UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dominacja

Chronologizacja

SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. dominātio

1. przewaga

Definicja

przewaga nad kimś lub nad czymś pod względem znaczenia, wielkości lub ilości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • dominacja banków, jakichś firm, Microsoftu; jakichś cech, czynników, gatunków; jakiegoś języka; kapitału; własności; kultury, polityki, prawa; gospodarzy, gości, koszykarek, czyichś podopiecznych

Cytaty

[...] w czasie, w którym żyjemy, zwraca uwagę ogromna dominacja polityki nad wszystkimi innymi dziedzinami życia.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

[...] w trzeciorzędzie, gdy dinozaury zeszły ze sceny dziejowej, doszło do załamania dotychczasowej dominacji gadów i rozpoczęło się panowanie ssaków [...].

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

[Esperanto] ma szansę na przezwyciężenie dominacji języka angielskiego! - twierdzi E. Mijoszi.

źródło: NKJP: (jotka): Modlą się po esperancku, Dziennik Bałtycki, 2003-07-29

Pierwsze pół godziny meczu to bezsprzeczna dominacja piłkarzy z Wronek, którzy swoją przewagę potwierdzili zdobyciem dwóch bramek.

źródło: NKJP: (mar): Szczęście było blisko, Dziennik Bałtycki, 2006-05-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dominacja
dominacje
D. dominacji
dominacji
neut
dominacyj
char
C. dominacji
dominacjom
B. dominację
dominacje
N. dominacją
dominacjami
Ms. dominacji
dominacjach
W. dominacjo
dominacje

Składnia

bez ograniczeń + dominacja +
(KOGO/CZEGO) + (nad KIM/CZYM)

2. władza

Definicja

przewaga jakiejś osoby lub społeczności nad innymi i dążność do podporządkowania ich sobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • absolutna, bezwzględna, całkowita, pełna, wyraźna, zdecydowana; dotychczasowa; amerykańska, francuska, niemiecka, polska, radziecka, rosyjska, sowiecka; komunistyczna; globalna, totalna; polityczna, światowa; ogromna, silna; męska; społeczna; wieloletnia dominacja
  • dominacja kobiet, mężczyzn; Kościoła, państwa, partii; postkomunistów, prawicy; Moskwy; Niemiec, Rosji, ZSRR; Amerykanów; Zachodu
  • dominacja nad kobietami, nad mężczyzną; nad innymi, nad otoczeniem; nad Polską, nad światem

Cytaty

Aparat państwowy stawał się instrumentem dominacji jednej grupy nad resztą społeczeństwa.

źródło: NKJP: Edmund Wnuk-Lipiński: Demokratyczna rekonstrukcja: z socjologii radykalnej zmiany społecznej, 1996

Bosch lokuje swoje nowe fabryki w Azji i tworzy centra rozwojowe w Indiach i Chinach. Nie miejmy złudzeń: czasy światowej dominacji Europy i USA kończą się.

źródło: NKJP: Marek Ponikowski: Znaki czasu, Dziennik Bałtycki, 2008-12-04

Z trudem przychodzi nam pozbycie się obawy przed imperialną dominacją Moskwy.

źródło: NKJP: Wczoraj przeczytane, Gazeta Wyborcza, 1993-12-01

Kraje Ameryki Łacińskiej odnosiły się nieufnie do Stanów Zjednoczonych, obawiały się dominacji amerykańskiej.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 2002

[...] kobieta, której matka była osobą dominującą w rodzinie, będzie dążyła do podobnej dominacji nad mężem; mężczyzna , który był synem dominującego ojca, też będzie dążył do dominacji.

źródło: NKJP: Błażej Strzechmiński OFMCap: Jak zbudować udane małżeństwo?, Głos Ojca Pio, 2003-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dominacja
dominacje
D. dominacji
dominacji
neut
dominacyj
char
C. dominacji
dominacjom
B. dominację
dominacje
N. dominacją
dominacjami
Ms. dominacji
dominacjach
W. dominacjo
dominacje

Składnia

bez ograniczeń + dominacja +
(KOGO/CZEGO) + (nad KIM/CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 24.09.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json