dziobnęłoś +(e)ś dziobnęło |
dziobnęliście +(e)ście dziobnęli |
dziobnęłyście +(e)ście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnął |
dziobnęła |
dziobnęło |
dziobnęli |
dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dziobnijmy |
|
| 2 os. |
dziobnij |
dziobnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dziobnąłbym bym dziobnął |
dziobnęłabym bym dziobnęła |
dziobnęłobym bym dziobnęło |
dziobnęlibyśmy byśmy dziobnęli |
dziobnęłybyśmy byśmy dziobnęły |
| 2 os. |
dziobnąłbyś byś dziobnął |
dziobnęłabyś byś dziobnęła |
dziobnęłobyś byś dziobnęło |
dziobnęlibyście byście dziobnęli |
dziobnęłybyście byście dziobnęły |
| 3 os. |
dziobnąłby by dziobnął |
dziobnęłaby by dziobnęła |
dziobnęłoby by dziobnęło |
dziobnęliby by dziobnęli |
dziobnęłyby by dziobnęły |
bezosobnik: dziobnięto by
bezokolicznik: dziobnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
dziobnąwszy
gerundium: dziobnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| D. | dziobnięcia |
dziobnięć |
| C. | dziobnięciu |
dziobnięciom |
| B. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
| N. | dziobnięciem |
dziobnięciami |
| Ms. | dziobnięciu |
dziobnięciach |
| W. | dziobnięcie |
dziobnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: dziobnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobnięta |
| D. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętego |
dziobniętej |
| C. | dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętemu |
dziobniętej |
| B. | dziobniętego |
dziobniętego |
dziobnięty |
dziobnięte |
dziobniętą |
| N. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętą |
| Ms. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | dziobnięci |
dziobnięci |
dziobnięte |
dziobnięte |
| D. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
| C. | dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
dziobniętym |
| B. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobnięte |
| N. | dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
dziobniętymi |
| Ms. | dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
dziobniętych |
odpowiednik aspektowy: dziobać
Składnia
| Rzżywotny | + | dziobnąć | + |
CO
|