UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pogładzić

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. gładzić

Definicja

przesunąć delikatnie ręką po powierzchni czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Połączenia

  • pogładzić dziecko, psa; brodę, policzek, ramiona, skórę, wąsy, włosy
  • pogładzić dłonią, palcami, ręką; czułym, powolnym... ruchem
  • pogładzić po głowie, po plecach, po policzku, po twarzy
  • pogładzić czule, delikatnie, lekko, pieszczotliwie; w milczeniu, w zamyśleniu
  • pocałować i pogładzić

Cytaty

Pewnego wiosennego wieczora Wiktor Suchowiak wziął za rączkę Joasię Fichtelbaum, pogładził ją po główce i rzekł:
- Teraz pójdziesz z wujaszkiem na spacer.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990

Aż kusiło, by obejrzeć go dokładnie, a nawet pogładzić ręką błyszczący [...] kadłub, skrzydła i okrągłą obudowę silnika.

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Po chwili uśmiechnął się, ucałował ją w rękę, pogładził i zapytał: - Jesteś pewna, że chcesz być moją pacjentką?

źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1965

Zdążyłem tylko wierzchem dłoni pogładzić ciepłe, mięciutkie chrapy, zanim Pyrych uprowadził go z szorstkim, lecz litościwym „no!”

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pogładzę
pogładzimy
2 os. pogładzisz
pogładzicie
3 os. pogładzi
pogładzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pogładziłem
+(e)m pogładził
pogładziłam
+(e)m pogładziła
pogładziłom
+(e)m pogładziło
pogładziliśmy
+(e)śmy pogładzili
pogładziłyśmy
+(e)śmy pogładziły
2 os. pogładziłeś
+(e)ś pogładził
pogładziłaś
+(e)ś pogładziła
pogładziłoś
+(e)ś pogładziło
pogładziliście
+(e)ście pogładzili
pogładziłyście
+(e)ście pogładziły
3 os. pogładził
pogładziła
pogładziło
pogładzili
pogładziły

bezosobnik: pogładzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pogładźmy
2 os. pogładź
pogładźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pogładziłbym
bym pogładził
pogładziłabym
bym pogładziła
pogładziłobym
bym pogładziło
pogładzilibyśmy
byśmy pogładzili
pogładziłybyśmy
byśmy pogładziły
2 os. pogładziłbyś
byś pogładził
pogładziłabyś
byś pogładziła
pogładziłobyś
byś pogładziło
pogładzilibyście
byście pogładzili
pogładziłybyście
byście pogładziły
3 os. pogładziłby
by pogładził
pogładziłaby
by pogładziła
pogładziłoby
by pogładziło
pogładziliby
by pogładzili
pogładziłyby
by pogładziły

bezosobnik: pogładzono by

bezokolicznik: pogładzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pogładziwszy

gerundium: pogładzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pogładzenie
pogładzenia
D. pogładzenia
pogładzeń
C. pogładzeniu
pogładzeniom
B. pogładzenie
pogładzenia
N. pogładzeniem
pogładzeniami
Ms. pogładzeniu
pogładzeniach
W. pogładzenie
pogładzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: pogładzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pogładzony
pogładzony
pogładzony
pogładzone
pogładzona
D. pogładzonego
pogładzonego
pogładzonego
pogładzonego
pogładzonej
C. pogładzonemu
pogładzonemu
pogładzonemu
pogładzonemu
pogładzonej
B. pogładzonego
pogładzonego
pogładzony
pogładzone
pogładzoną
N. pogładzonym
pogładzonym
pogładzonym
pogładzonym
pogładzoną
Ms. pogładzonym
pogładzonym
pogładzonym
pogładzonym
pogładzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pogładzeni
pogładzeni
pogładzone
pogładzone
D. pogładzonych
pogładzonych
pogładzonych
pogładzonych
C. pogładzonym
pogładzonym
pogładzonym
pogładzonym
B. pogładzonych
pogładzonych
pogładzonych
pogładzone
N. pogładzonymi
pogładzonymi
pogładzonymi
pogładzonymi
Ms. pogładzonych
pogładzonych
pogładzonych
pogładzonych

odpowiednik aspektowy: gładzić

Składnia

Rzosobowy + pogładzić +
KOGO/CO + (CZYM) + (po CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json