UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jednoznaczny

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Kalka niem. eindeutig. Zob. jeden, znaczyć.

1. ściśle określony

Definicja

taki, co do którego nie ma wątpliwości, jakie ma znaczenie lub jakie znaczenie można mu nadać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:  dwuznaczny, wieloznaczny
sprzeczne:  różnoznaczny

Połączenia

  • jednoznaczny zapis, opis, sens, charakter; dowód; gest; jednoznaczna odpowiedź, decyzja, interpretacja, ocena; sytuacja; jednoznaczne określenie, sformułowanie; stanowisko, rozstrzygnięcie; poparcie, potwierdzenie, potępienie; powiązanie; jednoznaczne deklaracje, ustalenia; sygnały; kryteria; poglądy

Cytaty

Jej odpowiedź była stanowcza i jednoznaczna.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

Przeprowadzony 20 marca plebiscyt nie przyniósł jednoznacznego rozstrzygnięcia.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Termin „odory” nie jest jednoznaczny i wymaga objaśnienia.

źródło: NKJP: Joanna Kośmider, Barbara Mazur-Chrzanowska, Bartosz Wyszyński: Odory, 2002

Jeszcze stalinizm tworzył jednoznaczną wizję przeciwnika, z którym nie można się było pojednać, ale potem w tę niemożliwość pojednania nie bardzo już wierzyłem.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczna
D. jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznej
C. jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznej
B. jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczną
N. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznaczną
Ms. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznej
W. jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jednoznaczni
jednoznaczni
jednoznaczne
jednoznaczne
D. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
C. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
B. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznaczne
N. jednoznacznymi
jednoznacznymi
jednoznacznymi
jednoznacznymi
Ms. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
W. jednoznaczni
jednoznaczni
jednoznaczne
jednoznaczne

2. znaczący to samo

Definicja

mający takie samo znaczenie jak inny obiekt, o którym mowa

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  równoznaczny
sprzeczne:  różnoznaczny

Cytaty

O ile się orientuję, słowa lewada nie ma w języku niemieckim, i tłumacz po prostu nie zrozumiał tego wyrazu, nobilitowanego w poezji polskiej głównie dzięki Słowackiemu [...]. Należało zamienić lewada na łąka, polana (jakkolwiek nie są to terminy jednoznaczne).

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1997

Ojciec mój [...] wierzył w socjalizm i niepodległość Polski, i służył tym dwóm ideałom, w jego pojęciu jednoznacznym.

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

Jednakże to doświadczenie rzeczywistości nie jest jednoznaczne z tym, do którego odwołują się wszystkie inne systemy filozoficzne - nie ma w nim bowiem poczucia odrębności podmiotu i przedmiotu poznania.

źródło: NKJP: Agnieszka Kozyra: Filozofia zen, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczna
D. jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznej
C. jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznej
B. jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczną
N. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznaczną
Ms. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznej
W. jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jednoznaczni
jednoznaczni
jednoznaczne
jednoznaczne
D. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
C. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
B. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznaczne
N. jednoznacznymi
jednoznacznymi
jednoznacznymi
jednoznacznymi
Ms. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
W. jednoznaczni
jednoznaczni
jednoznaczne
jednoznaczne

Składnia

bez ograniczeń + jednoznaczny +
(z CZYM)
szyk: tylko prepozycja

3. z odmową

Definicja

taki, że jeśli stan rzeczy, o którym mowa jest prawdziwy, to prawdziwy jest również drugi ze stanów rzeczy nazwanych przez mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  równoznaczny
sprzeczne:  różnoznaczny

Połączenia

  • coś jest jednoznaczne z końcem, z likwidacją czegoś, z nominacją, z odmową, z przyjęciem uchwały, z przyznaniem się do winy, z utratą czegoś, z wyrokiem śmierci, z zaakceptowaniem warunków

Cytaty

Stojąc wobec groźby powstania ludowego, które byłoby jednoznaczne z początkiem wojny domowej, kardynałowie postanowili podjąć kroki w celu przezwyciężenia możliwie najszybciej chaosu, w którym pogrążył się Rzym.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Ustalenie terminu urlopu w planie urlopów nie jest jednoznaczne z udzieleniem go przez pracodawcę.

źródło: NKJP: Teresa Semik: Święte prawo do urlopu, Dziennik Zachodni, 2006-06-14

Liberalizacja i wiążące się z nią cofnięcie ochrony lokalnego rynku było jednoznaczne z bankructwem małych indiańskich gospodarstw.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

[...] brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

źródło: NKJP: Sejm RP: Kodeks Cywilny

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczna
D. jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznacznej
C. jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznemu
jednoznacznej
B. jednoznacznego
jednoznacznego
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczną
N. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznaczną
Ms. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznej
W. jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczny
jednoznaczne
jednoznaczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jednoznaczni
jednoznaczni
jednoznaczne
jednoznaczne
D. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
C. jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
jednoznacznym
B. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznaczne
N. jednoznacznymi
jednoznacznymi
jednoznacznymi
jednoznacznymi
Ms. jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
jednoznacznych
W. jednoznaczni
jednoznaczni
jednoznaczne
jednoznaczne

Składnia

bez ograniczeń + jednoznaczny +
z CZYM
szyk: tylko prepozycja
Data ostatniej modyfikacji: 28.11.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json