UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dążyć

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

płn. psł. *dǫžiti 'mieć siły, przemagać, przezwyciężać; czynić silnym'

Z powyższego rozwinęło się znaczenie 'chcieć coś osiągnąć, zmierzać do czegoś, obierać cel' > 'iść, zmierzać w określonym kierunku'.

1. ku światłu

Definicja

poruszać się w określonym kierunku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

dążyć w kierunku czegoś, w stronę czegoś

Cytaty

	[...] kilku Hiszpanów, zmykając przed strzałami nacierających Indian, dążyło ku wybrzeżu. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954
	Koło tego miasta obraca się całe życie kraju, wszyscy zewsząd dążą do Kopenhagi jako do miejsca realizacji marzeń. źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Wenecja i inne szkice, 2008
	Tygrysica [...] z uporem dążyła w kierunku kryjówki swego potomstwa. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963
	Wystarczy tylko podczas wyjmowania obrócić pochwę wraz z mieczem tak, by ostrze, dążące ukośnie do góry, cięło od prawego biodra przeciwnika do lewego obojczyka. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dążę	dążymy
2 os.	dążysz	dążycie
3 os.	dąży	dążą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dążyłem +(e)m dążył	dążyłam +(e)m dążyła	dążyłom +(e)m dążyło	dążyliśmy +(e)śmy dążyli	dążyłyśmy +(e)śmy dążyły
2 os.	dążyłeś +(e)ś dążył	dążyłaś +(e)ś dążyła	dążyłoś +(e)ś dążyło	dążyliście +(e)ście dążyli	dążyłyście +(e)ście dążyły
3 os.	dążył	dążyła	dążyło	dążyli	dążyły

bezosobnik: dążono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dążył będę dążyć	będę dążyła będę dążyć	będę dążyło będę dążyć	będziemy dążyli będziemy dążyć	będziemy dążyły będziemy dążyć
2 os.	będziesz dążył będziesz dążyć	będziesz dążyła będziesz dążyć	będziesz dążyło będziesz dążyć	będziecie dążyli będziecie dążyć	będziecie dążyły będziecie dążyć
3 os.	będzie dążył będzie dążyć	będzie dążyła będzie dążyć	będzie dążyło będzie dążyć	będą dążyli będą dążyć	będą dążyły będą dążyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dążmy
2 os.	dąż	dążcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dążyłbym bym dążył	dążyłabym bym dążyła	dążyłobym bym dążyło	dążylibyśmy byśmy dążyli	dążyłybyśmy byśmy dążyły
2 os.	dążyłbyś byś dążył	dążyłabyś byś dążyła	dążyłobyś byś dążyło	dążylibyście byście dążyli	dążyłybyście byście dążyły
3 os.	dążyłby by dążył	dążyłaby by dążyła	dążyłoby by dążyło	dążyliby by dążyli	dążyłyby by dążyły

bezosobnik: dążono by

bezokolicznik: dążyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: dążąc

gerundium: dążenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dążenie	dążenia
D.	dążenia	dążeń
C.	dążeniu	dążeniom
B.	dążenie	dążenia
N.	dążeniem	dążeniami
Ms.	dążeniu	dążeniach
W.	dążenie	dążenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: dążący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dążący	dążący	dążący	dążące	dążąca
D.	dążącego	dążącego	dążącego	dążącego	dążącej
C.	dążącemu	dążącemu	dążącemu	dążącemu	dążącej
B.	dążącego	dążącego	dążący	dążące	dążącą
N.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym	dążącą
Ms.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym	dążącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dążący	dążący	dążące	dążące
D.	dążących	dążących	dążących	dążących
C.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym
B.	dążących	dążących	dążących	dążące
N.	dążącymi	dążącymi	dążącymi	dążącymi
Ms.	dążących	dążących	dążących	dążących

Składnia

dążyć

DOKĄD

2. do doskonałości

Definicja

mając wytyczony cel działania, starać się go osiągnąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

dążyć do celu, do osiągnięcia czegoś, do porozumienia, do poznania czegoś, do realizacji czegoś, do stworzenia czegoś, do uzyskania czegoś, do zapewnienia czegoś, do zjednoczenia; do wojny
dążyć ku doskonałości
uparcie dążyć

Cytaty

	Harrison wyraźnie dążył do sprowokowania Indian. źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999
	Jest oczywiste, że władze dążyły do sprawowania kontroli nad tym, co dzieje się w takiej organizacji, i różnorako wpływały na jej funkcjonowanie źródło: NKJP: Krzysztof Jurek: Lilijka i łódka - Historia harcerstwa łódzkiego do 1939 roku, 2006
	[..] wszystkimi siłami i sposobami dążę do tego, żeby być z tobą [...]. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003
	[...] miłość jest ideałem, ku któremu trzeba dążyć, choć prawdopodobieństwo sukcesu niewielkie. źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009
	Skupił się on na poczynaniach dążących do podniesienia estetyki miasta [...]. źródło: NKJP: U.Michalska: Radcy handlowi ambasad w Ciechanowie, Tygodnik Ciechanowski, 2002-04-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dążę	dążymy
2 os.	dążysz	dążycie
3 os.	dąży	dążą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dążyłem +(e)m dążył	dążyłam +(e)m dążyła	dążyłom +(e)m dążyło	dążyliśmy +(e)śmy dążyli	dążyłyśmy +(e)śmy dążyły
2 os.	dążyłeś +(e)ś dążył	dążyłaś +(e)ś dążyła	dążyłoś +(e)ś dążyło	dążyliście +(e)ście dążyli	dążyłyście +(e)ście dążyły
3 os.	dążył	dążyła	dążyło	dążyli	dążyły

bezosobnik: dążono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dążył będę dążyć	będę dążyła będę dążyć	będę dążyło będę dążyć	będziemy dążyli będziemy dążyć	będziemy dążyły będziemy dążyć
2 os.	będziesz dążył będziesz dążyć	będziesz dążyła będziesz dążyć	będziesz dążyło będziesz dążyć	będziecie dążyli będziecie dążyć	będziecie dążyły będziecie dążyć
3 os.	będzie dążył będzie dążyć	będzie dążyła będzie dążyć	będzie dążyło będzie dążyć	będą dążyli będą dążyć	będą dążyły będą dążyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dążmy
2 os.	dąż	dążcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dążyłbym bym dążył	dążyłabym bym dążyła	dążyłobym bym dążyło	dążylibyśmy byśmy dążyli	dążyłybyśmy byśmy dążyły
2 os.	dążyłbyś byś dążył	dążyłabyś byś dążyła	dążyłobyś byś dążyło	dążylibyście byście dążyli	dążyłybyście byście dążyły
3 os.	dążyłby by dążył	dążyłaby by dążyła	dążyłoby by dążyło	dążyliby by dążyli	dążyłyby by dążyły

bezosobnik: dążono by

bezokolicznik: dążyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: dążąc

gerundium: dążenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dążenie	dążenia
D.	dążenia	dążeń
C.	dążeniu	dążeniom
B.	dążenie	dążenia
N.	dążeniem	dążeniami
Ms.	dążeniu	dążeniach
W.	dążenie	dążenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: dążący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dążący	dążący	dążący	dążące	dążąca
D.	dążącego	dążącego	dążącego	dążącego	dążącej
C.	dążącemu	dążącemu	dążącemu	dążącemu	dążącej
B.	dążącego	dążącego	dążący	dążące	dążącą
N.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym	dążącą
Ms.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym	dążącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dążący	dążący	dążące	dążące
D.	dążących	dążących	dążących	dążących
C.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym
B.	dążących	dążących	dążących	dążące
N.	dążącymi	dążącymi	dążącymi	dążącymi
Ms.	dążących	dążących	dążących	dążących

Składnia

dążyć

do CZEGO | ku CZEMU

3. do zera

Definicja

mat.

przybierać wartości liczbowe coraz bliższe czemuś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Połączenia

funkcja, mianownik, iks dąży do iluś
dążyć do cera, do jedności, do dwóch...; do nieskończoności

Cytaty

[...] w teorii standardowej energia własna jest proporcjonalna do 1/R, gdzie R jest rozmiarem ładunku, i dąży do nieskończoności, gdy R dąży do zera.

źródło: NKJP: Krzysztof Meissner: Klasyczna teoria pola, 2002

W miarę upływu miesięcy, kwartałów i lat od rozpoczęcia umowy zarówno składka, jak i szkody dążą do zera i osiągają je, a w związku z tym nie ma potrzeby kontynuować danej umowy.

źródło: NKJP: Tomasz Przybylski: Umowa jak partytura cz. 2, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2001-05-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dążę	dążymy
2 os.	dążysz	dążycie
3 os.	dąży	dążą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dążyłem +(e)m dążył	dążyłam +(e)m dążyła	dążyłom +(e)m dążyło	dążyliśmy +(e)śmy dążyli	dążyłyśmy +(e)śmy dążyły
2 os.	dążyłeś +(e)ś dążył	dążyłaś +(e)ś dążyła	dążyłoś +(e)ś dążyło	dążyliście +(e)ście dążyli	dążyłyście +(e)ście dążyły
3 os.	dążył	dążyła	dążyło	dążyli	dążyły

bezosobnik: dążono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dążył będę dążyć	będę dążyła będę dążyć	będę dążyło będę dążyć	będziemy dążyli będziemy dążyć	będziemy dążyły będziemy dążyć
2 os.	będziesz dążył będziesz dążyć	będziesz dążyła będziesz dążyć	będziesz dążyło będziesz dążyć	będziecie dążyli będziecie dążyć	będziecie dążyły będziecie dążyć
3 os.	będzie dążył będzie dążyć	będzie dążyła będzie dążyć	będzie dążyło będzie dążyć	będą dążyli będą dążyć	będą dążyły będą dążyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dążmy
2 os.	dąż	dążcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dążyłbym bym dążył	dążyłabym bym dążyła	dążyłobym bym dążyło	dążylibyśmy byśmy dążyli	dążyłybyśmy byśmy dążyły
2 os.	dążyłbyś byś dążył	dążyłabyś byś dążyła	dążyłobyś byś dążyło	dążylibyście byście dążyli	dążyłybyście byście dążyły
3 os.	dążyłby by dążył	dążyłaby by dążyła	dążyłoby by dążyło	dążyliby by dążyli	dążyłyby by dążyły

bezosobnik: dążono by

bezokolicznik: dążyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: dążąc

gerundium: dążenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dążenie	dążenia
D.	dążenia	dążeń
C.	dążeniu	dążeniom
B.	dążenie	dążenia
N.	dążeniem	dążeniami
Ms.	dążeniu	dążeniach
W.	dążenie	dążenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: dążący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dążący	dążący	dążący	dążące	dążąca
D.	dążącego	dążącego	dążącego	dążącego	dążącej
C.	dążącemu	dążącemu	dążącemu	dążącemu	dążącej
B.	dążącego	dążącego	dążący	dążące	dążącą
N.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym	dążącą
Ms.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym	dążącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dążący	dążący	dążące	dążące
D.	dążących	dążących	dążących	dążących
C.	dążącym	dążącym	dążącym	dążącym
B.	dążących	dążących	dążących	dążące
N.	dążącymi	dążącymi	dążącymi	dążącymi
Ms.	dążących	dążących	dążących	dążących

Składnia

Rz_nieżywotny

dążyć

do CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 10.09.2025