UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kroczyć

Chronologizacja

1543, SPXVI

Pochodzenie

psł. *kročiti 'robić krok, stąpać'

Od: psł. *krokъ (zob. krok)

1. na czele pochodu

Definicja

iść wolno i dostojnie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • kroczyć ulicami
  • kroczyć na czele (konduktu, orszaku, pochodu...)
  • kroczyć w procesji, w pochodzie
  • kroczyć dostojnie, dumnie, majestatycznie, powoli

Cytaty

[...] uroczyście kroczył wzdłuż płotu, zamaszystymi ruchami pokrapiał dom, stodołę i bramę.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Pątnicy wytrwale kroczyli do częstochowskiego sanktuarium z nadzieją, że pielgrzymka będzie się rozrastać.

źródło: NKJP: (kk): Z roweru przesiadka do autobusu, z autobusu pieszo, Dziennik Łódzki, 2005-07-28

Tomek przybierał poważną minę, krocząc przez miasto obok ojca.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kroczę
kroczymy
2 os. kroczysz
kroczycie
3 os. kroczy
kroczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kroczyłem
+(e)m kroczył
kroczyłam
+(e)m kroczyła
kroczyłom
+(e)m kroczyło
kroczyliśmy
+(e)śmy kroczyli
kroczyłyśmy
+(e)śmy kroczyły
2 os. kroczyłeś
+(e)ś kroczył
kroczyłaś
+(e)ś kroczyła
kroczyłoś
+(e)ś kroczyło
kroczyliście
+(e)ście kroczyli
kroczyłyście
+(e)ście kroczyły
3 os. kroczył
kroczyła
kroczyło
kroczyli
kroczyły

bezosobnik: kroczono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kroczył
będę kroczyć
będę kroczyła
będę kroczyć
będę kroczyło
będę kroczyć
będziemy kroczyli
będziemy kroczyć
będziemy kroczyły
będziemy kroczyć
2 os. będziesz kroczył
będziesz kroczyć
będziesz kroczyła
będziesz kroczyć
będziesz kroczyło
będziesz kroczyć
będziecie kroczyli
będziecie kroczyć
będziecie kroczyły
będziecie kroczyć
3 os. będzie kroczył
będzie kroczyć
będzie kroczyła
będzie kroczyć
będzie kroczyło
będzie kroczyć
będą kroczyli
będą kroczyć
będą kroczyły
będą kroczyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kroczmy
2 os. krocz
kroczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kroczyłbym
bym kroczył
kroczyłabym
bym kroczyła
kroczyłobym
bym kroczyło
kroczylibyśmy
byśmy kroczyli
kroczyłybyśmy
byśmy kroczyły
2 os. kroczyłbyś
byś kroczył
kroczyłabyś
byś kroczyła
kroczyłobyś
byś kroczyło
kroczylibyście
byście kroczyli
kroczyłybyście
byście kroczyły
3 os. kroczyłby
by kroczył
kroczyłaby
by kroczyła
kroczyłoby
by kroczyło
kroczyliby
by kroczyli
kroczyłyby
by kroczyły

bezosobnik: kroczono by

bezokolicznik: kroczyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: krocząc

gerundium: kroczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kroczenie
kroczenia
D. kroczenia
kroczeń
C. kroczeniu
kroczeniom
B. kroczenie
kroczenia
N. kroczeniem
kroczeniami
Ms. kroczeniu
kroczeniach
W. kroczenie
kroczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kroczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kroczący
kroczący
kroczący
kroczące
krocząca
D. kroczącego
kroczącego
kroczącego
kroczącego
kroczącej
C. kroczącemu
kroczącemu
kroczącemu
kroczącemu
kroczącej
B. kroczącego
kroczącego
kroczący
kroczące
kroczącą
N. kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącą
Ms. kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kroczący
kroczący
kroczące
kroczące
D. kroczących
kroczących
kroczących
kroczących
C. kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącym
B. kroczących
kroczących
kroczących
kroczące
N. kroczącymi
kroczącymi
kroczącymi
kroczącymi
Ms. kroczących
kroczących
kroczących
kroczących

Składnia

Rzosobowy + kroczyć +
(GDZIE)

2. do zwycięstwa

Definicja

książk. 
starać się coś uzyskać lub osiągnąć wytyczony cel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • kroczyć drogą, ścieżką (sukcesu, wolności...)
  • kroczyć do celu, do ideału, do zwycięstwa
  • kroczyć ku doskonałości, ku (świetlanej) przyszłości

Cytaty

Strukturalne reformy, dzięki którym można by szybciej kroczyć do dobrobytu, to nie tylko prywatyzacja.

źródło: NKJP: Agnieszka Wróblewska, Dobrobyt pod choinkę, Gazeta Wyborcza, 1997-01-06

Kiedyś [Polska] kroczyła do socjalizmu, później kroczyliśmy do NATO, niedawno kroczyliśmy do Europy, by obecnie kroczyć do Unii Europejskiej.

źródło: NKJP: Andrzej Klimm: Napięcie rośnie, Lokalna, 2002-03-16

„Wróć” to także relacja z kroczenia do zwycięstwa, do poradzenia sobie z chorobą.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Gospodarze pewnie kroczą ku awansowi, odnosząc kolejne zwycięstwo.

źródło: NKJP: (MOL): Klasa C, Rzeszów, Dziennik Polski, 2003-05-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kroczę
kroczymy
2 os. kroczysz
kroczycie
3 os. kroczy
kroczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kroczyłem
+(e)m kroczył
kroczyłam
+(e)m kroczyła
kroczyłom
+(e)m kroczyło
kroczyliśmy
+(e)śmy kroczyli
kroczyłyśmy
+(e)śmy kroczyły
2 os. kroczyłeś
+(e)ś kroczył
kroczyłaś
+(e)ś kroczyła
kroczyłoś
+(e)ś kroczyło
kroczyliście
+(e)ście kroczyli
kroczyłyście
+(e)ście kroczyły
3 os. kroczył
kroczyła
kroczyło
kroczyli
kroczyły

bezosobnik: kroczono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kroczył
będę kroczyć
będę kroczyła
będę kroczyć
będę kroczyło
będę kroczyć
będziemy kroczyli
będziemy kroczyć
będziemy kroczyły
będziemy kroczyć
2 os. będziesz kroczył
będziesz kroczyć
będziesz kroczyła
będziesz kroczyć
będziesz kroczyło
będziesz kroczyć
będziecie kroczyli
będziecie kroczyć
będziecie kroczyły
będziecie kroczyć
3 os. będzie kroczył
będzie kroczyć
będzie kroczyła
będzie kroczyć
będzie kroczyło
będzie kroczyć
będą kroczyli
będą kroczyć
będą kroczyły
będą kroczyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kroczmy
2 os. krocz
kroczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kroczyłbym
bym kroczył
kroczyłabym
bym kroczyła
kroczyłobym
bym kroczyło
kroczylibyśmy
byśmy kroczyli
kroczyłybyśmy
byśmy kroczyły
2 os. kroczyłbyś
byś kroczył
kroczyłabyś
byś kroczyła
kroczyłobyś
byś kroczyło
kroczylibyście
byście kroczyli
kroczyłybyście
byście kroczyły
3 os. kroczyłby
by kroczył
kroczyłaby
by kroczyła
kroczyłoby
by kroczyło
kroczyliby
by kroczyli
kroczyłyby
by kroczyły

bezosobnik: kroczono by

bezokolicznik: kroczyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: krocząc

gerundium: kroczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kroczenie
kroczenia
D. kroczenia
kroczeń
C. kroczeniu
kroczeniom
B. kroczenie
kroczenia
N. kroczeniem
kroczeniami
Ms. kroczeniu
kroczeniach
W. kroczenie
kroczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kroczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kroczący
kroczący
kroczący
kroczące
krocząca
D. kroczącego
kroczącego
kroczącego
kroczącego
kroczącej
C. kroczącemu
kroczącemu
kroczącemu
kroczącemu
kroczącej
B. kroczącego
kroczącego
kroczący
kroczące
kroczącą
N. kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącą
Ms. kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kroczący
kroczący
kroczące
kroczące
D. kroczących
kroczących
kroczących
kroczących
C. kroczącym
kroczącym
kroczącym
kroczącym
B. kroczących
kroczących
kroczących
kroczące
N. kroczącymi
kroczącymi
kroczącymi
kroczącymi
Ms. kroczących
kroczących
kroczących
kroczących

Składnia

Rzosobowy + kroczyć +
do CZEGO | ku CZEMU
Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj