UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tknąć się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. tknąć, tkać

1. czyjegoś dziecka

Definicja

pot. 
skrzywdzić kogoś lub naruszyć coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tknąć

Cytaty

Abimelek dał więc wszystkim swym poddanym takie ostrzeżenie: ktokolwiek tknie się żony tego człowieka, zostanie zgładzony.

źródło: NKJP: Re: Przysiega małżenska, Usenet -- pl.soc.religia, 2000-02-21

Gdy wrócił, zebrał dziewuszki, które grały w Ogródku w klasy i skakały przez skakanki, i chłopaczków, co latali we wszystkie strony wrzeszcząc. Rzekł: „Niech mi tu nikt Olka tknąć się nie waży! Biorę go pod opiekę, bo charakterny jest”.

źródło: NKJP: Jerzy Trammer: Miniatury polskie, Gazeta Wyborcza, 1994-07-08

Ja bardziej niż wy jeszcze krztuszę się i duszę
Ja częściej niż wy jeszcze żyć nie chcę a muszę
Ale tknąć się nikomu nie dam i dlatego
Gdy trzeba będzie sam odbiorę światu Witkacego.

źródło: NKJP: Masaż, Usenet -- pl.hum.poezja, 2004-02-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tknę się
tkniemy się
2 os. tkniesz się
tkniecie się
3 os. tknie się
tkną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tknąłem się
+(e)m się tknął
tknęłam się
+(e)m się tknęła
tknęłom się
+(e)m się tknęło
tknęliśmy się
+(e)śmy się tknęli
tknęłyśmy się
+(e)śmy się tknęły
2 os. tknąłeś się
+(e)ś się tknął
tknęłaś się
+(e)ś się tknęła
tknęłoś się
+(e)ś się tknęło
tknęliście się
+(e)ście się tknęli
tknęłyście się
+(e)ście się tknęły
3 os. tknął się
tknęła się
tknęło się
tknęli się
tknęły się

bezosobnik: tknięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tknijmy się
2 os. tknij się
tknijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tknąłbym się
bym się tknął
tknęłabym się
bym się tknęła
tknęłobym się
bym się tknęło
tknęlibyśmy się
byśmy się tknęli
tknęłybyśmy się
byśmy się tknęły
2 os. tknąłbyś się
byś się tknął
tknęłabyś się
byś się tknęła
tknęłobyś się
byś się tknęło
tknęlibyście się
byście się tknęli
tknęłybyście się
byście się tknęły
3 os. tknąłby się
by się tknął
tknęłaby się
by się tknęła
tknęłoby się
by się tknęło
tknęliby się
by się tknęli
tknęłyby się
by się tknęły

bezosobnik: tknięto by się

bezokolicznik: tknąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: tknąwszy się

gerundium: tknięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tknięcie się
tknięcia się
D. tknięcia się
tknięć się
C. tknięciu się
tknięciom się
B. tknięcie się
tknięcia się
N. tknięciem się
tknięciami się
Ms. tknięciu się
tknięciach się
W. tknięcie się
tknięcia się

odpowiednik aspektowy: tykać się

Składnia

Rzosobowy + tknąć się +
KOGO/CZEGO

2. jedzenia

Definicja

pot. 
wziąć coś lub użyć czegoś

Noty o użyciu

Zwykle neg.

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tknąć

Połączenia

  • (nie) tknąć się jedzenia, pieniędzy

Cytaty

Aniela Sadlik nie stosuje żadnej diety. Je to, co wszyscy, nie tknie się jedynie margaryny.

źródło: NKJP: (pw): Codziennie pije kawę, Gazeta Krakowska, 2003-02-06

Kiedyś swoje kozy zawieźliśmy na wystawę do Warszawy, nie chciały tknąć się warszawskiej wody!

źródło: NKJP: Wiesław Ziobro: Za siódmą górą, Dziennik Polski, 2005-07-22

[...] blacharz, który zwykle dzień zaczynał od piwka, przez czas pracy nie tknął się go.

źródło: NKJP: (BE): Cheops w miniaturze, Trybuna Śląska, 2002-09-17

[...] zobaczymy, czy głodny tknie się GMO, którego nawet Etiopia odmówiła, choć dostała za darmo.

źródło: NKJP: (circ): Pszczoły mówią liberalizmowi NIE, Forum Stanisława Michalkiewicza, 2009-05-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tknę się
tkniemy się
2 os. tkniesz się
tkniecie się
3 os. tknie się
tkną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tknąłem się
+(e)m się tknął
tknęłam się
+(e)m się tknęła
tknęłom się
+(e)m się tknęło
tknęliśmy się
+(e)śmy się tknęli
tknęłyśmy się
+(e)śmy się tknęły
2 os. tknąłeś się
+(e)ś się tknął
tknęłaś się
+(e)ś się tknęła
tknęłoś się
+(e)ś się tknęło
tknęliście się
+(e)ście się tknęli
tknęłyście się
+(e)ście się tknęły
3 os. tknął się
tknęła się
tknęło się
tknęli się
tknęły się

bezosobnik: tknięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tknijmy się
2 os. tknij się
tknijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tknąłbym się
bym się tknął
tknęłabym się
bym się tknęła
tknęłobym się
bym się tknęło
tknęlibyśmy się
byśmy się tknęli
tknęłybyśmy się
byśmy się tknęły
2 os. tknąłbyś się
byś się tknął
tknęłabyś się
byś się tknęła
tknęłobyś się
byś się tknęło
tknęlibyście się
byście się tknęli
tknęłybyście się
byście się tknęły
3 os. tknąłby się
by się tknął
tknęłaby się
by się tknęła
tknęłoby się
by się tknęło
tknęliby się
by się tknęli
tknęłyby się
by się tknęły

bezosobnik: tknięto by się

bezokolicznik: tknąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: tknąwszy się

gerundium: tknięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tknięcie się
tknięcia się
D. tknięcia się
tknięć się
C. tknięciu się
tknięciom się
B. tknięcie się
tknięcia się
N. tknięciem się
tknięciami się
Ms. tknięciu się
tknięciach się
W. tknięcie się
tknięcia się

odpowiednik aspektowy: tykać się

Składnia

Rzżywotny + tknąć się +
CZEGO

3. pracy

Definicja

pot. 
zająć się czymś

Noty o użyciu

Zwykle neg.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dotknąć się

Połączenia

  • tknąć się nauki, pracy

Cytaty

Płytę niedawno dorwałem i od początku mi się spodobała. Czuć stare rytmy, i to jest to. Widać, że czego tknie się Lombardo, jest w porządku.

źródło: NKJP: Internet

Stalowy nie śmie tknąć się czegokolwiek, bo nie wiadomo, co może nie przypaść do smaku kapryśnej władczyni. Więc nic nie robi.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego Kręgu Księga II, 2002

I to nasz koń miałby być? Czy ty dobrze masz w głowie, Antek? - Kobyłę, tata! - molestował Stasiek. - Mielibyśmy źrebiątko. - Ogiera! - zaperzył się Antek. - Bo jak nie, to nie tknę się niczego!

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tknę się
tkniemy się
2 os. tkniesz się
tkniecie się
3 os. tknie się
tkną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tknąłem się
+(e)m się tknął
tknęłam się
+(e)m się tknęła
tknęłom się
+(e)m się tknęło
tknęliśmy się
+(e)śmy się tknęli
tknęłyśmy się
+(e)śmy się tknęły
2 os. tknąłeś się
+(e)ś się tknął
tknęłaś się
+(e)ś się tknęła
tknęłoś się
+(e)ś się tknęło
tknęliście się
+(e)ście się tknęli
tknęłyście się
+(e)ście się tknęły
3 os. tknął się
tknęła się
tknęło się
tknęli się
tknęły się

bezosobnik: tknięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tknijmy się
2 os. tknij się
tknijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tknąłbym się
bym się tknął
tknęłabym się
bym się tknęła
tknęłobym się
bym się tknęło
tknęlibyśmy się
byśmy się tknęli
tknęłybyśmy się
byśmy się tknęły
2 os. tknąłbyś się
byś się tknął
tknęłabyś się
byś się tknęła
tknęłobyś się
byś się tknęło
tknęlibyście się
byście się tknęli
tknęłybyście się
byście się tknęły
3 os. tknąłby się
by się tknął
tknęłaby się
by się tknęła
tknęłoby się
by się tknęło
tknęliby się
by się tknęli
tknęłyby się
by się tknęły

bezosobnik: tknięto by się

bezokolicznik: tknąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: tknąwszy się

gerundium: tknięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tknięcie się
tknięcia się
D. tknięcia się
tknięć się
C. tknięciu się
tknięciom się
B. tknięcie się
tknięcia się
N. tknięciem się
tknięciami się
Ms. tknięciu się
tknięciach się
W. tknięcie się
tknięcia się

odpowiednik aspektowy: tykać się

Składnia

Rzosobowy + tknąć się +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 24.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json