Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. panować
1. podporządkowywać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
[...] poczucie kontroli jest doznaniem złudnym, pozornym wrażeniem władania nad rzeczywistością, która przecież co pewien czas rozchodzi się w szwach, jej poszczególne elementy wymykają się nagle spod jego władzy, przerastają źródło: NKJP: Czesław Karkowski: Kamienna drabina, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapanowuję |
zapanowujemy |
|||
| 2 os. |
zapanowujesz |
zapanowujecie |
|||
| 3 os. |
zapanowuje |
zapanowują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapanowywałem +(e)m zapanowywał |
zapanowywałam +(e)m zapanowywała |
zapanowywałom +(e)m zapanowywało |
zapanowywaliśmy +(e)śmy zapanowywali |
zapanowywałyśmy +(e)śmy zapanowywały |
| 2 os. |
zapanowywałeś +(e)ś zapanowywał |
zapanowywałaś +(e)ś zapanowywała |
zapanowywałoś +(e)ś zapanowywało |
zapanowywaliście +(e)ście zapanowywali |
zapanowywałyście +(e)ście zapanowywały |
| 3 os. |
zapanowywał |
zapanowywała |
zapanowywało |
zapanowywali |
zapanowywały |
bezosobnik: zapanowywano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zapanowywał będę zapanowywać |
będę zapanowywała będę zapanowywać |
będę zapanowywało będę zapanowywać |
będziemy zapanowywali będziemy zapanowywać |
będziemy zapanowywały będziemy zapanowywać |
| 2 os. |
będziesz zapanowywał będziesz zapanowywać |
będziesz zapanowywała będziesz zapanowywać |
będziesz zapanowywało będziesz zapanowywać |
będziecie zapanowywali będziecie zapanowywać |
będziecie zapanowywały będziecie zapanowywać |
| 3 os. |
będzie zapanowywał będzie zapanowywać |
będzie zapanowywała będzie zapanowywać |
będzie zapanowywało będzie zapanowywać |
będą zapanowywali będą zapanowywać |
będą zapanowywały będą zapanowywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapanowujmy |
|
| 2 os. |
zapanowuj |
zapanowujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapanowywałbym bym zapanowywał |
zapanowywałabym bym zapanowywała |
zapanowywałobym bym zapanowywało |
zapanowywalibyśmy byśmy zapanowywali |
zapanowywałybyśmy byśmy zapanowywały |
| 2 os. |
zapanowywałbyś byś zapanowywał |
zapanowywałabyś byś zapanowywała |
zapanowywałobyś byś zapanowywało |
zapanowywalibyście byście zapanowywali |
zapanowywałybyście byście zapanowywały |
| 3 os. |
zapanowywałby by zapanowywał |
zapanowywałaby by zapanowywała |
zapanowywałoby by zapanowywało |
zapanowywaliby by zapanowywali |
zapanowywałyby by zapanowywały |
bezosobnik: zapanowywano by
bezokolicznik: zapanowywać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zapanowując
gerundium: zapanowywanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapanowywanie |
zapanowywania |
| D. | zapanowywania |
zapanowywań |
| C. | zapanowywaniu |
zapanowywaniom |
| B. | zapanowywanie |
zapanowywania |
| N. | zapanowywaniem |
zapanowywaniami |
| Ms. | zapanowywaniu |
zapanowywaniach |
| W. | zapanowywanie |
zapanowywania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zapanowujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapanowujący |
zapanowujący |
zapanowujący |
zapanowujące |
zapanowująca |
| D. | zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowującej |
| C. | zapanowującemu |
zapanowującemu |
zapanowującemu |
zapanowującemu |
zapanowującej |
| B. | zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowujący |
zapanowujące |
zapanowującą |
| N. | zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującą |
| Ms. | zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapanowujący |
zapanowujący |
zapanowujące |
zapanowujące |
| D. | zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
| C. | zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
| B. | zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujące |
| N. | zapanowującymi |
zapanowującymi |
zapanowującymi |
zapanowującymi |
| Ms. | zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
odpowiednik aspektowy: zapanować
Składnia
| Rz osobowy | + | zapanowywać | + |
nad KIM
|
2. spokój
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- zapanowywał pokój, spokój; zapanowywała atmosfera ulgi
Cytaty
|
Benedyktyni weszli [...] w Europę średniowieczną i uczynili ziemię żyzną. W okolicach, gdzie się pojawili, zapanowywał benedyktyński pokój. źródło: NKJP: (ASZ): Benedyktyński pokój, Dziennik Polski, 2005-10-03 |
|
|
Pani Madlerowa zawsze modliła się do Matki Boskiej - zawsze głośno, spokojnym, niskim głosem zaczynała modlitwy i kobiety wyciszały się, a w celi zapanowywał spokój. źródło: NKJP: Wanda Półtawska: Z prądem i pod prąd, 2008 |
|
|
W 1944 roku, kiedy to dochodziło coraz więcej informacji, iż dotychczas niezwyciężone wojska hitlerowskie ponoszą na froncie wschodnim porażki, w wielu miastach – w tym także i w Radziejowie – zapanowywała atmosfera ulgi oraz chęci jak najszybszego wyzwolenia się z okowów wojny. źródło: NKJP: Radziejów, Wikipedia.pl, 2009-05-31 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapanowuję |
zapanowujemy |
|||
| 2 os. |
zapanowujesz |
zapanowujecie |
|||
| 3 os. |
zapanowuje |
zapanowują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapanowywałem +(e)m zapanowywał |
zapanowywałam +(e)m zapanowywała |
zapanowywałom +(e)m zapanowywało |
zapanowywaliśmy +(e)śmy zapanowywali |
zapanowywałyśmy +(e)śmy zapanowywały |
| 2 os. |
zapanowywałeś +(e)ś zapanowywał |
zapanowywałaś +(e)ś zapanowywała |
zapanowywałoś +(e)ś zapanowywało |
zapanowywaliście +(e)ście zapanowywali |
zapanowywałyście +(e)ście zapanowywały |
| 3 os. |
zapanowywał |
zapanowywała |
zapanowywało |
zapanowywali |
zapanowywały |
bezosobnik: zapanowywano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zapanowywał będę zapanowywać |
będę zapanowywała będę zapanowywać |
będę zapanowywało będę zapanowywać |
będziemy zapanowywali będziemy zapanowywać |
będziemy zapanowywały będziemy zapanowywać |
| 2 os. |
będziesz zapanowywał będziesz zapanowywać |
będziesz zapanowywała będziesz zapanowywać |
będziesz zapanowywało będziesz zapanowywać |
będziecie zapanowywali będziecie zapanowywać |
będziecie zapanowywały będziecie zapanowywać |
| 3 os. |
będzie zapanowywał będzie zapanowywać |
będzie zapanowywała będzie zapanowywać |
będzie zapanowywało będzie zapanowywać |
będą zapanowywali będą zapanowywać |
będą zapanowywały będą zapanowywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapanowujmy |
|
| 2 os. |
zapanowuj |
zapanowujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapanowywałbym bym zapanowywał |
zapanowywałabym bym zapanowywała |
zapanowywałobym bym zapanowywało |
zapanowywalibyśmy byśmy zapanowywali |
zapanowywałybyśmy byśmy zapanowywały |
| 2 os. |
zapanowywałbyś byś zapanowywał |
zapanowywałabyś byś zapanowywała |
zapanowywałobyś byś zapanowywało |
zapanowywalibyście byście zapanowywali |
zapanowywałybyście byście zapanowywały |
| 3 os. |
zapanowywałby by zapanowywał |
zapanowywałaby by zapanowywała |
zapanowywałoby by zapanowywało |
zapanowywaliby by zapanowywali |
zapanowywałyby by zapanowywały |
bezosobnik: zapanowywano by
bezokolicznik: zapanowywać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zapanowując
gerundium: zapanowywanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapanowywanie |
zapanowywania |
| D. | zapanowywania |
zapanowywań |
| C. | zapanowywaniu |
zapanowywaniom |
| B. | zapanowywanie |
zapanowywania |
| N. | zapanowywaniem |
zapanowywaniami |
| Ms. | zapanowywaniu |
zapanowywaniach |
| W. | zapanowywanie |
zapanowywania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zapanowujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapanowujący |
zapanowujący |
zapanowujący |
zapanowujące |
zapanowująca |
| D. | zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowującej |
| C. | zapanowującemu |
zapanowującemu |
zapanowującemu |
zapanowującemu |
zapanowującej |
| B. | zapanowującego |
zapanowującego |
zapanowujący |
zapanowujące |
zapanowującą |
| N. | zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującą |
| Ms. | zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapanowujący |
zapanowujący |
zapanowujące |
zapanowujące |
| D. | zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
| C. | zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
zapanowującym |
| B. | zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujące |
| N. | zapanowującymi |
zapanowującymi |
zapanowującymi |
zapanowującymi |
| Ms. | zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
zapanowujących |
odpowiednik aspektowy: zapanować
Składnia
| Rz nieżywotny | + | zapanowywać | + |
GDZIE
|