UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozumować

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. rozum.

Definicja

rozpatrywać coś w myślach i wyciągać wnioski

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozumkować

Połączenia

  • rozumować błędnie, logicznie, poprawnie, prawidłowo
  • tok, sposób rozumowania; błąd, luka, słaby punkt w rozumowaniu

Cytaty

Na lotnisko jechałem zdenerwowany [...]. Logicznie rozumując, gdyby chcieli mnie zatrzymać, zrobiliby to wcześniej.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Nie potrafisz przestawić swych myśli; żadna nowa koncepcja nie ma do ciebie dostępu, rozumujesz tymi samymi sztywnymi algorytmami, co przed setkami lat.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Po drodze jeszcze raz przemyślał wszystko, szukając rozpaczliwie jakichś luk w rozumowaniu.

źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

[...] musiała dokupić maszyny [...] i zatrudnić pracownice. Wyszukiwała je spośród swej dawnej służby, rozumując, że na razie bardziej liczy się lojalność niż rzeczywiste umiejętności.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Rozumowali całkiem rozsądnie: mając w swoich rękach tak znakomite narzędzie, jakim była Kolej Transsyberyjska, mogli dyktować warunki prowadzenia biznesu.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozumuję
rozumujemy
2 os. rozumujesz
rozumujecie
3 os. rozumuje
rozumują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozumowałem
+(e)m rozumował
rozumowałam
+(e)m rozumowała
rozumowałom
+(e)m rozumowało
rozumowaliśmy
+(e)śmy rozumowali
rozumowałyśmy
+(e)śmy rozumowały
2 os. rozumowałeś
+(e)ś rozumował
rozumowałaś
+(e)ś rozumowała
rozumowałoś
+(e)ś rozumowało
rozumowaliście
+(e)ście rozumowali
rozumowałyście
+(e)ście rozumowały
3 os. rozumował
rozumowała
rozumowało
rozumowali
rozumowały

bezosobnik: rozumowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozumował
będę rozumować
będę rozumowała
będę rozumować
będę rozumowało
będę rozumować
będziemy rozumowali
będziemy rozumować
będziemy rozumowały
będziemy rozumować
2 os. będziesz rozumował
będziesz rozumować
będziesz rozumowała
będziesz rozumować
będziesz rozumowało
będziesz rozumować
będziecie rozumowali
będziecie rozumować
będziecie rozumowały
będziecie rozumować
3 os. będzie rozumował
będzie rozumować
będzie rozumowała
będzie rozumować
będzie rozumowało
będzie rozumować
będą rozumowali
będą rozumować
będą rozumowały
będą rozumować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozumujmy
2 os. rozumuj
rozumujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozumowałbym
bym rozumował
rozumowałabym
bym rozumowała
rozumowałobym
bym rozumowało
rozumowalibyśmy
byśmy rozumowali
rozumowałybyśmy
byśmy rozumowały
2 os. rozumowałbyś
byś rozumował
rozumowałabyś
byś rozumowała
rozumowałobyś
byś rozumowało
rozumowalibyście
byście rozumowali
rozumowałybyście
byście rozumowały
3 os. rozumowałby
by rozumował
rozumowałaby
by rozumowała
rozumowałoby
by rozumowało
rozumowaliby
by rozumowali
rozumowałyby
by rozumowały

bezosobnik: rozumowano by

bezokolicznik: rozumować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozumując

gerundium: rozumowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozumowanie
rozumowania
D. rozumowania
rozumowań
C. rozumowaniu
rozumowaniom
B. rozumowanie
rozumowania
N. rozumowaniem
rozumowaniami
Ms. rozumowaniu
rozumowaniach
W. rozumowanie
rozumowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozumujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozumujący
rozumujący
rozumujący
rozumujące
rozumująca
D. rozumującego
rozumującego
rozumującego
rozumującego
rozumującej
C. rozumującemu
rozumującemu
rozumującemu
rozumującemu
rozumującej
B. rozumującego
rozumującego
rozumujący
rozumujące
rozumującą
N. rozumującym
rozumującym
rozumującym
rozumującym
rozumującą
Ms. rozumującym
rozumującym
rozumującym
rozumującym
rozumującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozumujący
rozumujący
rozumujące
rozumujące
D. rozumujących
rozumujących
rozumujących
rozumujących
C. rozumującym
rozumującym
rozumującym
rozumującym
B. rozumujących
rozumujących
rozumujących
rozumujące
N. rozumującymi
rozumującymi
rozumującymi
rozumującymi
Ms. rozumujących
rozumujących
rozumujących
rozumujących

Składnia

Rzosobowy + rozumować +
(że ZDANIE)
Rzosobowy + rozumować +
(MOWA WPROST)
Data ostatniej modyfikacji: 21.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json