UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łapka

Chronologizacja

1440, SStp

1. zwierzęcia

Definicja

łapa małego zwierzęcia

Pochodzenie

Zob. łapa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  łapa

Połączenia

  • mała łapka; przednie, tylne; krótkie; miękkie; chwytne; kocie łapki
  • łapki kota
  • łapki i ogon
  • odcisk łapek
  • podnieść łapkę; wyciągać łapki
  • machać, przebierać łapkami

Cytaty

Patrzę na rzekę i na kota, moczącego łapkę.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

Nie przejmując się niczym, niedźwiadki australijskie, podobnie jak wiewiórki, przednimi łapkami przytrzymywały gałęzie i odgryzały poszczególne liście.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1995

Pieski należą do rodziny wiewiórkowatych i są gryzoniami. Najbardziej przypominają świstaki i susły. Nawet zachowują się podobnie do świstaków, bo zaniepokojone stają na tylnych łapkach i badawczo obserwują okolicę.

źródło: NKJP: GOK: Pieski nie-pieski?, Gazeta Poznańska, 2006-12-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapka
łapki
D. łapki
łapek
C. łapce
łapkom
B. łapkę
łapki
N. łapką
łapkami
Ms. łapce
łapkach
W. łapko
łapki

2. dziecka

Definicja

pot. 
ekspresywnie o ręce

Pochodzenie

Zob. łapa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Połączenia

  • mała łapka; brudne łapki
  • trzymać łapkę; wyciągać łapki

Cytaty

Chodziliśmy, trzymając się za ręce, Twoja mała, ciepła łapka w mojej dłoni, jakbyśmy byli parą [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997

Tośka przewraca się na brzuch, wyciąga łapki w stronę leżącego smoczka.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik taty, 2010

Z czekoladowymi pałkami w łapkach smarkule uspokoiły się i cmoktały w ciszy, każda swoją porcję.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

Twój wybór niech będzie wypadkową marzeń i możliwości (nie urządzi sobie wnętrza w bieli, ktoś kto ma dzieci. Małe łapki szybko pobrudzą białą tapicerkę mebla).

źródło: NKJP: (kb) Gazeta Lubuska: Kupujemy nową kanapę, Gazeta Pomorska, 2010-02-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapka
łapki
D. łapki
łapek
C. łapce
łapkom
B. łapkę
łapki
N. łapką
łapkami
Ms. łapce
łapkach
W. łapko
łapki

3. futrzana

Definicja

skóra z łapy zwierzęcia futerkowego

Pochodzenie

Zob. łapa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Cytaty

Futro z łapek karakułowych, moje paltka nabywała na Nalewkach od pana Marcusa, z którym sobie obowiązkowo ucinała pogawędkę o życiu, o zagrażającym nam wszystkim niebezpieczeństwie.

źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006

Łapki z tego sezonu, dobrze wyprawione i wybarwione. Najchętniej sprzedam całość, mogę rozważyć inne propozycje, minimum 500 sztuk.

źródło: Internet

Jedna z gazet odnotowała nawet, jak była ubrana oskarżona: suknia o jasnym, kratkowanym wzorze przyozdobiona bukiecikiem sztucznych kwiatów, wykwintne futro z sobolowych łapek, mały, brązowy kapelusik.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapka
łapki
D. łapki
łapek
C. łapce
łapkom
B. łapkę
łapki
N. łapką
łapkami
Ms. łapce
łapkach
W. łapko
łapki

Inne uwagi

Zwykle lm

4. kuchenna

Definicja

gruby pikowany kawałek materiału używany w kuchni do trzymania gorących naczyń

Pochodzenie

Zob. łapać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Cytaty

Łapka wykonana została z silikonu i jest wytrzymała na wysokie temperatury, będzie zatem długo towarzyszyć w pracach kuchennych.

źródło: Internet

Kwadratowa łapka do naczyń ochroni dłonie przed poparzeniami i zapewni bezpieczeństwo dla skóry rąk w czasie podnoszenia gorących pokrywek i przestawiania garnków z kuchenki.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapka
łapki
D. łapki
łapek
C. łapce
łapkom
B. łapkę
łapki
N. łapką
łapkami
Ms. łapce
łapkach
W. łapko
łapki

5. na muchy

Definicja

przyrząd służący do zabijania owadów, złożony z rączki zakończonej szerokim i płaskim kawałkiem gumy, plastiku lub skóry, którym uderzyć należy siedzącego lub lecącego owada

Pochodzenie

Zob. łapać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  muchobijka, muchołapka, packa

Połączenia

  • łapka na muchy

Cytaty

- Żeby ktoś dał się oszukać i przywiózł tutaj gotówkę - rozmarzył się i łapką zabił muchę .

źródło: NKJP: Janusz Niczyporowicz: Trzynastego bez zmian, Gazeta Wyborcza, 1993-08-27

- Na komara, który nas ukłuje, najlepiej działa stary wypróbowany sposób - uderzenie ręką lub łapką.

źródło: Internet: ekstra.sport.pl

Teleskopowa łapka na muchy gwarantuje dodatkowy zasięg w walce z muchami.

źródło: Internet: jula.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapka
łapki
D. łapki
łapek
C. łapce
łapkom
B. łapkę
łapki
N. łapką
łapkami
Ms. łapce
łapkach
W. łapko
łapki

6. na myszy

Definicja

przyrząd służący do łapania małych zwierząt

Pochodzenie

Zob. łapać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pułapka

Połączenia

  • łapka na myszy

Cytaty

Pułapka żywochwytna na kuny, tchórze i łasice dwustronna. Wykonana w całości z drutu stalowego. Łapka dwuwejściowa ze zsynchronizowanymi zapadkami - co oznacza, że podjęcie przynęty powoduje jednoczesne zatrzaśniecie się dwóch wejść.

źródło: Internet

Rano wyjątkowo długie, przymusowe wylegiwanie się w łóżku, gdyż wstając, usłyszałam trzask łapki na myszy w okolicy drzwi wejściowych. Oznaczało to, że mysz została unieruchomiona w łapce już na zawsze, a ja w łóżku aż do przyjścia Cezarego.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: MY ZDIES' EMIGRANTY, 1999

Na szczury można polować ze zwykłą łapką. Do bardziej agresywnych gryzoni trzeba strzelać z pistoletu [...].

źródło: NKJP: Gabińska Anna, Tokarska Katarzyna: Wygryzą nas z miasta, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapka
łapki
D. łapki
łapek
C. łapce
łapkom
B. łapkę
łapki
N. łapką
łapkami
Ms. łapce
łapkach
W. łapko
łapki

7. nawias

Definicja

pot. 
nawias pełniący wraz z drugim podobnym funkcję cudzysłowu w tekście

Pochodzenie

Zob. łapa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Cytaty

Objaśnienia znaczeń wyrazów należy podawać w łapkach.

źródło: Internet

Użycie łapek ma wyrażać to, że tylko piszemy o wyrażeniu, które jest objęte łapkami, a nie używamy tego wyrażenia.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łapka
łapki
D. łapki
łapek
C. łapce
łapkom
B. łapkę
łapki
N. łapką
łapkami
Ms. łapce
łapkach
W. łapko
łapki

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

kurze łapki
Data ostatniej modyfikacji: 27.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json