UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odległy

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. legać

1. przestrzennie

Definicja

znajdujący się w dużej odległości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

odległy rejon, zakątek; las; odległe miejsce; góry
odległy od domu, miejsca zamieszkania, szkoły

Cytaty

Wpatrzyłyśmy się w odległą ścianę lasu za oknem. Przed nim piętrzyły się brązowe hałdy ziemi, z prawej strony łopotały flagi otaczające supermarket.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2006

Zabawa w chowanego przeniosła się w odleglejsze rejony i koło fontanny zostało tylko czterech chłopaków.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Wybrałem odległe liceum, pomimo że prestiżowa „ósemka” znajdowała się kilkaset metrów od domu.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa
D.	odległego	odległego	odległego	odległego	odległej
C.	odległemu	odległemu	odległemu	odległemu	odległej
B.	odległego	odległego	odległy	odległe	odległą
N.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległą
Ms.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległej
W.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odlegli	odlegli	odległe	odległe
D.	odległych	odległych	odległych	odległych
C.	odległym	odległym	odległym	odległym
B.	odległych	odległych	odległych	odległe
N.	odległymi	odległymi	odległymi	odległymi
Ms.	odległych	odległych	odległych	odległych
W.	odlegli	odlegli	odległe	odległe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odleglejszy	odleglejszy	odleglejszy	odleglejsze	odleglejsza
D.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszej
C.	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszej
B.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszy	odleglejsze	odleglejszą
N.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszą
Ms.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odleglejsi	odleglejsi	odleglejsze	odleglejsze
D.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych
C.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym
B.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejsze
N.	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi
Ms.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych

Składnia

	+	odległy	+	od KOGO/CZEGO
szyk: tylko prepozycja

2. o 100 metrów

Definicja

znajdujący się w konkretnej odległości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

odległy o kilka kroków, dziesięć, sto... metrów, kilometrów; o godzinę jazdy (pociągiem, samochodem...)

Cytaty

Wreszcie jakimś sposobem otrzymał posadę urzędnika pocztowego, jak to się wtedy mówiło: Ajenta, we wsi odległej o 16 kilometrów od jego wsi rodzinnej.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004

W ciągu kilku dni zadzwonili: policjant z drogówki; właściciel niedrogiego hoteliku [...]; siostra króla wioski Aba, odległej od stolicy o dwadzieścia pięć minut jazdy skuterem (wynajęłam skuter!) [...].

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Córeńka, 2005

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa
D.	odległego	odległego	odległego	odległego	odległej
C.	odległemu	odległemu	odległemu	odległemu	odległej
B.	odległego	odległego	odległy	odległe	odległą
N.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległą
Ms.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległej
W.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odlegli	odlegli	odległe	odległe
D.	odległych	odległych	odległych	odległych
C.	odległym	odległym	odległym	odległym
B.	odległych	odległych	odległych	odległe
N.	odległymi	odległymi	odległymi	odległymi
Ms.	odległych	odległych	odległych	odległych
W.	odlegli	odlegli	odległe	odległe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	D.

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	D.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych

Składnia

	+	odległy	+	o CO
szyk: neutralny

3. dźwięk

Definicja

odbierany z dużej odległości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

odległy dźwięk, głos, grzmot, krzyk, zgiełk; błysk; odległe dudnienie; echo; odległe odgłosy

Cytaty

Słychać odległy szum fali i krzyk mew.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004

Kroki - za moimi plecami - w głąb mieszkania - odległe głosy - kroki z powrotem - grzechot kotary - następne kroki - grzechot kotary.

źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1997

Zaczęło się 15. sierpnia we wczesnych godzinach wieczornych. Widać było odległe błyski, słychać było dalekie grzmoty.

źródło: NKJP: Burze szalały nad Mazowszem: Tygodnik Ciechanowski, 2008-08-16

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa
D.	odległego	odległego	odległego	odległego	odległej
C.	odległemu	odległemu	odległemu	odległemu	odległej
B.	odległego	odległego	odległy	odległe	odległą
N.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległą
Ms.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległej
W.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odlegli	odlegli	odległe	odległe
D.	odległych	odległych	odległych	odległych
C.	odległym	odległym	odległym	odległym
B.	odległych	odległych	odległych	odległe
N.	odległymi	odległymi	odległymi	odległymi
Ms.	odległych	odległych	odległych	odległych
W.	odlegli	odlegli	odległe	odległe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odleglejszy	odleglejszy	odleglejszy	odleglejsze	odleglejsza
D.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszej
C.	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszej
B.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszy	odleglejsze	odleglejszą
N.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszą
Ms.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odleglejsi	odleglejsi	odleglejsze	odleglejsze
D.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych
C.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym
B.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejsze
N.	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi
Ms.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych

Składnia

	+	odległy	+
szyk: tylko prepozycja

4. czasowo

Definicja

oddalony w czasie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

odległa przeszłość, przyszłość; młodość; odległe dzieciństwo; wspomnienie; odległe lata
odległy w czasie
odległy czasowo

Cytaty

Nad spowiednicą - Heinz zapamiętał takie określenie z odległej przeszłości - znajdował się drzeworyt przedstawiający dziewiątą stację Drogi Krzyżowej.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

On inwestował w „blue chips”, obstawiając zwycięzców, kierując się analizą fundamentalną i licząc na zyski w odległej przyszłości, oraz - rzecz jasna - kolekcjonując rekomendacje pozyskiwane dzięki rozległym znajomościom.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa
D.	odległego	odległego	odległego	odległego	odległej
C.	odległemu	odległemu	odległemu	odległemu	odległej
B.	odległego	odległego	odległy	odległe	odległą
N.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległą
Ms.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległej
W.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odlegli	odlegli	odległe	odległe
D.	odległych	odległych	odległych	odległych
C.	odległym	odległym	odległym	odległym
B.	odległych	odległych	odległych	odległe
N.	odległymi	odległymi	odległymi	odległymi
Ms.	odległych	odległych	odległych	odległych
W.	odlegli	odlegli	odległe	odległe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odleglejszy	odleglejszy	odleglejszy	odleglejsze	odleglejsza
D.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszej
C.	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszej
B.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszy	odleglejsze	odleglejszą
N.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszą
Ms.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odleglejsi	odleglejsi	odleglejsze	odleglejsze
D.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych
C.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym
B.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejsze
N.	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi
Ms.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych

Składnia

	+	odległy	+
szyk: tylko prepozycja

5. duchowo

Definicja

niewykazujący silnych związków

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

odległy pomysł, projekt; odległe spojrzenie; odległe sprawy
odległy od prawdy, rzeczywistości

Cytaty

Projekt Mony był tak odległy od rzeczy, którymi zajmowałam się przez ostatni rok, że zgodziłam się bardziej z jakiegoś wewnętrznego nawyku niż z prawdziwej potrzeby.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Zobaczyłem ją więc po raz pierwszy od tamtej pory, od czterech, pięciu lat, i jeśli nosiłem w sobie drzazgi, jeśli wołałem jej imię po to, by po przebudzeniu sobą gardzić, chodziło mi o jej obraz tak zapamiętany, teraz drastycznie odległy od prawdy.

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Opowieści przebrane, 2005

Ta Maria jest Józefowi zawsze obca, odległa i niedostępna. Marii nie rozumie wnuk Janek. Patrzy na babkę, rozmawia z nią i widzi w jej oczach inny świat.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa
D.	odległego	odległego	odległego	odległego	odległej
C.	odległemu	odległemu	odległemu	odległemu	odległej
B.	odległego	odległego	odległy	odległe	odległą
N.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległą
Ms.	odległym	odległym	odległym	odległym	odległej
W.	odległy	odległy	odległy	odległe	odległa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odlegli	odlegli	odległe	odległe
D.	odległych	odległych	odległych	odległych
C.	odległym	odległym	odległym	odległym
B.	odległych	odległych	odległych	odległe
N.	odległymi	odległymi	odległymi	odległymi
Ms.	odległych	odległych	odległych	odległych
W.	odlegli	odlegli	odległe	odległe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odleglejszy	odleglejszy	odleglejszy	odleglejsze	odleglejsza
D.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszej
C.	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszemu	odleglejszej
B.	odleglejszego	odleglejszego	odleglejszy	odleglejsze	odleglejszą
N.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszą
Ms.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odleglejsi	odleglejsi	odleglejsze	odleglejsze
D.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych
C.	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym	odleglejszym
B.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejsze
N.	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi	odleglejszymi
Ms.	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych	odleglejszych

Składnia

	+	odległy	+	od CZEGO
szyk: neutralny

Data ostatniej modyfikacji: 04.08.2012