UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapanowywać

Chronologizacja

1839, M. Czajkowski: Kirdżali. Powieść naddunajska, t. 1, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. panować

1. podporządkowywać

Definicja

podporządkowywać sobie kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

[...] poczucie kontroli jest doznaniem złudnym, pozornym wrażeniem władania nad rzeczywistością, która przecież co pewien czas rozchodzi się w szwach, jej poszczególne elementy wymykają się nagle spod jego władzy, przerastają
go, zdają się zapanowywać nad nim, a nie on nad nimi.

źródło: NKJP: Czesław Karkowski: Kamienna drabina, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapanowuję
zapanowujemy
2 os. zapanowujesz
zapanowujecie
3 os. zapanowuje
zapanowują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapanowywałem
+(e)m zapanowywał
zapanowywałam
+(e)m zapanowywała
zapanowywałom
+(e)m zapanowywało
zapanowywaliśmy
+(e)śmy zapanowywali
zapanowywałyśmy
+(e)śmy zapanowywały
2 os. zapanowywałeś
+(e)ś zapanowywał
zapanowywałaś
+(e)ś zapanowywała
zapanowywałoś
+(e)ś zapanowywało
zapanowywaliście
+(e)ście zapanowywali
zapanowywałyście
+(e)ście zapanowywały
3 os. zapanowywał
zapanowywała
zapanowywało
zapanowywali
zapanowywały

bezosobnik: zapanowywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zapanowywał
będę zapanowywać
będę zapanowywała
będę zapanowywać
będę zapanowywało
będę zapanowywać
będziemy zapanowywali
będziemy zapanowywać
będziemy zapanowywały
będziemy zapanowywać
2 os. będziesz zapanowywał
będziesz zapanowywać
będziesz zapanowywała
będziesz zapanowywać
będziesz zapanowywało
będziesz zapanowywać
będziecie zapanowywali
będziecie zapanowywać
będziecie zapanowywały
będziecie zapanowywać
3 os. będzie zapanowywał
będzie zapanowywać
będzie zapanowywała
będzie zapanowywać
będzie zapanowywało
będzie zapanowywać
będą zapanowywali
będą zapanowywać
będą zapanowywały
będą zapanowywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapanowujmy
2 os. zapanowuj
zapanowujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapanowywałbym
bym zapanowywał
zapanowywałabym
bym zapanowywała
zapanowywałobym
bym zapanowywało
zapanowywalibyśmy
byśmy zapanowywali
zapanowywałybyśmy
byśmy zapanowywały
2 os. zapanowywałbyś
byś zapanowywał
zapanowywałabyś
byś zapanowywała
zapanowywałobyś
byś zapanowywało
zapanowywalibyście
byście zapanowywali
zapanowywałybyście
byście zapanowywały
3 os. zapanowywałby
by zapanowywał
zapanowywałaby
by zapanowywała
zapanowywałoby
by zapanowywało
zapanowywaliby
by zapanowywali
zapanowywałyby
by zapanowywały

bezosobnik: zapanowywano by

bezokolicznik: zapanowywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zapanowując

gerundium: zapanowywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapanowywanie
zapanowywania
D. zapanowywania
zapanowywań
C. zapanowywaniu
zapanowywaniom
B. zapanowywanie
zapanowywania
N. zapanowywaniem
zapanowywaniami
Ms. zapanowywaniu
zapanowywaniach
W. zapanowywanie
zapanowywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zapanowujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapanowujący
zapanowujący
zapanowujący
zapanowujące
zapanowująca
D. zapanowującego
zapanowującego
zapanowującego
zapanowującego
zapanowującej
C. zapanowującemu
zapanowującemu
zapanowującemu
zapanowującemu
zapanowującej
B. zapanowującego
zapanowującego
zapanowujący
zapanowujące
zapanowującą
N. zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującą
Ms. zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapanowujący
zapanowujący
zapanowujące
zapanowujące
D. zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
C. zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
B. zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
zapanowujące
N. zapanowującymi
zapanowującymi
zapanowującymi
zapanowującymi
Ms. zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących

odpowiednik aspektowy: zapanować

Składnia

Rz osobowy + zapanowywać +
nad KIM

2. spokój

Definicja

dawać się odczuć

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • zapanowywał pokój, spokój; zapanowywała atmosfera ulgi

Cytaty

Benedyktyni weszli [...] w Europę średniowieczną i uczynili ziemię żyzną. W okolicach, gdzie się pojawili, zapanowywał benedyktyński pokój.

źródło: NKJP: (ASZ): Benedyktyński pokój, Dziennik Polski, 2005-10-03

Pani Madlerowa zawsze modliła się do Matki Boskiej - zawsze głośno, spokojnym, niskim głosem zaczynała modlitwy i kobiety wyciszały się, a w celi zapanowywał spokój.

źródło: NKJP: Wanda Półtawska: Z prądem i pod prąd, 2008

W 1944 roku, kiedy to dochodziło coraz więcej informacji, iż dotychczas niezwyciężone wojska hitlerowskie ponoszą na froncie wschodnim porażki, w wielu miastach – w tym także i w Radziejowie – zapanowywała atmosfera ulgi oraz chęci jak najszybszego wyzwolenia się z okowów wojny.

źródło: NKJP: Radziejów, Wikipedia.pl, 2009-05-31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapanowuję
zapanowujemy
2 os. zapanowujesz
zapanowujecie
3 os. zapanowuje
zapanowują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapanowywałem
+(e)m zapanowywał
zapanowywałam
+(e)m zapanowywała
zapanowywałom
+(e)m zapanowywało
zapanowywaliśmy
+(e)śmy zapanowywali
zapanowywałyśmy
+(e)śmy zapanowywały
2 os. zapanowywałeś
+(e)ś zapanowywał
zapanowywałaś
+(e)ś zapanowywała
zapanowywałoś
+(e)ś zapanowywało
zapanowywaliście
+(e)ście zapanowywali
zapanowywałyście
+(e)ście zapanowywały
3 os. zapanowywał
zapanowywała
zapanowywało
zapanowywali
zapanowywały

bezosobnik: zapanowywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zapanowywał
będę zapanowywać
będę zapanowywała
będę zapanowywać
będę zapanowywało
będę zapanowywać
będziemy zapanowywali
będziemy zapanowywać
będziemy zapanowywały
będziemy zapanowywać
2 os. będziesz zapanowywał
będziesz zapanowywać
będziesz zapanowywała
będziesz zapanowywać
będziesz zapanowywało
będziesz zapanowywać
będziecie zapanowywali
będziecie zapanowywać
będziecie zapanowywały
będziecie zapanowywać
3 os. będzie zapanowywał
będzie zapanowywać
będzie zapanowywała
będzie zapanowywać
będzie zapanowywało
będzie zapanowywać
będą zapanowywali
będą zapanowywać
będą zapanowywały
będą zapanowywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapanowujmy
2 os. zapanowuj
zapanowujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapanowywałbym
bym zapanowywał
zapanowywałabym
bym zapanowywała
zapanowywałobym
bym zapanowywało
zapanowywalibyśmy
byśmy zapanowywali
zapanowywałybyśmy
byśmy zapanowywały
2 os. zapanowywałbyś
byś zapanowywał
zapanowywałabyś
byś zapanowywała
zapanowywałobyś
byś zapanowywało
zapanowywalibyście
byście zapanowywali
zapanowywałybyście
byście zapanowywały
3 os. zapanowywałby
by zapanowywał
zapanowywałaby
by zapanowywała
zapanowywałoby
by zapanowywało
zapanowywaliby
by zapanowywali
zapanowywałyby
by zapanowywały

bezosobnik: zapanowywano by

bezokolicznik: zapanowywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zapanowując

gerundium: zapanowywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapanowywanie
zapanowywania
D. zapanowywania
zapanowywań
C. zapanowywaniu
zapanowywaniom
B. zapanowywanie
zapanowywania
N. zapanowywaniem
zapanowywaniami
Ms. zapanowywaniu
zapanowywaniach
W. zapanowywanie
zapanowywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zapanowujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapanowujący
zapanowujący
zapanowujący
zapanowujące
zapanowująca
D. zapanowującego
zapanowującego
zapanowującego
zapanowującego
zapanowującej
C. zapanowującemu
zapanowującemu
zapanowującemu
zapanowującemu
zapanowującej
B. zapanowującego
zapanowującego
zapanowujący
zapanowujące
zapanowującą
N. zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującą
Ms. zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapanowujący
zapanowujący
zapanowujące
zapanowujące
D. zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
C. zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
zapanowującym
B. zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
zapanowujące
N. zapanowującymi
zapanowującymi
zapanowującymi
zapanowującymi
Ms. zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących
zapanowujących

odpowiednik aspektowy: zapanować

Składnia

Rz nieżywotny + zapanowywać +
GDZIE
Data ostatniej modyfikacji: 30.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json