UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kompromis

Chronologizacja

1420, SStp
Inne znaczenie: 'pisemny układ, umowa na piśmie'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kompromis	kompromisy
D.	kompromisu	kompromisów
C.	kompromisowi	kompromisom
B.	kompromis	kompromisy
N.	kompromisem	kompromisami
Ms.	kompromisie	kompromisach
W.	kompromisie	kompromisy

Pochodzenie

łac. compromissum

1. porozumienie

Definicja

porozumienie, które kończy spór dzięki wzajemnym ustępstwom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

artystyczny; demokratyczny; historyczny; konstytucyjny; polityczny; moralny; dobry, najlepszy, zdrowy; mądry, racjonalny, rozsądny, sensowny; swoisty; chwilowy; dopuszczalny; najszerszy; drobny, mały; szybki; możliwy; pewny; ostateczny; niezbędny; trudny; wymuszony; wzajemny kompromis
chcieć; poszukiwać, szukać; coś wymaga kompromisu
zaproponować; osiągnąć/osiągać, przyjąć, uzyskać, zaakceptować, zawrzeć/zawierać, znaleźć/znajdować; tworzyć; wynegocjować, wypracować; umożliwić/umożliwiać; uznawać; odrzucać; coś stanowi kompromis; budowanie kompromisów
iść, pójść na kompromis

Cytaty

	Richter, syn muzyka rozstrzelanego w okresie stalinowskim, miał niełatwą drogę twórczą, zwłaszcza że nie był skłonny do kompromisów z władzą. źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Bez Richtera, Gazeta Wyborcza, 1997-08-02
	[...] szlachta niezwykle czujnie stała na straży kompromisu władzy z narodem. źródło: NKJP: Jerzy Besala: O dobrej szlahcie i zakutych rycerzach, Polityka, 2004-05-08
	Tu ustala się tekst ustawy, będący najczęściej kompromisem między żądaniami jednej i drugiej izby. źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996
	Porozumienie było wynegocjowanym w długotrwałych pertraktacjach kompromisem uwzględniającym [...] całość postulatów strajkujących pracowników [...]. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 2001

Składnia

+	kompromis	+	KOGO + z KIM
+	kompromis	+	(między KIM a KIM)
+	kompromis	+	(między KIM[sub]pl[/sub])

2. odstępstwo

Definicja

odstępstwo od wyznawanych zasad

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Poprzedni system łamał ludzi, zmuszał ich do większych lub mniejszych kompromisów z własnym sumieniem, rozniecając atmosferę zagrożenia.

źródło: NKJP: Dominika Wielowieyska: Reakcja paranoiczna, Gazeta Wyborcza, 1992-05-30

Czasami nawet podziwiam owe kobiety za kompromis z sobą, kiedy słucham, jak z pełną świadomością prawią komplementy jakiemuś zeru tylko po to, żeby osiągnąć swój cel.

źródło: NKJP: Henryka Bochniarz, Jacek Santorski: Bądź sobą i wygraj: 10 podpowiedzi dla aktywnej kobiety , 2003

W perspektywie proponowanej przez specjalistów od kolejnych wyzwoleń można próbować usprawiedliwiać dowolny kompromis, uznać wierność zasadom za przejaw dogmatyzmu lub prowincjonalnych ciągotek [...].

źródło: NKJP: Józef Życiński : Ziarno samotności, 1997

Składnia

kompromis

(z KIM/CZYM)

Frazeologizmy

zgniły kompromis

Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2026