UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zatapiać

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zatapiam	zatapiamy
2 os.	zatapiasz	zatapiacie
3 os.	zatapia	zatapiają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zatapiałem +(e)m zatapiał	zatapiałam +(e)m zatapiała	zatapiałom +(e)m zatapiało	zatapialiśmy +(e)śmy zatapiali	zatapiałyśmy +(e)śmy zatapiały
2 os.	zatapiałeś +(e)ś zatapiał	zatapiałaś +(e)ś zatapiała	zatapiałoś +(e)ś zatapiało	zatapialiście +(e)ście zatapiali	zatapiałyście +(e)ście zatapiały
3 os.	zatapiał	zatapiała	zatapiało	zatapiali	zatapiały

bezosobnik: zatapiano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zatapiał będę zatapiać	będę zatapiała będę zatapiać	będę zatapiało będę zatapiać	będziemy zatapiali będziemy zatapiać	będziemy zatapiały będziemy zatapiać
2 os.	będziesz zatapiał będziesz zatapiać	będziesz zatapiała będziesz zatapiać	będziesz zatapiało będziesz zatapiać	będziecie zatapiali będziecie zatapiać	będziecie zatapiały będziecie zatapiać
3 os.	będzie zatapiał będzie zatapiać	będzie zatapiała będzie zatapiać	będzie zatapiało będzie zatapiać	będą zatapiali będą zatapiać	będą zatapiały będą zatapiać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zatapiajmy
2 os.	zatapiaj	zatapiajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zatapiałbym bym zatapiał	zatapiałabym bym zatapiała	zatapiałobym bym zatapiało	zatapialibyśmy byśmy zatapiali	zatapiałybyśmy byśmy zatapiały
2 os.	zatapiałbyś byś zatapiał	zatapiałabyś byś zatapiała	zatapiałobyś byś zatapiało	zatapialibyście byście zatapiali	zatapiałybyście byście zatapiały
3 os.	zatapiałby by zatapiał	zatapiałaby by zatapiała	zatapiałoby by zatapiało	zatapialiby by zatapiali	zatapiałyby by zatapiały

bezosobnik: zatapiano by

bezokolicznik: zatapiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zatapiając

gerundium: zatapianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zatapianie	zatapiania
D.	zatapiania	zatapiań
C.	zatapianiu	zatapianiom
B.	zatapianie	zatapiania
N.	zatapianiem	zatapianiami
Ms.	zatapianiu	zatapianiach
W.	zatapianie	zatapiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zatapiający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zatapiający	zatapiający	zatapiający	zatapiające	zatapiająca
D.	zatapiającego	zatapiającego	zatapiającego	zatapiającego	zatapiającej
C.	zatapiającemu	zatapiającemu	zatapiającemu	zatapiającemu	zatapiającej
B.	zatapiającego	zatapiającego	zatapiający	zatapiające	zatapiającą
N.	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającą
Ms.	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zatapiający	zatapiający	zatapiające	zatapiające
D.	zatapiających	zatapiających	zatapiających	zatapiających
C.	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającym	zatapiającym
B.	zatapiających	zatapiających	zatapiających	zatapiające
N.	zatapiającymi	zatapiającymi	zatapiającymi	zatapiającymi
Ms.	zatapiających	zatapiających	zatapiających	zatapiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zatapiany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zatapiany	zatapiany	zatapiany	zatapiane	zatapiana
D.	zatapianego	zatapianego	zatapianego	zatapianego	zatapianej
C.	zatapianemu	zatapianemu	zatapianemu	zatapianemu	zatapianej
B.	zatapianego	zatapianego	zatapiany	zatapiane	zatapianą
N.	zatapianym	zatapianym	zatapianym	zatapianym	zatapianą
Ms.	zatapianym	zatapianym	zatapianym	zatapianym	zatapianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zatapiani	zatapiani	zatapiane	zatapiane
D.	zatapianych	zatapianych	zatapianych	zatapianych
C.	zatapianym	zatapianym	zatapianym	zatapianym
B.	zatapianych	zatapianych	zatapianych	zatapiane
N.	zatapianymi	zatapianymi	zatapianymi	zatapianymi
Ms.	zatapianych	zatapianych	zatapianych	zatapianych

Pochodzenie

Zob. topić (kocięta)

1. statek

Definicja

powodować, że coś zostaje zanurzone w wodzie i idzie na dno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Połączenia

zatapiać krążownik, łódź, okręt, statek, odpady, skrzynię, wrak
zatapiać w jeziorze, w rzece, w morzu, w bagnie

Cytaty

	W tym dniu Niemcy zapowiedziały, że będą zatapiać każdy okręt i statek w strefie wokół Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i we wschodniej części Morza Śródziemnego. źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 2002
	Zaczynam rozumieć dziadka. Zwłaszcza że śni mi się noc w noc, jak zakopuje walizkę na podwórzu albo w ogrodzie, albo zatapia ją w bagnie. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002
	Gwałtowne fale zatapiają jednak barkę Don Juana, poczciwy młody rybak ratuje mu życie, prowadzi do swojej chaty pod opiekę kobiet. źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie, albo samobójstwo Don Juana, 2000
	Po dwóch, najwyżej trzech rejsach piraci uznają jacht za „spalony”, zatapiają go więc, aby nie pozostał po nim żaden ślad. źródło: NKJP: Henryk Mąka: Piraci znów atakują, 1995

Składnia

zatapiać

CO + (w CZYM)

2.a o człowieku

Definicja

powodować, żeby coś zostało zalane przez wodę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Połączenia

zatapiać kopalnię

Cytaty

Żydzi uniemożliwili zatapianie kanałów. Kilku SS-mannów, którzy tam zeszli, powitano ogniem z pistoletów.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Zarząd Związku organizuje konferencję na temat wpływu zatapiania kopalń na ujęcia wody pitnej

źródło: Internet: mzgk.chrzanow.pl

Składnia

zatapiać

2.b o wodzie

Definicja

o wodzie: zalewać coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Połączenia

rzeka, woda zatapia coś
zatapiać domy, drzewa, łąki, miasto, pola, wsie

Cytaty

	Od dwóch lat woda się podnosi, zatapiając chaty i pola. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999
	- Uciekajmy! - krzyknął Rudniok. - Woda zatapia chodnik! źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1997
	Woda sączyła się z murów lochu, zatapiała barłogi. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971
	Wezbrane wody, rwąc krętymi wąwozami, zaczęły zatapiać wykute chodniki. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Składnia

zatapiać

3. zęby

Definicja

książk.

umieszczać jakiś przedmiot w głębi czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

zatapiać dzidę, kły, miecz, nóż, ostrze, paznokcie, zęby
zatapiać w karku, w korze, w piersiach

Cytaty

- Carlos, nie mogąc się doczekać reakcji, wzrusza ramionami, chwyta najbliższy, makowy obwarzanek i zatapia w nim zęby.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

Bez namysłu wyszarpnąłem zza paska kozik i dźgnąłem nim do tyłu, zatapiając ostrze w brzuchu drapieżnika.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Były w niej suche opisy kształtów i miejsc, gdzie poszczególne gatunki dało się zidentyfikować, wreszcie opisy, jak należy je łowić, zalewać kwasami, alkoholami, barwnikami, zatapiać w balsamy, zamykać w pudełka i tym podobne.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Składnia

Rz_żywotny

zatapiać

CO + w CZYM

4. o świetle

Definicja

książk.

obejmować swoim zasięgiem jakąś przestrzeń

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Połączenia

słońce, światło zatapia coś
zatapiać we mgle

Cytaty

Dzisiaj woli wałęsać się bez celu, cieszyć słońcem, które spływa na ziemię jak miód z plastra, zatapiając wszystko w złocistej mgle.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Dawid musiał zginać kark nad książką. Zmierzch zatapiał twarz, szarzał w szczecinie zarośniętej dziko brody.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski, Chleb rzucony umarłym, 1975

Czarny gąszcz wysoko nad nim, u krawędzi skalnych, zatapiała coraz czerwieńsza łuna zachodu, w której pojedyncze ostrza krzaków mieniły się i opalizowały głębokim fioletem.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Składnia

Rz_nieżywotny

zatapiać

CO + (w CZYM)

5. gospodarkę

Definicja

pot.

doprowadzać kogoś lub coś do stanu zniszczenia, nieszczęścia lub unicestwienia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

zatapiać gospodarkę, kraj, Polskę

Cytaty

Recesja zatapia gospodarkę. Przyszłoroczny grecki budżet zakłada recesję na poziomie 4 procent PKB.

źródło: Internet: old.egrudziadz.pl/Wiadomosci-kraj

Nie wierzę, że PO ma nadal tak duże poparcie. [...] Zatapiają Polskę, a to już każdy widzi i czuje na sobie.

źródło: Intrnet: wiadomosci.wp.pl

Składnia

zatapiać

KOGO/CO

Frazeologizmy

ktoś zatapia wzrok w czymś/kimś
ktoś zatapia spojrzenie w czymś/kimś

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2017