UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

groza

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	groza	grozy
D.	grozy	gróz

C.	grozie	grozom
B.	grozę	grozy
N.	grozą	grozami
Ms.	grozie	grozach
W.	grozo	grozy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

psł. *groza 'to, co powoduje nieprzyjemne uczucia; strach, lęk, przerażenie'

1. stan psychiczny

Definicja

stan psychiczny wywołany czymś, co nas przeraża lub co stanowi dla nas realne i poważne niebezpieczeństwo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

autentyczna, prawdziwa; powszechna groza
groza w głosie
poczucie, uczucie; dreszcz, krzyk, okrzyk; chwile grozy
czuć, odczuwać, przeżywać; budzić, wzbudzać; siać grozę
napawać, przejmować; powiało, wiać, ziać; przejęty; tchnący grozą

Cytaty

Reporter „Gazety” przeżył chwile grozy, gdy rozwścieczeni fani z kijami i koszami na śmiecie w rękach ruszyli na [...] dziennikarzy z okrzykiem „Kill the press” (Zabić prasę).

źródło: NKJP: Dariusz Wołowski, Michał Pol: Mistrzostwa Europy. Po porażce Anglików, Gazeta Wyborcza, 1996-06-28

Nigdy niczego podobnego nie doświadczył i chociaż widok ten z magnetyczną siłą przykuwał go do miejsca, coraz trudniej przychodziło mu opierać się niejasnemu uczuciu grozy, które ściskało mu krtań.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Szaleństwo żywiołów budzi grozę i zapowiada zagładę.

źródło: NKJP: Aleksandra Cach: Pomiędzy zachwytem naturą a cierpieniem człowieka, Akant, 2006

2. cecha czegoś

Definicja

cecha przypisywana czemuś, co wywołuje grozę - stan psychiczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

groza katastrofy, niebezpieczeństwa, okupacji, śmierci, wojny; istnienia, położenia, sytuacji, wydarzenia, życia; miejsca
atmosfera, klimat, nastrój grozy

Cytaty

	- Zalane zostały najniżej położone działki ogrodnicze - wyjaśnia prezes. Grozę sytuacji pomnażają opady deszczu, które ostatnio dość często nawiedzają miasto. źródło: NKJP: JAT: Kto pokryje straty działkowcom?, Gazeta Poznańska, 2001-08-28
	Kolokwium to otaczała atmosfera grozy, miało ono być najtrudniejszą do przebycia przeszkodą na pierwszym roku studiów lekarskich. źródło: NKJP: Andrzej Szczeklik: Kore: o chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny, 2007
	Setki Polaków każdego dnia opuszczało kraj rodzinny przed grozą wrogiej okupacji i terroru, jakiego nie znały dzieje. źródło: NKJP: Kazimierz Osmecki Iranek: Powołanie i przeznaczenie: wspomnienia oficera Komendy Głównej AK, 2004
	[...] zawisła nad nami groza katastrofy. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Biały Jaguar, 1980

Składnia

groza

CZEGO

3. w utworach

Definicja

kultur.

zjawisko, występujące w sztuce i kulturze, polegające na posługiwaniu się takimi środkami, jak niezwykłość, tajemniczość czy potworność w celu wywoływania u odbiorców napięcia i uczucia strachu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

groza w kulturze, w muzyce
gotycyzm i groza, gotyk i groza
fantastyka, film, kino, literatura, opowieści, powieść, scena; fenomen; mistrz grozy

Cytaty

Trzydzieści lat po śmierci Witkiewicza polski reżyser Roman Polański zrobił w Ameryce pierwszy prawdziwy film grozy, Dziecko Rosemary. Przedtem filmy grozy to były nieudaczne, groteskowe baśnie z potworami.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008

Cechą wspólną utworów, należących do literatury grozy, jest sygnalizowane już wcześniej napięcie na linii: codzienność- niezwykłość. Efektem tej konfrontacji staje się uzyskanie pożądanego stanu napięcia emocjonalnego, niezbędnego dla przeżywania strachu.

źródło: NKJP: Grzegorz Gazda, Agnieszka Izdebska, Jarosław Płuciennik (red.), Gotycyzm i groza w kulturze, 2003

Frazeologizmy

paragon grozy
romans grozy

Data ostatniej modyfikacji: 13.12.2023