Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. rozum.
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | rozumkować |
Połączenia
- rozumować błędnie, logicznie, poprawnie, prawidłowo
- tok, sposób rozumowania; błąd, luka, słaby punkt w rozumowaniu
Cytaty
|
Na lotnisko jechałem zdenerwowany [...]. Logicznie rozumując, gdyby chcieli mnie zatrzymać, zrobiliby to wcześniej. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002 |
|
|
Nie potrafisz przestawić swych myśli; żadna nowa koncepcja nie ma do ciebie dostępu, rozumujesz tymi samymi sztywnymi algorytmami, co przed setkami lat. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000 |
|
|
Po drodze jeszcze raz przemyślał wszystko, szukając rozpaczliwie jakichś luk w rozumowaniu. źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978 |
|
|
[...] musiała dokupić maszyny [...] i zatrudnić pracownice. Wyszukiwała je spośród swej dawnej służby, rozumując, że na razie bardziej liczy się lojalność niż rzeczywiste umiejętności. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
|
|
Rozumowali całkiem rozsądnie: mając w swoich rękach tak znakomite narzędzie, jakim była Kolej Transsyberyjska, mogli dyktować warunki prowadzenia biznesu. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozumuję |
rozumujemy |
|||
| 2 os. |
rozumujesz |
rozumujecie |
|||
| 3 os. |
rozumuje |
rozumują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozumowałem +(e)m rozumował |
rozumowałam +(e)m rozumowała |
rozumowałom +(e)m rozumowało |
rozumowaliśmy +(e)śmy rozumowali |
rozumowałyśmy +(e)śmy rozumowały |
| 2 os. |
rozumowałeś +(e)ś rozumował |
rozumowałaś +(e)ś rozumowała |
rozumowałoś +(e)ś rozumowało |
rozumowaliście +(e)ście rozumowali |
rozumowałyście +(e)ście rozumowały |
| 3 os. |
rozumował |
rozumowała |
rozumowało |
rozumowali |
rozumowały |
bezosobnik: rozumowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę rozumował będę rozumować |
będę rozumowała będę rozumować |
będę rozumowało będę rozumować |
będziemy rozumowali będziemy rozumować |
będziemy rozumowały będziemy rozumować |
| 2 os. |
będziesz rozumował będziesz rozumować |
będziesz rozumowała będziesz rozumować |
będziesz rozumowało będziesz rozumować |
będziecie rozumowali będziecie rozumować |
będziecie rozumowały będziecie rozumować |
| 3 os. |
będzie rozumował będzie rozumować |
będzie rozumowała będzie rozumować |
będzie rozumowało będzie rozumować |
będą rozumowali będą rozumować |
będą rozumowały będą rozumować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozumujmy |
|
| 2 os. |
rozumuj |
rozumujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozumowałbym bym rozumował |
rozumowałabym bym rozumowała |
rozumowałobym bym rozumowało |
rozumowalibyśmy byśmy rozumowali |
rozumowałybyśmy byśmy rozumowały |
| 2 os. |
rozumowałbyś byś rozumował |
rozumowałabyś byś rozumowała |
rozumowałobyś byś rozumowało |
rozumowalibyście byście rozumowali |
rozumowałybyście byście rozumowały |
| 3 os. |
rozumowałby by rozumował |
rozumowałaby by rozumowała |
rozumowałoby by rozumowało |
rozumowaliby by rozumowali |
rozumowałyby by rozumowały |
bezosobnik: rozumowano by
bezokolicznik: rozumować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozumując
gerundium: rozumowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozumowanie |
rozumowania |
| D. | rozumowania |
rozumowań |
| C. | rozumowaniu |
rozumowaniom |
| B. | rozumowanie |
rozumowania |
| N. | rozumowaniem |
rozumowaniami |
| Ms. | rozumowaniu |
rozumowaniach |
| W. | rozumowanie |
rozumowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozumujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozumujący |
rozumujący |
rozumujący |
rozumujące |
rozumująca |
| D. | rozumującego |
rozumującego |
rozumującego |
rozumującego |
rozumującej |
| C. | rozumującemu |
rozumującemu |
rozumującemu |
rozumującemu |
rozumującej |
| B. | rozumującego |
rozumującego |
rozumujący |
rozumujące |
rozumującą |
| N. | rozumującym |
rozumującym |
rozumującym |
rozumującym |
rozumującą |
| Ms. | rozumującym |
rozumującym |
rozumującym |
rozumującym |
rozumującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozumujący |
rozumujący |
rozumujące |
rozumujące |
| D. | rozumujących |
rozumujących |
rozumujących |
rozumujących |
| C. | rozumującym |
rozumującym |
rozumującym |
rozumującym |
| B. | rozumujących |
rozumujących |
rozumujących |
rozumujące |
| N. | rozumującymi |
rozumującymi |
rozumującymi |
rozumującymi |
| Ms. | rozumujących |
rozumujących |
rozumujących |
rozumujących |
Składnia
| Rzosobowy | + | rozumować | + |
(że ZDANIE)
|
| Rzosobowy | + | rozumować | + |
(MOWA WPROST)
|