UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przysposobić

Chronologizacja

2 połowa XVI w., Bańk

Pochodzenie

Zob. sposobić

1. do pracy

Definicja

książk. 
przygotować kogoś lub coś do jakichś zadań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • przysposobić dom, zakład; niepełnosprawnych, żołnierzy do czegoś
  • przysposobić do drogi, do obrony, do pracy, do użytku, do wykonywania, do zadań, do zawodu, do życia

Cytaty

Teraz odmalował ten stary sklep i sam majsterkuje przy półkach sklepowych, żeby je przysposobić do nowych zadań.

źródło: KWSJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976

Henry Clay twierdził, że cała ta sprawa świadczy o tym, iż Jackson nie jest przysposobiony do sprawowania urzędu prezydenta.

źródło: KWSJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Księstwo Warszawskie wyłonione w dobie napoleońskiej z części zagrabionych przez zaborców ziem polskich miało przede wszystkim przysposobić żołnierzy na potrzeby wojen prowadzonych przez Napoleona.

źródło: KWSJP: Józef Szocki: Domowy świat książek. Wybrane księgozbiory polskie w XIX wieku, 2000

Matka ma rację, najpilniejsze to przysposobić zamek, uczynić go piękniejszym, wygnać stęchliznę z komnat.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposobię
 przysposobimy
2 os. przysposobisz
 przysposobicie
3 os. przysposobi
 przysposobią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposobiłem
+(e)m przysposobił
 przysposobiłam
+(e)m przysposobiła
 przysposobiłom
+(e)m przysposobiło
 przysposobiliśmy
+(e)śmy przysposobili
 przysposobiłyśmy
+(e)śmy przysposobiły
2 os. przysposobiłeś
+(e)ś przysposobił
 przysposobiłaś
+(e)ś przysposobiła
 przysposobiłoś
+(e)ś przysposobiło
 przysposobiliście
+(e)ście przysposobili
 przysposobiłyście
+(e)ście przysposobiły
3 os. przysposobił
 przysposobiła
 przysposobiło
 przysposobili
 przysposobiły

bezosobnik: przysposobiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposóbmy
2 os. przysposób
 przysposóbcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposobiłbym
bym przysposobił
 przysposobiłabym
bym przysposobiła
 przysposobiłobym
bym przysposobiło
 przysposobilibyśmy
byśmy przysposobili
 przysposobiłybyśmy
byśmy przysposobiły
2 os. przysposobiłbyś
byś przysposobił
 przysposobiłabyś
byś przysposobiła
 przysposobiłobyś
byś przysposobiło
 przysposobilibyście
byście przysposobili
 przysposobiłybyście
byście przysposobiły
3 os. przysposobiłby
by przysposobił
 przysposobiłaby
by przysposobiła
 przysposobiłoby
by przysposobiło
 przysposobiliby
by przysposobili
 przysposobiłyby
by przysposobiły

bezosobnik: przysposobiono by

bezokolicznik: przysposobić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przysposobiwszy

gerundium: przysposobienie

imiesłów przymiotnikowy bierny: przysposobiony

odpowiednik aspektowy: przysposabiać

Składnia

Rzosobowy + przysposobić +
KOGO/CO + (do CZEGO)

2. dziecko

Definicja

urzęd. 
uznać cudze dziecko za swoje i przyznać mu prawo do nazwiska i do dziedziczenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Połączenia

  • przysposobić brata, dziecko, kuzynkę, siostrę

Cytaty

Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego, a jeżeli został przysposobiony przez małżonków wspólnie albo jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka - nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa.

źródło: KWSJP: Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy

Projekt ustawy reguluje także kwestie przysposobienia dziecka.

źródło: KWSJP: Sprawozdania stenograficzne Sejmu RP, 2003-09-16

Kiedy poznaliśmy się trochę lepiej, zwierzyła mi się, że starzy przysposobili ją jako niemowlę i że po ich śmierci chce odnaleźć prawdziwych rodziców.

źródło: NKJP: Andrzej Kwietniewski: Blondynka z miasta Łodzi, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposobię
 przysposobimy
2 os. przysposobisz
 przysposobicie
3 os. przysposobi
 przysposobią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposobiłem
+(e)m przysposobił
 przysposobiłam
+(e)m przysposobiła
 przysposobiłom
+(e)m przysposobiło
 przysposobiliśmy
+(e)śmy przysposobili
 przysposobiłyśmy
+(e)śmy przysposobiły
2 os. przysposobiłeś
+(e)ś przysposobił
 przysposobiłaś
+(e)ś przysposobiła
 przysposobiłoś
+(e)ś przysposobiło
 przysposobiliście
+(e)ście przysposobili
 przysposobiłyście
+(e)ście przysposobiły
3 os. przysposobił
 przysposobiła
 przysposobiło
 przysposobili
 przysposobiły

bezosobnik: przysposobiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposóbmy
2 os. przysposób
 przysposóbcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposobiłbym
bym przysposobił
 przysposobiłabym
bym przysposobiła
 przysposobiłobym
bym przysposobiło
 przysposobilibyśmy
byśmy przysposobili
 przysposobiłybyśmy
byśmy przysposobiły
2 os. przysposobiłbyś
byś przysposobił
 przysposobiłabyś
byś przysposobiła
 przysposobiłobyś
byś przysposobiło
 przysposobilibyście
byście przysposobili
 przysposobiłybyście
byście przysposobiły
3 os. przysposobiłby
by przysposobił
 przysposobiłaby
by przysposobiła
 przysposobiłoby
by przysposobiło
 przysposobiliby
by przysposobili
 przysposobiłyby
by przysposobiły

bezosobnik: przysposobiono by

bezokolicznik: przysposobić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przysposobiwszy

gerundium: przysposobienie

imiesłów przymiotnikowy bierny: przysposobiony

odpowiednik aspektowy: przysposabiać

Składnia

Rzosobowy + przysposobić +
KOGO

Frazeologizmy

przysposobienie obronne
Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN