UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ukręcać

Chronologizacja

SKN: *ukrącać, SJPXVII, STR: *ukrącać, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukręcam
ukręcamy
2 os. ukręcasz
ukręcacie
3 os. ukręca
ukręcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukręcałem
+(e)m ukręcał
ukręcałam
+(e)m ukręcała
ukręcałom
+(e)m ukręcało
ukręcaliśmy
+(e)śmy ukręcali
ukręcałyśmy
+(e)śmy ukręcały
2 os. ukręcałeś
+(e)ś ukręcał
ukręcałaś
+(e)ś ukręcała
ukręcałoś
+(e)ś ukręcało
ukręcaliście
+(e)ście ukręcali
ukręcałyście
+(e)ście ukręcały
3 os. ukręcał
ukręcała
ukręcało
ukręcali
ukręcały

bezosobnik: ukręcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę ukręcał
będę ukręcać
będę ukręcała
będę ukręcać
będę ukręcało
będę ukręcać
będziemy ukręcali
będziemy ukręcać
będziemy ukręcały
będziemy ukręcać
2 os. będziesz ukręcał
będziesz ukręcać
będziesz ukręcała
będziesz ukręcać
będziesz ukręcało
będziesz ukręcać
będziecie ukręcali
będziecie ukręcać
będziecie ukręcały
będziecie ukręcać
3 os. będzie ukręcał
będzie ukręcać
będzie ukręcała
będzie ukręcać
będzie ukręcało
będzie ukręcać
będą ukręcali
będą ukręcać
będą ukręcały
będą ukręcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ukręcajmy
2 os. ukręcaj
ukręcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ukręcałbym
bym ukręcał
ukręcałabym
bym ukręcała
ukręcałobym
bym ukręcało
ukręcalibyśmy
byśmy ukręcali
ukręcałybyśmy
byśmy ukręcały
2 os. ukręcałbyś
byś ukręcał
ukręcałabyś
byś ukręcała
ukręcałobyś
byś ukręcało
ukręcalibyście
byście ukręcali
ukręcałybyście
byście ukręcały
3 os. ukręcałby
by ukręcał
ukręcałaby
by ukręcała
ukręcałoby
by ukręcało
ukręcaliby
by ukręcali
ukręcałyby
by ukręcały

bezosobnik: ukręcano by

bezokolicznik: ukręcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ukręcając

gerundium: ukręcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ukręcanie
ukręcania
D. ukręcania
ukręcań
C. ukręcaniu
ukręcaniom
B. ukręcanie
ukręcania
N. ukręcaniem
ukręcaniami
Ms. ukręcaniu
ukręcaniach
W. ukręcanie
ukręcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ukręcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukręcający
ukręcający
ukręcający
ukręcające
ukręcająca
D. ukręcającego
ukręcającego
ukręcającego
ukręcającego
ukręcającej
C. ukręcającemu
ukręcającemu
ukręcającemu
ukręcającemu
ukręcającej
B. ukręcającego
ukręcającego
ukręcający
ukręcające
ukręcającą
N. ukręcającym
ukręcającym
ukręcającym
ukręcającym
ukręcającą
Ms. ukręcającym
ukręcającym
ukręcającym
ukręcającym
ukręcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukręcający
ukręcający
ukręcające
ukręcające
D. ukręcających
ukręcających
ukręcających
ukręcających
C. ukręcającym
ukręcającym
ukręcającym
ukręcającym
B. ukręcających
ukręcających
ukręcających
ukręcające
N. ukręcającymi
ukręcającymi
ukręcającymi
ukręcającymi
Ms. ukręcających
ukręcających
ukręcających
ukręcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: ukręcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ukręcany
ukręcany
ukręcany
ukręcane
ukręcana
D. ukręcanego
ukręcanego
ukręcanego
ukręcanego
ukręcanej
C. ukręcanemu
ukręcanemu
ukręcanemu
ukręcanemu
ukręcanej
B. ukręcanego
ukręcanego
ukręcany
ukręcane
ukręcaną
N. ukręcanym
ukręcanym
ukręcanym
ukręcanym
ukręcaną
Ms. ukręcanym
ukręcanym
ukręcanym
ukręcanym
ukręcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ukręcani
ukręcani
ukręcane
ukręcane
D. ukręcanych
ukręcanych
ukręcanych
ukręcanych
C. ukręcanym
ukręcanym
ukręcanym
ukręcanym
B. ukręcanych
ukręcanych
ukręcanych
ukręcane
N. ukręcanymi
ukręcanymi
ukręcanymi
ukręcanymi
Ms. ukręcanych
ukręcanych
ukręcanych
ukręcanych

odpowiednik aspektowy: ukręcić

Pochodzenie

Zob. kręcić

1. kurek

Definicja

pot. 
kręcąc czymś, urywać to lub oddzielać od czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • ukręcać guzik, kłódkę, skobel; łebek

Cytaty

Mieszkańcy i strażacy próbowali ratować stojące w garażach samochody. Ukręcali kłódki i wypychali z garażów auta.

źródło: NKJP: Groźny pożar, Dziennik Powiatu Bytowskiego, 2000-05-05

[...] utraciwszy resztki swojej niedawnej dumy, ukręcając guzik własnej bluzki, prosiła mamę głuchym, marudnym głosem: - Jesteś partyjna, kierowniczka, słyszysz, nie pozwól ukrzywdzić starego.

źródło: NKJP: Bułat Okudżawa: Zamknięty teatr, Gazeta Wyborcza, 1994-05-07

Wierzbowe gałązki mają to do siebie, że nie dają się tak łatwo złamać, trzeba je więc ukręcać, maltretować, a skutek jest taki, że pędy są poobdzierane, zwisa z nich kora.

źródło: NKJP: Palmobranie, Czas Ostrzeszowski, 2005-12

Składnia

bez ograniczeń + ukręcać +
CO

2. ciasto

Definicja

pot. 
ucierając w misce kolistym ruchem składniki, łączyć je razem i robić z nich ciasto, potrawę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

  • ukręcać ciasto, potrawę; kogel-mogel, lody, majonez, mak...; kosmetyki
  • ukręcać z cukrem, z solą...

Cytaty

Dosypujemy stopniowo mąkę w miarę ukręcania ciasta.

źródło: Internet

I właśnie sos koperkowy, pod którym ukrywały się jajka na twardo, stanowił wraz z ziemniakami tę prościutką, ubogą potrawę. A zimą, kiedy trudno było o świeży koperek (chociaż przezorne gospodynie ukręcały go z solą, tak jak róże ukręcało się z cukrem), sos koperkowy zamieniał się w sos musztardowy.

źródło: NKJP: Wiosenne wonie, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-05-13

Tradycyjny sposób produkcji lodów, znany od dziesięcioleci, polegał na ukręcaniu mleka, żółtek, masła oraz dodatków smakowych w jedną masę.

źródło: NKJP: Budych Zbigniew: Można lizać do woli, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-07-19

Składnia

bez ograniczeń + ukręcać +
(z CZYM)

3. sznur

Definicja

pot. 
skręcając mocno ściśle ze sobą połączone włókna robić z nich sznur albo coś podobnego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Cytaty

Jest zdecydowanie jednym z najładniejszych hoteli w Makadi.[...] Serwis bez zarzutu, sprzątanie na najwyższym poziomie, a postacie ukręcane z ręczników najbardziej wymyślne spośród wszystkich, jakie do tej pory widziałam.

źródło: Internet

Składnia

bez ograniczeń + ukręcać +
CO

4. sprawę

Definicja

zamykać jakąś sprawę, żeby uniemożliwić wyjaśnienie lub realizację czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • ukręcać sprawę, wnioski

Cytaty

Tyle, że wcześniej o wprowadzenie tych zmian wnioskowali radni, którzy dzisiaj stanowią koalicję rządzącą powiatem i bez zmrużenia okiem ukręcają wnioski opozycyjnych radnych.

źródło: NKJP: Alicja Renkiewicz: Sesyjne deja vu, Gazeta Krakowska, 2002-12-18

[...] już niedługo będzie nam wszystkim wiadomo, co stało się z Żydami w łódzkim Getto, gdzie podziała się masa 141 tyś Volksdeutschy, dlaczego do 1967 roku nikt nie prowadził śledztwa w sprawie tych mordów, dlaczego IPN ukręca to śledztwo, dlaczego zniszczona łódzką ewidencje ludności za lata 1931- 1953?

źródło: NKJP: Usenet -- pl.soc.polityka, 2007-10-19

Składnia

bez ograniczeń + ukręcać +
CO

Frazeologizmy

ktoś ukręca łeb czemuś
Data ostatniej modyfikacji: 08.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json