UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmierzać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. mierzyć

1. do domu

Definicja

książk. 
poruszać się w jakimś kierunku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • zmierzać do domu, do wyjścia
  • zmierzać ku drzwiom, ku wyjściu
  • zmierzać w jakimś kierunku
  • zmierzać prosto, wprost; powoli, szybko

Cytaty

Spotkaliśmy się tu właśnie, na ulicy, którą teraz zmierzam w kierunku zaparkowanego samochodu.

źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Kawa u Doroty, 2010

W ciszy, jaka zaległa audytorium, słychać było drobny krok rektora, zmierzającego wprost do katedry.

źródło: NKJP: Stefan Themerson: Wykład profesora Mmaa, 1969

Samoloty pojawiły się o poranku, gdy dopijaliśmy herbatę. Wyleciały nagle zza lasu, zmierzając prosto nad wieś.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

Kroki wyraźnie zmierzały w kierunku mojego pokoju.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzam
zmierzamy
2 os. zmierzasz
zmierzacie
3 os. zmierza
zmierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałem
+(e)m zmierzał
zmierzałam
+(e)m zmierzała
zmierzałom
+(e)m zmierzało
zmierzaliśmy
+(e)śmy zmierzali
zmierzałyśmy
+(e)śmy zmierzały
2 os. zmierzałeś
+(e)ś zmierzał
zmierzałaś
+(e)ś zmierzała
zmierzałoś
+(e)ś zmierzało
zmierzaliście
+(e)ście zmierzali
zmierzałyście
+(e)ście zmierzały
3 os. zmierzał
zmierzała
zmierzało
zmierzali
zmierzały

bezosobnik: zmierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zmierzał
będę zmierzać
będę zmierzała
będę zmierzać
będę zmierzało
będę zmierzać
będziemy zmierzali
będziemy zmierzać
będziemy zmierzały
będziemy zmierzać
2 os. będziesz zmierzał
będziesz zmierzać
będziesz zmierzała
będziesz zmierzać
będziesz zmierzało
będziesz zmierzać
będziecie zmierzali
będziecie zmierzać
będziecie zmierzały
będziecie zmierzać
3 os. będzie zmierzał
będzie zmierzać
będzie zmierzała
będzie zmierzać
będzie zmierzało
będzie zmierzać
będą zmierzali
będą zmierzać
będą zmierzały
będą zmierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzajmy
2 os. zmierzaj
zmierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałbym
bym zmierzał
zmierzałabym
bym zmierzała
zmierzałobym
bym zmierzało
zmierzalibyśmy
byśmy zmierzali
zmierzałybyśmy
byśmy zmierzały
2 os. zmierzałbyś
byś zmierzał
zmierzałabyś
byś zmierzała
zmierzałobyś
byś zmierzało
zmierzalibyście
byście zmierzali
zmierzałybyście
byście zmierzały
3 os. zmierzałby
by zmierzał
zmierzałaby
by zmierzała
zmierzałoby
by zmierzało
zmierzaliby
by zmierzali
zmierzałyby
by zmierzały

bezosobnik: zmierzano by

bezokolicznik: zmierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zmierzając

gerundium: zmierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmierzanie
zmierzania
D. zmierzania
zmierzań
C. zmierzaniu
zmierzaniom
B. zmierzanie
zmierzania
N. zmierzaniem
zmierzaniami
Ms. zmierzaniu
zmierzaniach
W. zmierzanie
zmierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zmierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmierzający
zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzająca
D. zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającej
C. zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającej
B. zmierzającego
zmierzającego
zmierzający
zmierzające
zmierzającą
N. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającą
Ms. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzające
D. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających
C. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
B. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzające
N. zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
Ms. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających

Składnia

bez ograniczeń + zmierzać +
DOKĄD

2. do przejęcia władzy

Definicja

mając wytyczony cel, działać tak, by go osiągnąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • zmierzać do celu, do likwidacji, do ochrony, do odzyskania, do ograniczenia, do stworzenia, do usunięcia, do uzyskania, do wykazania czegoś
  • zmierzać ku lepszemu
  • zmierzać bezpośrednio; konsekwentnie

Cytaty

Niemcy konsekwentnie zmierzali do wyizolowania Żydów z polskiego społeczeństwa.

źródło: NKJP: Leon Guz: Targowa 64: dziennik 27 I 1943 - 11 IX 1944, 2001

Całoroczna praca drużyn zmierzała do tego, aby zorganizować jak najlepszy wypoczynek.

źródło: NKJP: Krzysztof Jurek: Lilijka i łódka. Historia harcerstwa łódzkiego do 1939 roku, 2006

Rosja, zmierzając do zbliżenia z Niemcami, godzi się na nową, zdobytą przez Austro-Węgry pozycję na Bałkanach [...].

źródło: NKJP: Henryk Wereszycki: Koniec sojuszu trzech cesarzy, 1977

[...] jego marzeniem jest zostanie wojewodą i konsekwentnie do tego zmierzał.

źródło: NKJP: Marek Henzler: Łańcuszek Janika, Polityka, 2002-01-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzam
zmierzamy
2 os. zmierzasz
zmierzacie
3 os. zmierza
zmierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałem
+(e)m zmierzał
zmierzałam
+(e)m zmierzała
zmierzałom
+(e)m zmierzało
zmierzaliśmy
+(e)śmy zmierzali
zmierzałyśmy
+(e)śmy zmierzały
2 os. zmierzałeś
+(e)ś zmierzał
zmierzałaś
+(e)ś zmierzała
zmierzałoś
+(e)ś zmierzało
zmierzaliście
+(e)ście zmierzali
zmierzałyście
+(e)ście zmierzały
3 os. zmierzał
zmierzała
zmierzało
zmierzali
zmierzały

bezosobnik: zmierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zmierzał
będę zmierzać
będę zmierzała
będę zmierzać
będę zmierzało
będę zmierzać
będziemy zmierzali
będziemy zmierzać
będziemy zmierzały
będziemy zmierzać
2 os. będziesz zmierzał
będziesz zmierzać
będziesz zmierzała
będziesz zmierzać
będziesz zmierzało
będziesz zmierzać
będziecie zmierzali
będziecie zmierzać
będziecie zmierzały
będziecie zmierzać
3 os. będzie zmierzał
będzie zmierzać
będzie zmierzała
będzie zmierzać
będzie zmierzało
będzie zmierzać
będą zmierzali
będą zmierzać
będą zmierzały
będą zmierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzajmy
2 os. zmierzaj
zmierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałbym
bym zmierzał
zmierzałabym
bym zmierzała
zmierzałobym
bym zmierzało
zmierzalibyśmy
byśmy zmierzali
zmierzałybyśmy
byśmy zmierzały
2 os. zmierzałbyś
byś zmierzał
zmierzałabyś
byś zmierzała
zmierzałobyś
byś zmierzało
zmierzalibyście
byście zmierzali
zmierzałybyście
byście zmierzały
3 os. zmierzałby
by zmierzał
zmierzałaby
by zmierzała
zmierzałoby
by zmierzało
zmierzaliby
by zmierzali
zmierzałyby
by zmierzały

bezosobnik: zmierzano by

bezokolicznik: zmierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zmierzając

gerundium: zmierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmierzanie
zmierzania
D. zmierzania
zmierzań
C. zmierzaniu
zmierzaniom
B. zmierzanie
zmierzania
N. zmierzaniem
zmierzaniami
Ms. zmierzaniu
zmierzaniach
W. zmierzanie
zmierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zmierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmierzający
zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzająca
D. zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającej
C. zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającej
B. zmierzającego
zmierzającego
zmierzający
zmierzające
zmierzającą
N. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającą
Ms. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzające
D. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających
C. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
B. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzające
N. zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
Ms. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających

Składnia

bez ograniczeń + zmierzać +
DOKĄD

3. do katastrofy

Definicja

rozwijać się w taki sposób, aby osiągnąć jakiś stan lub doprowadzić do jakiejś sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • zmierzać do katastrofy, do końca czegoś
  • zmierzać ku końcowi, ku zagładzie
  • zmierzać w (dobrym, innym, podobnym...) kierunku
  • nieuchronnie zmierzać

Cytaty

[...] przerywał dyskusję, gdy kłótnia zmierzała w niebezpiecznym kierunku.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

[...] tak popularny portal jak Wirtualna Polska, w efekcie kłótni akcjonariuszy, zmierza ku upadkowi.

źródło: NKJP: Szymon Szadurski: Wyrok odroczony, Dziennik Bałtycki, 2004-03-27

Tak oto historyjka na ich oczach zmierzała prosto ku pomyślnemu zakończeniu.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Skaza, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzam
zmierzamy
2 os. zmierzasz
zmierzacie
3 os. zmierza
zmierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałem
+(e)m zmierzał
zmierzałam
+(e)m zmierzała
zmierzałom
+(e)m zmierzało
zmierzaliśmy
+(e)śmy zmierzali
zmierzałyśmy
+(e)śmy zmierzały
2 os. zmierzałeś
+(e)ś zmierzał
zmierzałaś
+(e)ś zmierzała
zmierzałoś
+(e)ś zmierzało
zmierzaliście
+(e)ście zmierzali
zmierzałyście
+(e)ście zmierzały
3 os. zmierzał
zmierzała
zmierzało
zmierzali
zmierzały

bezosobnik: zmierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zmierzał
będę zmierzać
będę zmierzała
będę zmierzać
będę zmierzało
będę zmierzać
będziemy zmierzali
będziemy zmierzać
będziemy zmierzały
będziemy zmierzać
2 os. będziesz zmierzał
będziesz zmierzać
będziesz zmierzała
będziesz zmierzać
będziesz zmierzało
będziesz zmierzać
będziecie zmierzali
będziecie zmierzać
będziecie zmierzały
będziecie zmierzać
3 os. będzie zmierzał
będzie zmierzać
będzie zmierzała
będzie zmierzać
będzie zmierzało
będzie zmierzać
będą zmierzali
będą zmierzać
będą zmierzały
będą zmierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzajmy
2 os. zmierzaj
zmierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałbym
bym zmierzał
zmierzałabym
bym zmierzała
zmierzałobym
bym zmierzało
zmierzalibyśmy
byśmy zmierzali
zmierzałybyśmy
byśmy zmierzały
2 os. zmierzałbyś
byś zmierzał
zmierzałabyś
byś zmierzała
zmierzałobyś
byś zmierzało
zmierzalibyście
byście zmierzali
zmierzałybyście
byście zmierzały
3 os. zmierzałby
by zmierzał
zmierzałaby
by zmierzała
zmierzałoby
by zmierzało
zmierzaliby
by zmierzali
zmierzałyby
by zmierzały

bezosobnik: zmierzano by

bezokolicznik: zmierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zmierzając

gerundium: zmierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmierzanie
zmierzania
D. zmierzania
zmierzań
C. zmierzaniu
zmierzaniom
B. zmierzanie
zmierzania
N. zmierzaniem
zmierzaniami
Ms. zmierzaniu
zmierzaniach
W. zmierzanie
zmierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zmierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmierzający
zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzająca
D. zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającej
C. zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającej
B. zmierzającego
zmierzającego
zmierzający
zmierzające
zmierzającą
N. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającą
Ms. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzające
D. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających
C. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
B. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzające
N. zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
Ms. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających

Składnia

Rznieżywotny + zmierzać +
DOKĄD

4. zamierzać powiedzieć

Definicja

chcieć coś powiedzieć w dalszej wypowiedzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

– Przepraszam, ale do czego pan zmierza?

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007

Właśnie o to mi chodziło, do tego zmierzałam, panie przewodniczący.

źródło: NKJP: Stenogram z 29. posiedzenia Komisji Śledczej w dniu 4 kwietnia 2003 r.

Cały czas zmierzam do zdefiniowania, jak powinien się odbywać dialog w takich fundamentalnych sprawach, jak najistotniejsze instytucje w państwie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 59. posiedzenia Senatu RP w dniu 17 listopada 1995 r.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzam
zmierzamy
2 os. zmierzasz
zmierzacie
3 os. zmierza
zmierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałem
+(e)m zmierzał
zmierzałam
+(e)m zmierzała
zmierzałom
+(e)m zmierzało
zmierzaliśmy
+(e)śmy zmierzali
zmierzałyśmy
+(e)śmy zmierzały
2 os. zmierzałeś
+(e)ś zmierzał
zmierzałaś
+(e)ś zmierzała
zmierzałoś
+(e)ś zmierzało
zmierzaliście
+(e)ście zmierzali
zmierzałyście
+(e)ście zmierzały
3 os. zmierzał
zmierzała
zmierzało
zmierzali
zmierzały

bezosobnik: zmierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zmierzał
będę zmierzać
będę zmierzała
będę zmierzać
będę zmierzało
będę zmierzać
będziemy zmierzali
będziemy zmierzać
będziemy zmierzały
będziemy zmierzać
2 os. będziesz zmierzał
będziesz zmierzać
będziesz zmierzała
będziesz zmierzać
będziesz zmierzało
będziesz zmierzać
będziecie zmierzali
będziecie zmierzać
będziecie zmierzały
będziecie zmierzać
3 os. będzie zmierzał
będzie zmierzać
będzie zmierzała
będzie zmierzać
będzie zmierzało
będzie zmierzać
będą zmierzali
będą zmierzać
będą zmierzały
będą zmierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmierzajmy
2 os. zmierzaj
zmierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmierzałbym
bym zmierzał
zmierzałabym
bym zmierzała
zmierzałobym
bym zmierzało
zmierzalibyśmy
byśmy zmierzali
zmierzałybyśmy
byśmy zmierzały
2 os. zmierzałbyś
byś zmierzał
zmierzałabyś
byś zmierzała
zmierzałobyś
byś zmierzało
zmierzalibyście
byście zmierzali
zmierzałybyście
byście zmierzały
3 os. zmierzałby
by zmierzał
zmierzałaby
by zmierzała
zmierzałoby
by zmierzało
zmierzaliby
by zmierzali
zmierzałyby
by zmierzały

bezosobnik: zmierzano by

bezokolicznik: zmierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zmierzając

gerundium: zmierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmierzanie
zmierzania
D. zmierzania
zmierzań
C. zmierzaniu
zmierzaniom
B. zmierzanie
zmierzania
N. zmierzaniem
zmierzaniami
Ms. zmierzaniu
zmierzaniach
W. zmierzanie
zmierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zmierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmierzający
zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzająca
D. zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającego
zmierzającej
C. zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającemu
zmierzającej
B. zmierzającego
zmierzającego
zmierzający
zmierzające
zmierzającą
N. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającą
Ms. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmierzający
zmierzający
zmierzające
zmierzające
D. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających
C. zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
zmierzającym
B. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzające
N. zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
zmierzającymi
Ms. zmierzających
zmierzających
zmierzających
zmierzających

Składnia

Rzosobowy + zmierzać +
do CZEGO

Frazeologizmy

ktoś idzie prostą drogą
Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj