UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wysłuchać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. słuchać

1. wykładu

Definicja

słuchając czegoś, zapoznać się z tym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • sejm wysłuchał; komisja, publiczność wysłuchała; goście, melomani, radni, uczestnicy, uczniowie, zebrani wysłuchali czegoś
  • wysłuchać argumentów, hymnu, informacji, kazania, komunikatu, koncertu, mszy, nagrania, opinii, opowiadania, opowieści, oświadczenia, prelekcji, przemówienia, referatu, relacji, skarg, czyichś słów, sprawozdania, utworów, wyjaśnień, wykładu, wyroku, wystąpienia, zeznań, zwierzeń; ekspertów, przedstawicieli, świadków
  • wysłuchać w milczeniu, w skupieniu, w spokoju
  • wysłuchać z niedowierzaniem, z przyjemnością, z uwagą, z zaciekawieniem, z zainteresowaniem, ze zdumieniem, ze zgrozą
  • wysłuchać cierpliwie, łaskawie, spokojnie, uważnie
  • chcieć, mieć okazję, móc wysłuchać
  • wysłuchać i udzielić rozgrzeszenia

Cytaty

Pozwólcie państwo, że zabiorę głos na samym końcu. Najpierw chciałbym wysłuchać zdania wszystkich członków naszego Związku.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987

Znajdował czas na poufną rozmowę, umiał wysłuchać zwierzeń o domowych kłopotach, o dzieciach i coś tam próbował zaradzić.

źródło: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

- Wysłuchaj mnie, Majka. Zanim spotkasz się z ojcem, chciałbym pogadać z tobą o... - zająknąłem się - o życiu.

źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1994

Chcę z nimi rozmawiać i wysłuchać, co mają do powiedzenia w tej sprawie.

źródło: NKJP: Agaton Koziński: Polak zaczął rządy w Europie, Dziennik Zachodni, 2009-09-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysłucham
 wysłuchamy
2 os. wysłuchasz
 wysłuchacie
3 os. wysłucha
 wysłuchają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysłuchałem
+(e)m wysłuchał
 wysłuchałam
+(e)m wysłuchała
 wysłuchałom
+(e)m wysłuchało
 wysłuchaliśmy
+(e)śmy wysłuchali
 wysłuchałyśmy
+(e)śmy wysłuchały
2 os. wysłuchałeś
+(e)ś wysłuchał
 wysłuchałaś
+(e)ś wysłuchała
 wysłuchałoś
+(e)ś wysłuchało
 wysłuchaliście
+(e)ście wysłuchali
 wysłuchałyście
+(e)ście wysłuchały
3 os. wysłuchał
 wysłuchała
 wysłuchało
 wysłuchali
 wysłuchały

bezosobnik: wysłuchano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysłuchajmy
2 os. wysłuchaj
 wysłuchajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysłuchałbym
bym wysłuchał
 wysłuchałabym
bym wysłuchała
 wysłuchałobym
bym wysłuchało
 wysłuchalibyśmy
byśmy wysłuchali
 wysłuchałybyśmy
byśmy wysłuchały
2 os. wysłuchałbyś
byś wysłuchał
 wysłuchałabyś
byś wysłuchała
 wysłuchałobyś
byś wysłuchało
 wysłuchalibyście
byście wysłuchali
 wysłuchałybyście
byście wysłuchały
3 os. wysłuchałby
by wysłuchał
 wysłuchałaby
by wysłuchała
 wysłuchałoby
by wysłuchało
 wysłuchaliby
by wysłuchali
 wysłuchałyby
by wysłuchały

bezosobnik: wysłuchano by

bezokolicznik: wysłuchać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysłuchawszy

gerundium: wysłuchanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysłuchany

odpowiedniki aspektowe: wysłuchiwać , słuchać

Składnia

Rzosobowy + wysłuchać +
KOGO/CZEGO
Rzosobowy + wysłuchać +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. prośby

Definicja

zgodzić się spełnić czyjąś prośbę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • Bóg, Pan wysłuchał czegoś
  • wysłuchać apeli, błagań, modlitwy, próśb

Cytaty

Nawet teraz, w samochodzie, matka nie chce wysłuchać jego prośby i zmienić muzykę na taką, którą on lubi.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Mroczna podróż w głąb siebie, Esensja, 2009-10-12

[...] zaledwie rok po objęciu przezeń funkcji głowy państwa robotnicy nie wysłuchali apeli o spokój i zastrajkowali, domagając się podwyżek płac.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Jesień patriarchy, Gazeta Wyborcza, 1997-12-20

Spraw, aby nasz związek przetrwał próbę czasu i Krzysztof wrócił do mnie. Byśmy razem szli drogą Pana. Wysłuchaj mnie, Panie...

źródło: NKJP: Intencje modlitewne, Głos Ojca Pio, internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysłucham
 wysłuchamy
2 os. wysłuchasz
 wysłuchacie
3 os. wysłucha
 wysłuchają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysłuchałem
+(e)m wysłuchał
 wysłuchałam
+(e)m wysłuchała
 wysłuchałom
+(e)m wysłuchało
 wysłuchaliśmy
+(e)śmy wysłuchali
 wysłuchałyśmy
+(e)śmy wysłuchały
2 os. wysłuchałeś
+(e)ś wysłuchał
 wysłuchałaś
+(e)ś wysłuchała
 wysłuchałoś
+(e)ś wysłuchało
 wysłuchaliście
+(e)ście wysłuchali
 wysłuchałyście
+(e)ście wysłuchały
3 os. wysłuchał
 wysłuchała
 wysłuchało
 wysłuchali
 wysłuchały

bezosobnik: wysłuchano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysłuchajmy
2 os. wysłuchaj
 wysłuchajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysłuchałbym
bym wysłuchał
 wysłuchałabym
bym wysłuchała
 wysłuchałobym
bym wysłuchało
 wysłuchalibyśmy
byśmy wysłuchali
 wysłuchałybyśmy
byśmy wysłuchały
2 os. wysłuchałbyś
byś wysłuchał
 wysłuchałabyś
byś wysłuchała
 wysłuchałobyś
byś wysłuchało
 wysłuchalibyście
byście wysłuchali
 wysłuchałybyście
byście wysłuchały
3 os. wysłuchałby
by wysłuchał
 wysłuchałaby
by wysłuchała
 wysłuchałoby
by wysłuchało
 wysłuchaliby
by wysłuchali
 wysłuchałyby
by wysłuchały

bezosobnik: wysłuchano by

bezokolicznik: wysłuchać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysłuchawszy

gerundium: wysłuchanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysłuchany

odpowiednik aspektowy: wysłuchiwać

Składnia

Rzosobowy + wysłuchać +
KOGO/CZEGO

3. pacjenta

Definicja

usłyszeć, osłuchując pacjenta

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Cytaty

Za pomocą stetoskopu lekarz może wysłuchać szmer (dźwięk powstający przy nieprawidłowym przepływie krwi przez tętnice) nad tętnicą szyjną. Szmer taki oznacza, że tętnica szyjna jest nieprawidłowa.

źródło: NKJP: Krzysztof Szecówka: Szmer krwi, Gazeta Wrocławska, 2003-06-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysłucham
 wysłuchamy
2 os. wysłuchasz
 wysłuchacie
3 os. wysłucha
 wysłuchają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysłuchałem
+(e)m wysłuchał
 wysłuchałam
+(e)m wysłuchała
 wysłuchałom
+(e)m wysłuchało
 wysłuchaliśmy
+(e)śmy wysłuchali
 wysłuchałyśmy
+(e)śmy wysłuchały
2 os. wysłuchałeś
+(e)ś wysłuchał
 wysłuchałaś
+(e)ś wysłuchała
 wysłuchałoś
+(e)ś wysłuchało
 wysłuchaliście
+(e)ście wysłuchali
 wysłuchałyście
+(e)ście wysłuchały
3 os. wysłuchał
 wysłuchała
 wysłuchało
 wysłuchali
 wysłuchały

bezosobnik: wysłuchano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysłuchajmy
2 os. wysłuchaj
 wysłuchajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysłuchałbym
bym wysłuchał
 wysłuchałabym
bym wysłuchała
 wysłuchałobym
bym wysłuchało
 wysłuchalibyśmy
byśmy wysłuchali
 wysłuchałybyśmy
byśmy wysłuchały
2 os. wysłuchałbyś
byś wysłuchał
 wysłuchałabyś
byś wysłuchała
 wysłuchałobyś
byś wysłuchało
 wysłuchalibyście
byście wysłuchali
 wysłuchałybyście
byście wysłuchały
3 os. wysłuchałby
by wysłuchał
 wysłuchałaby
by wysłuchała
 wysłuchałoby
by wysłuchało
 wysłuchaliby
by wysłuchali
 wysłuchałyby
by wysłuchały

bezosobnik: wysłuchano by

bezokolicznik: wysłuchać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysłuchawszy

gerundium: wysłuchanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysłuchany

Składnia

Rzosobowy + wysłuchać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 04.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN