UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

instytut

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. institute

fr. institut

niem. Institut

z łac. institūtus 'umieszczony, założony, ustanowiony, uporządkowany'

1.a organizacja

Definicja

organizacja o charakterze naukowo-badawczym, technicznym lub kulturalnym powoływana na podstawie jakichś przepisów do prowadzenia konkretnej działalności

Noty o użyciu

Używane w nazwach własnych, np. Instytut Badań Literackich, Instytut Pamięci Narodowej.

Wymowa

[instytut] lub [ĩstytut]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Połączenia

resortowy, rządowy, wojskowy; prestiżowy, renomowany instytut; instytut badawczy; farmaceutyczny, medyczny; instytuty naukowe
Instytut Meteorologii, Onkologii, Psychiatrii, Sadownictwa, Zootechniki; Leków, Transportu, Zdrowia, Żywienia
instytuty i szpitale; kliniki i instytuty, uczelnie i instytuty, wydziały i instytuty
dyrektor, ekspert, pracownik, prezes, wicedyrektor; dyrekcja, kolegium; oddział, siedziba; dorobek, ekspertyza, raport, sondaż instytutu
naukowcy z instytutu
współpraca z instytutem
instytut powstał; przeprowadził/przeprowadza analizy, badania, sondaże...
zlecić coś instytutowi
powołać, utworzyć, stworzyć, założyć instytut
kierować instytutem
współpracować z instytutem
pracować; opracować coś w instytucie

Cytaty

W marcu 2008 r. instytut zaczął tonąć w długach.

źródło: NKJP: Cezary Łazarewicz: Wniebowzięci, Polityka, 2008-09-27

[...] powstawały instytuty naukowe, publiczne i prywatne, które zajmowały się wyłącznie badaniami [...].

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	instytut	instytuty
D.	instytutu	instytutów
C.	instytutowi	instytutom
B.	instytut	instytuty
N.	instytutem	instytutami
Ms.	instytucie	instytutach
W.	instytucie	instytuty

Składnia

	+	instytut	+	JAKI
	+	instytut	+	CZEGO

1.b budynek

Definicja

budynek, w którym mieści się instytut - organizacja

Wymowa

[instytut] lub [ĩstytut]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Połączenia

wnętrze, pomieszczenia, ściany; budowa instytutu
budować, wybudować, zbudować; zburzyć, zniszczyć; opuszczać instytut
pojechać, przyjść, wejść/wchodzić do instytutu; wyjść/wychodzić z instytutu

Cytaty

[...] przenieśliśmy z kolegami jego bezwładne ciało do stojącego już przed instytutem samochodu.

źródło: NKJP: Rene Śliwowski: Rosja-nasza miłość, 2008

[...] pierwszy sudański dyktator, generał Ibrahim Abbud, wydalił chrześcijańskich misjonarzy i na terenach czarnych chrześcijan zaczął budować meczety oraz instytuty islamskie.

źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	instytut	instytuty
D.	instytutu	instytutów
C.	instytutowi	instytutom
B.	instytut	instytuty
N.	instytutem	instytutami
Ms.	instytucie	instytutach
W.	instytucie	instytuty

1.c ludzie

Definicja

zespół ludzi będących pracownikami instytutu - organizacji

Wymowa

[instytut] lub [ĩstytut]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Połączenia

instytut sprzeciwia się czemuś, strajkuje, walczy o coś

Cytaty

Kasa winna jest [...] około 14 mln złotych. Instytut walczy o zwrot tych pieniędzy.

źródło: NKJP: (EW): CZMP skarży Kasę Chorych, Express Ilustrowany, 2001-09-29

I chociaż władze wydziału cieszą się z nowej siedziby, przyznają, że poszczególne instytuty z przerażeniem oczekują na zmiany.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	instytut	instytuty
D.	instytutu	instytutów
C.	instytutowi	instytutom
B.	instytut	instytuty
N.	instytutem	instytutami
Ms.	instytucie	instytutach
W.	instytucie	instytuty

Frazeologizmy

salon piękności
instytut piękności
instytut urody

Data ostatniej modyfikacji: 20.05.2013