UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

muszla

Chronologizacja

1613, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	muszla	muszle
D.	muszli	muszli	neut
D.	muszli	muszel	char
C.	muszli	muszlom
B.	muszlę	muszle
N.	muszlą	muszlami
Ms.	muszli	muszlach
W.	muszlo	muszle

Pochodzenie

niem. Muschel

z łac. musculus

1. ślimaka

Definicja

skorupa, wewnątrz której półokrągłej części żyje ślimak lub inne stworzenie, następnie jako pusta wykorzystywana przez ludzi ze względu na zróżnicowane kształty i kolory w funkcji ozdoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta wodne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	koncha
	hiperonimy:	skorupa

Połączenia

perłowa, różowa; duża, gigantyczna, olbrzymia, wielka; ostra, wapienna; szumiąca muszla; ostre muszle; muszle morskie
muszla małża, ostrygi, ślimaka; muszle amonitów, mięczaków, przegrzebków
muszle na piasku
muszle w morzu
muszla i koncha; muszle i kamienie, muszle i muszelki, muszle i wodorosty
krawędź, kształt, połówka, wnętrze muszli; kolekcja muszli
muszle leżą gdzieś
przypominać muszlę; zbierać muszle
dąć w muszle
przykładać muszlę do ucha

Cytaty

	Po pracy kładła się do łóżka i przykładała do ucha muszlę, którą kiedyś przywiozła jej znad morza Beata. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005
	Boję się, że za niedługo zaczną ode mnie żądać, bym objaśniał, dlaczego muszle ślimaków są przeważnie prawoskrętne, a tylko u nielicznych ślimaków lewoskrętne. źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: 10 postaci, bez których nie byłoby Krakowa, Gazeta Krakowska, 2007-06-01
	Jeżdżą do ciepłych krajów, by nurkować i zbierać muszle. źródło: NKJP: Małgorzata Staniewicz: Słownik biznesmenów polskich - 674, Gazeta Wyborcza, 1996-11-21
	Zielonkawa jak szkło woda falowała lekko wokół niego. Na dnie leżał czysty piasek, a na piasku porzucone muszle. Złapał jedną, wypłynął z nią na powierzchnię. źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962
	Edward Popielski siedział w fotelu pod stojącym zegarem i strzepywał popiół z papierosa do popielniczki w kształcie muszli. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Składnia

muszla

(CZEGO)

2. klozetowa

Definicja

urządzenie podłączone do rury kanalizacyjnej, składające się z misy zakrytej deską i pokrywą, na którym siada się, aby załatwić swoje potrzeby fizjologiczne związane z wydalaniem

Noty o użyciu

Wyraz używany także w znaczeniu samej misy podłączonej do rury kanalizacyjnej.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:

kibel, kibelek, klop, klozet, sedes, toaleta, ubikacja, w.c., wc, WC

Połączenia

porcelanowa, zamknięta muszla; muszla klozetowa, sedesowa
dno, ujście muszli
woda z muszli
czyścić, zamontować muszlę
wsadzić/wsadzać komuś głowę do muszli
siedzieć, usiąść na muszli

Cytaty

Przeciekały tylko damskie toalety. Inwestor tłumaczył: - Gdyby w domu państwa usiadło na muszli tysiąc osób, również doszłoby do awarii. Nie ma siły.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Arkademonia, Polityka, nr 2482, 2004-12-11

Teraz idzie do łazienki. Tam zamiast deski klozetowej ma na muszli specjalną gumową poduszkę w kształcie podkowy. Bo nie potrafi usiąść normalnie na sedesie. Musi na niego skoczyć.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Wściekły pies, 2007

Zdjął zarzygany krawat i wrzucił go do kosza obok muszli.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007

3. koncertowa

Definicja

budowla składająca się ze sceny, tylnej ściany oraz półokrągłego zadaszenia, znajdująca się na otwartej przestrzeni, służąca w miesiącach ciepłych do organizacji koncertów, przedstawień i innych imprez

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

budowla

Połączenia

muszla koncertowa
muszla w parku
muszla stanie gdzieś

Cytaty

	W niedzielę w muszli koncertowej w Parku Wilsona odbył się koncert „Łazarz się bawi”. źródło: NKJP: Miejskie sprawy, Gazeta Poznańska, 2006-06-05
	Według nich nie było żadnych wieców i spotkań przedwyborczych w muszli w parku ani przed wyborami do Sejmu i Senatu, ani rok później - do Rady Miejskiej. źródło: NKJP: (r), (j): Jacek Łęski: Fałszowanie historii w Muzeum Regionalnym, Gazeta Radomszczańska, 2009-06-17
	Skończyli już po ciemku, w huraganach braw, wymawiając się tym, że w muszli świecą tylko dwa słabe reflektory. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007
	W sobotę na scenie muszli koncertowej w parku miejskim odbyła się impreza gitarowa pod hasłem „Witaj Europo”. źródło: NKJP: (MIR): Brzmienie gitary, Dziennik Zachodni, 2004-05-05

4. ucha

Definicja

coś, co ze względu na swój półokrągły kształt przypomina część skorupy, która okrywa ciało ślimaka lub małża

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:

koncha

Połączenia

muszla umywalki

Cytaty

	Ktoś w Berlinie wymyślił, że muszla ucha żydowskiej kobiety nosi tajemnicze znamiona rasowe. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990
	Elastyczna muszla oczna przylega idealnie do oczodołu. Dzięki niej fotografujący ma w polu widzenia jedynie kadr, a sam aparat może trzymać trochę wygodniej - nie przyciskając go aż tak bardzo do oka. źródło: NKJP: Lamp.art: Muszla oczna, Wikipedia.pl, 2007-05-11
	Idę do tej łazienki, na białej muszli umywalki ciemne zacieki. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1990
	Opadł pod abażur w muszli wnękowej i nakrył się „Expressem”. źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1952

Składnia

	+	muszla	+	(JAKA)
	+	muszla	+	(CZEGO)

Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2024