UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nienawidzić

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
W postaci: nienawidzieć

Pochodzenie

psł. *nenaviděti 'nie chcieć patrzeć na kogoś, nie chcieć kogoś widzieć, odczuwać wrogość do kogoś'

Forma prasłowiańska jest zaprzeczeniem psł. *naviděti 'widywać się, odwiedzać, żyć w zgodzie, lubić, miłować kogoś' (stąd st.pol. nawidzieć 'kochać, miłować kogoś, mieć w kimś upodobanie') z przedrostkiem *na- od psł. *viděti 'widzieć'; zob. widzieć

1. ludzi

Definicja

odczuwać wobec jakiejś osoby niechęć i wrogość tak silną, że chce się jej nieszczęścia lub krzywdy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • nienawidzić kobiet, ludzi, mężczyzn; matki, ojca, rodziców; wroga; białych, czarnych; Arabów, Niemców, Polaków, Rosjan, Żydów; komunistów
  • nienawidzić kogoś od dziecka
  • nienawidzić kogoś za kolor skóry, za to, że...
  • nienawidzić kogoś z wzajemnością
  • nienawidzić kogoś serdecznie, szczerze, z całego serca, z całej duszy, z całej siły

Cytaty

Tamto życie, tamte czasy zniszczyli ci, co przyjeżdżali do mojego domu pancernymi wozami, z karabinami i w czarnych maskach. Nienawidzę ich z całej duszy i życzę im powolnej śmierci w męczarniach, które sama chciałabym zadawać.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

Nigdy nie pozwolił matce pracować, uważał, że jej podstawowym i jedynym obowiązkiem jest zajmowanie się dziećmi, domem i nim. Nienawidziła ojca za takie zachowania.

źródło: NKJP: Jan Czesław Czabała: Czynniki leczące w psychoterapii, 2006

Wszystko to uczyniło z ojca nieprzejednanego rusofoba,
nienawidzącego Rosjan nie tylko za to, że byli najeźdźcami, ale i za to, że, w przeciwieństwie nd Niemców, zahamowali również cywilizacyjny rozwój podbitych przez siebie ziem polskich.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nienawidzę
nienawidzimy
2 os. nienawidzisz
nienawidzicie
3 os. nienawidzi
nienawidzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nienawidziłem
+(e)m nienawidził
nienawidziłam
+(e)m nienawidziła
nienawidziłom
+(e)m nienawidziło
nienawidziliśmy
+(e)śmy nienawidzili
nienawidziłyśmy
+(e)śmy nienawidziły
2 os. nienawidziłeś
+(e)ś nienawidził
nienawidziłaś
+(e)ś nienawidziła
nienawidziłoś
+(e)ś nienawidziło
nienawidziliście
+(e)ście nienawidzili
nienawidziłyście
+(e)ście nienawidziły
3 os. nienawidził
nienawidziła
nienawidziło
nienawidzili
nienawidziły

bezosobnik: nienawidzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nienawidził
będę nienawidzić
będę nienawidziła
będę nienawidzić
będę nienawidziło
będę nienawidzić
będziemy nienawidzili
będziemy nienawidzić
będziemy nienawidziły
będziemy nienawidzić
2 os. będziesz nienawidził
będziesz nienawidzić
będziesz nienawidziła
będziesz nienawidzić
będziesz nienawidziło
będziesz nienawidzić
będziecie nienawidzili
będziecie nienawidzić
będziecie nienawidziły
będziecie nienawidzić
3 os. będzie nienawidził
będzie nienawidzić
będzie nienawidziła
będzie nienawidzić
będzie nienawidziło
będzie nienawidzić
będą nienawidzili
będą nienawidzić
będą nienawidziły
będą nienawidzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nienawidźmy
2 os. nienawidź
nienawidźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nienawidziłbym
bym nienawidził
nienawidziłabym
bym nienawidziła
nienawidziłobym
bym nienawidziło
nienawidzilibyśmy
byśmy nienawidzili
nienawidziłybyśmy
byśmy nienawidziły
2 os. nienawidziłbyś
byś nienawidził
nienawidziłabyś
byś nienawidziła
nienawidziłobyś
byś nienawidziło
nienawidzilibyście
byście nienawidzili
nienawidziłybyście
byście nienawidziły
3 os. nienawidziłby
by nienawidził
nienawidziłaby
by nienawidziła
nienawidziłoby
by nienawidziło
nienawidziliby
by nienawidzili
nienawidziłyby
by nienawidziły

bezosobnik: nienawidzono by

bezokolicznik: nienawidzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: nienawidząc

gerundium: nienawidzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nienawidzenie
nienawidzenia
D. nienawidzenia
nienawidzeń
C. nienawidzeniu
nienawidzeniom
B. nienawidzenie
nienawidzenia
N. nienawidzeniem
nienawidzeniami
Ms. nienawidzeniu
nienawidzeniach
W. nienawidzenie
nienawidzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: nienawidzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienawidzący
nienawidzący
nienawidzący
nienawidzące
nienawidząca
D. nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzącej
C. nienawidzącemu
nienawidzącemu
nienawidzącemu
nienawidzącemu
nienawidzącej
B. nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzący
nienawidzące
nienawidzącą
N. nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącą
Ms. nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienawidzący
nienawidzący
nienawidzące
nienawidzące
D. nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
C. nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
B. nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
nienawidzące
N. nienawidzącymi
nienawidzącymi
nienawidzącymi
nienawidzącymi
Ms. nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: nienawidzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienawidzony
nienawidzony
nienawidzony
nienawidzone
nienawidzona
D. nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzonej
C. nienawidzonemu
nienawidzonemu
nienawidzonemu
nienawidzonemu
nienawidzonej
B. nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzony
nienawidzone
nienawidzoną
N. nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzoną
Ms. nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienawidzeni
nienawidzeni
nienawidzone
nienawidzone
D. nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
C. nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
B. nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzone
N. nienawidzonymi
nienawidzonymi
nienawidzonymi
nienawidzonymi
Ms. nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych

odpowiednik aspektowy: znienawidzić

Składnia

Rzosobowy + nienawidzić +
KOGO + (za CO)

2. mleka

Definicja

bardzo czegoś nie lubić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • nienawidzić poniedziałków, listopada; polityki, wojny; angielskiego, historii, matematyki, szkoły; hipokryzji, kłamstwa, przemocy; alkoholu, mleka, ryby, ryżu, selera, szpinaku
  • nienawidzić czegoś od dziecka, od pierwszego dnia, od pierwszej chwili
  • nienawidzić czegoś u (innych, tych) ludzi, u matki, u ojca, u siebie samego
  • nienawidzić czegoś serdecznie, szczerze
  • nienawidzić chodzić do kościoła (do dentysty, do szkoły...), czytać, gotować, kupować butów (ciuchów, kosmetyków...), pisać, pracować, przegrywać, siedzieć bezczynnie, sprzątać, wstawać rano (wcześnie)

Cytaty

Jezu, jak ja nienawidzę pracy w domu, ale tutaj nawet święty boże nie pomoże. Są takie rzeczy, które trzeba zrobić nawet, gdy nie można ich znieść

źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski z uczniami: Ostatni weekend, 2007

Chyba miała rację, między dojrzałością a starością nie ma wyraźnej granicy. Fausta nienawidziła słowa: dojrzałość.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010

Pani Krystyna postrzegana jest przez niektórych jako osoba dość niekonwencjonalna: nie ma lodówki, nie prowadzi regularnego gospodarstwa - nienawidzi gotować, więc stołuje się na mieście.

źródło: NKJP: Jolanta Ciosek: Śmiech i wzruszenie, Dziennik Polski, 2006-01-20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nienawidzę
nienawidzimy
2 os. nienawidzisz
nienawidzicie
3 os. nienawidzi
nienawidzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nienawidziłem
+(e)m nienawidził
nienawidziłam
+(e)m nienawidziła
nienawidziłom
+(e)m nienawidziło
nienawidziliśmy
+(e)śmy nienawidzili
nienawidziłyśmy
+(e)śmy nienawidziły
2 os. nienawidziłeś
+(e)ś nienawidził
nienawidziłaś
+(e)ś nienawidziła
nienawidziłoś
+(e)ś nienawidziło
nienawidziliście
+(e)ście nienawidzili
nienawidziłyście
+(e)ście nienawidziły
3 os. nienawidził
nienawidziła
nienawidziło
nienawidzili
nienawidziły

bezosobnik: nienawidzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nienawidził
będę nienawidzić
będę nienawidziła
będę nienawidzić
będę nienawidziło
będę nienawidzić
będziemy nienawidzili
będziemy nienawidzić
będziemy nienawidziły
będziemy nienawidzić
2 os. będziesz nienawidził
będziesz nienawidzić
będziesz nienawidziła
będziesz nienawidzić
będziesz nienawidziło
będziesz nienawidzić
będziecie nienawidzili
będziecie nienawidzić
będziecie nienawidziły
będziecie nienawidzić
3 os. będzie nienawidził
będzie nienawidzić
będzie nienawidziła
będzie nienawidzić
będzie nienawidziło
będzie nienawidzić
będą nienawidzili
będą nienawidzić
będą nienawidziły
będą nienawidzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nienawidźmy
2 os. nienawidź
nienawidźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nienawidziłbym
bym nienawidził
nienawidziłabym
bym nienawidziła
nienawidziłobym
bym nienawidziło
nienawidzilibyśmy
byśmy nienawidzili
nienawidziłybyśmy
byśmy nienawidziły
2 os. nienawidziłbyś
byś nienawidził
nienawidziłabyś
byś nienawidziła
nienawidziłobyś
byś nienawidziło
nienawidzilibyście
byście nienawidzili
nienawidziłybyście
byście nienawidziły
3 os. nienawidziłby
by nienawidził
nienawidziłaby
by nienawidziła
nienawidziłoby
by nienawidziło
nienawidziliby
by nienawidzili
nienawidziłyby
by nienawidziły

bezosobnik: nienawidzono by

bezokolicznik: nienawidzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: nienawidząc

gerundium: nienawidzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nienawidzenie
nienawidzenia
D. nienawidzenia
nienawidzeń
C. nienawidzeniu
nienawidzeniom
B. nienawidzenie
nienawidzenia
N. nienawidzeniem
nienawidzeniami
Ms. nienawidzeniu
nienawidzeniach
W. nienawidzenie
nienawidzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: nienawidzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienawidzący
nienawidzący
nienawidzący
nienawidzące
nienawidząca
D. nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzącej
C. nienawidzącemu
nienawidzącemu
nienawidzącemu
nienawidzącemu
nienawidzącej
B. nienawidzącego
nienawidzącego
nienawidzący
nienawidzące
nienawidzącą
N. nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącą
Ms. nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienawidzący
nienawidzący
nienawidzące
nienawidzące
D. nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
C. nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
nienawidzącym
B. nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
nienawidzące
N. nienawidzącymi
nienawidzącymi
nienawidzącymi
nienawidzącymi
Ms. nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących
nienawidzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: nienawidzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienawidzony
nienawidzony
nienawidzony
nienawidzone
nienawidzona
D. nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzonej
C. nienawidzonemu
nienawidzonemu
nienawidzonemu
nienawidzonemu
nienawidzonej
B. nienawidzonego
nienawidzonego
nienawidzony
nienawidzone
nienawidzoną
N. nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzoną
Ms. nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienawidzeni
nienawidzeni
nienawidzone
nienawidzone
D. nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
C. nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
nienawidzonym
B. nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzone
N. nienawidzonymi
nienawidzonymi
nienawidzonymi
nienawidzonymi
Ms. nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych
nienawidzonych

odpowiednik aspektowy: znienawidzić

Składnia

Rzosobowy + nienawidzić +
CZEGO
Rzosobowy + nienawidzić +
BEZOKOLICZNIK
Data ostatniej modyfikacji: 17.07.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json