UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spirala

Chronologizacja

1861, SJPWil
W postaci: spiral

Pochodzenie

fr. spirale

z łac. spīra 'zakręt'

gr. speíra 'skręt, zwój'

1. krzywa płaska

Definicja

krzywa płaska, która wielokrotnie okrąża jakiś punkt i jednocześnie oddala się od niego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • spirala logarytmiczna
  • linia i spirala

Cytaty

Większość muszli, podobnie jak kształt rogu kozła oraz sposób, w jaki pikuje w kierunku swej ofiary sokół, opisać można za pomocą spirali logarytmicznej - krzywej, którą wyraża prosty matematyczny wzór odkryty w 1638 r. przez Kartezjusza.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Sokół w spirali, Polityka, 2004-04-10

Zarówno dla okresu protogeometrycznego, jak i geometrycznego właśnie, charakterystyczne są zdobienia za pomocą figur geometrycznych i znaków takich, jak koła, linie, spirale.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spirala
spirale
D. spirali
spirali
neut
spiral
char
C. spirali
spiralom
B. spiralę
spirale
N. spiralą
spiralami
Ms. spirali
spiralach
W. spiralo
spirale

2. podobny do krzywej płaskiej

Definicja

przedmiot, który ma kształt podobny do spirali - krzywej płaskiej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • skręcona spirala
  • jechać po spirali

Cytaty

Inna rzeźba w formie skręconych spiral stoi również na os. Tysiąclecia, od strony os. Kombatantów.

źródło: NKJP: (MST): Pamiątki z metalu, Gazeta Krakowska, 2007-02-27

Tunel schodził coraz niżej i niżej, po spirali, wciąż skręcając w prawo.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga I, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spirala
spirale
D. spirali
spirali
neut
spiral
char
C. spirali
spiralom
B. spiralę
spirale
N. spiralą
spiralami
Ms. spirali
spiralach
W. spiralo
spirale

3. zbrodni

Definicja

ciągły wzrost czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Połączenia

  • spirala kosztów, zadłużenia; przemocy, zbrodni; zbrojeń
  • spirala czegoś nakręca się
  • rozkręcać spiralę czegoś
  • wpaść w spiralę czegoś

Cytaty

Według Łukasza Dulskiego, doradcy z Wrocławia, panie łatwiej przyzwyczajają się do życia na kredyt i popadają w spiralę zadłużenia.

źródło: NKJP: (M): Kobiety lepiej orientują się w domowych finansach, Gazeta Pomorska, 2010-03-11

Spirala nakręcała się błyskawicznie. – Jak się kupiło 13 meczów, to nie można było odpuścić 14, bo wtedy wszystko mogło pójść na marne i kasa byłaby wyrzucona w błoto.

źródło: NKJP: Rafał Musioł: Rozpętałem piekło, Gazeta Krakowska, 2005-08-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spirala
spirale
D. spirali
spirali
neut
spiral
char
C. spirali
spiralom
B. spiralę
spirale
N. spiralą
spiralami
Ms. spirali
spiralach
W. spiralo
spirale

Składnia

bez ograniczeń + spirala +
CZEGO

4. w lotnictwie

Definicja

figura akrobacji lotniczej, którą wykonuje samolot, kręcąc się wokół własnej osi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Połączenia

  • beczka i spirala
  • wykonać/wykonywać spiralę

Cytaty

Zwykle misję rozpoczynano z niewielkiego pułapu, a kiedy ukształtowanie terenu wymuszało zwiększenie dotychczas utrzymywanej wysokości, zwiększano ją stosując ogólnie znaną wszystkim pilotom spiralę.

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Pilot lecąc bardzo nisko wykonywał beczki, spirale i inne akrobacje.

źródło: NKJP: Józef Ziółkowski M.: Impreza na sto fajerek, Dziennik Bałtycki, 1999-06-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spirala
spirale
D. spirali
spirali
neut
spiral
char
C. spirali
spiralom
B. spiralę
spirale
N. spiralą
spiralami
Ms. spirali
spiralach
W. spiralo
spirale

5. w łyżwiarstwie

Definicja

figura łyżwiarska, którą wykonuje łyżwiarz jadąc na jednej nodze, z drugą uniesioną

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • spirale i kroczki, spirale i piruety, spirale i podnoszenia
  • sekwencja spirali
  • wykonać spiralę

Cytaty

Małgorzata Osypińska w swoich programach bardzo dobrze skoczyła podwójnego axla i podwójnego flippa oraz bezbłędnie wykonała sekwencje spiral, piruetów i kroczków.

źródło: NKJP: (WOW): Złoto na koniec sezonu, Dziennik Zachodni, 2004-04-15

Na nic byłyby poczwórne toe-loopy, piruety, podnoszenia i spirale, gdyby kunsztu łyżwiarzy figurowych nie miał kto docenić.

źródło: NKJP: Lodowe tajemnice, Dziennik Polski, 2001-02-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spirala
spirale
D. spirali
spirali
neut
spiral
char
C. spirali
spiralom
B. spiralę
spirale
N. spiralą
spiralami
Ms. spirali
spiralach
W. spiralo
spirale

6. antykoncepcyjna

Definicja

mechaniczny dopochwowy środek antykoncepcyjny stosowany przez kobiety

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Połączenia

  • spirala antykoncepcyjna, dopochwowa, wewnątrzmaciczna
  • pigułka i spirala

Cytaty

Kobiety w Afryce chorują na AIDS i rodzą dzieci skazane na śmierć. Może by tak zawieźć im trochę pigułek antykoncepcyjnych i spiral. Polki mogą je sobie kupić same.

źródło: NKJP: Sztuka dla sztuki, Dziennik Polski, 2003-06-28

Jeśli kobieta nieregularnie karmi dziecko, powinna stosować dodatkowe metody zapobiegające ciąży, jak prezerwatywa, spirala (można ją założyć, gdy macica całkowicie się obkurczy).

źródło: NKJP: (D): Karmienie antykoncepcyjne?, Dziennik Łódzki, 2003-03-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spirala
spirale
D. spirali
spirali
neut
spiral
char
C. spirali
spiralom
B. spiralę
spirale
N. spiralą
spiralami
Ms. spirali
spiralach
W. spiralo
spirale
Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json