UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nihilizm

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. nihilisme

1. filozoficzny

Definicja

filoz. 
pogląd filozoficzny odrzucający wszelkie zasady i wartości

Noty o użyciu

Często używane z wydźwiękiem negatywnym.
Ms. lp wymawiany: [nihiliźmie] lub [nihilizmie].

Wymowa

[nihilism] lub [nihilizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

  • skrajny nihilizm
  • cynizm i nihilizm, relatywizm i nihilizm; nihilizm i hedonizm
  • zwolennik nihilizmu

Cytaty

Postmodernizm jako ideologia to światopogląd nacechowany relatywizmem, nihilizmem, dezynwolturą, pogardą dla tradycji, wartości, zasad.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski, Lapidaria IV-VI, 2008

Ks. J. Tischner zauważał: „Między niepokornością a nihilizmem istnieje zasadnicza różnica. [...] Różnicę wytwarza wartość zwana heroizmem [...]”.

źródło: NKJP: Dlaczego potrzebujemy Kościoła?, Gazeta Wyborcza, 1997-05-31

[...] obraz ten po prostu wychodzi naprzeciw tęsknotom współczesnego człowieka, któremu się już przejadła i do reszty znudziła filozofia negacji, zwątpienia i absurdu – te wszystkie nihilizmy, alienacje, frustracje [...].

źródło: NKJP: Antoni Libera, Madame, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nihilizm
nihilizmy
D. nihilizmu
nihilizmów
C. nihilizmowi
nihilizmom
B. nihilizm
nihilizmy
N. nihilizmem
nihilizmami
Ms. nihilizmie
nihilizmach
W. nihilizmie
nihilizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. moralny

Definicja

książk. 
rozkład systemu zasad i wartości przyjętych w danej kulturze

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [nihiliźmie] lub [nihilizmie].

Wymowa

[nihilism] lub [nihilizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • nihilizm moralny
  • prowadzić do nihilizmu

Cytaty

Najsłabszym wątkiem jest jednak historia szeryfa [...] – starego, zmęczonego człowieka, któremu wydaje się, że nastały złe czasy zepsucia, nihilizmu i braku zasad.

źródło: NKJP: Jakub Gałka: Perfekcyjna niedoskonałość, Esensja, 2008-03

Nie ma obiektywnych powodów, by epokę tę uznać za wyjątkowe stadium zdominowane przez zło, nihilizm czy cynizm. Jak w każdej epoce, także i współcześnie w świecie występuje odwieczne napięcie między dobrem a złem.

źródło: NKJP: Józef Życiński: Ziarno samotności, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nihilizm
nihilizmy
D. nihilizmu
nihilizmów
C. nihilizmowi
nihilizmom
B. nihilizm
nihilizmy
N. nihilizmem
nihilizmami
Ms. nihilizmie
nihilizmach
W. nihilizmie
nihilizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 19.02.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json