Chronologizacja
W postaci: nienawidzieć
Pochodzenie
psł. *nenaviděti 'nie chcieć patrzeć na kogoś, nie chcieć kogoś widzieć, odczuwać wrogość do kogoś'
Forma prasłowiańska jest zaprzeczeniem psł. *naviděti 'widywać się, odwiedzać, żyć w zgodzie, lubić, miłować kogoś' (stąd st.pol. nawidzieć 'kochać, miłować kogoś, mieć w kimś upodobanie') z przedrostkiem *na- od psł. *viděti 'widzieć'; zob. widzieć
1. ludzi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- nienawidzić kobiet, ludzi, mężczyzn; matki, ojca, rodziców; wroga; białych, czarnych; Arabów, Niemców, Polaków, Rosjan, Żydów; komunistów
- nienawidzić kogoś od dziecka
- nienawidzić kogoś za kolor skóry, za to, że...
- nienawidzić kogoś z wzajemnością
- nienawidzić kogoś serdecznie, szczerze, z całego serca, z całej duszy, z całej siły
Cytaty
|
Tamto życie, tamte czasy zniszczyli ci, co przyjeżdżali do mojego domu pancernymi wozami, z karabinami i w czarnych maskach. Nienawidzę ich z całej duszy i życzę im powolnej śmierci w męczarniach, które sama chciałabym zadawać. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004 |
|
|
Nigdy nie pozwolił matce pracować, uważał, że jej podstawowym i jedynym obowiązkiem jest zajmowanie się dziećmi, domem i nim. Nienawidziła ojca za takie zachowania. źródło: NKJP: Jan Czesław Czabała: Czynniki leczące w psychoterapii, 2006 |
|
|
Wszystko to uczyniło z ojca nieprzejednanego rusofoba, źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1995 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nienawidzę |
nienawidzimy |
|||
| 2 os. |
nienawidzisz |
nienawidzicie |
|||
| 3 os. |
nienawidzi |
nienawidzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nienawidziłem +(e)m nienawidził |
nienawidziłam +(e)m nienawidziła |
nienawidziłom +(e)m nienawidziło |
nienawidziliśmy +(e)śmy nienawidzili |
nienawidziłyśmy +(e)śmy nienawidziły |
| 2 os. |
nienawidziłeś +(e)ś nienawidził |
nienawidziłaś +(e)ś nienawidziła |
nienawidziłoś +(e)ś nienawidziło |
nienawidziliście +(e)ście nienawidzili |
nienawidziłyście +(e)ście nienawidziły |
| 3 os. |
nienawidził |
nienawidziła |
nienawidziło |
nienawidzili |
nienawidziły |
bezosobnik: nienawidzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nienawidził będę nienawidzić |
będę nienawidziła będę nienawidzić |
będę nienawidziło będę nienawidzić |
będziemy nienawidzili będziemy nienawidzić |
będziemy nienawidziły będziemy nienawidzić |
| 2 os. |
będziesz nienawidził będziesz nienawidzić |
będziesz nienawidziła będziesz nienawidzić |
będziesz nienawidziło będziesz nienawidzić |
będziecie nienawidzili będziecie nienawidzić |
będziecie nienawidziły będziecie nienawidzić |
| 3 os. |
będzie nienawidził będzie nienawidzić |
będzie nienawidziła będzie nienawidzić |
będzie nienawidziło będzie nienawidzić |
będą nienawidzili będą nienawidzić |
będą nienawidziły będą nienawidzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nienawidźmy |
|
| 2 os. |
nienawidź |
nienawidźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nienawidziłbym bym nienawidził |
nienawidziłabym bym nienawidziła |
nienawidziłobym bym nienawidziło |
nienawidzilibyśmy byśmy nienawidzili |
nienawidziłybyśmy byśmy nienawidziły |
| 2 os. |
nienawidziłbyś byś nienawidził |
nienawidziłabyś byś nienawidziła |
nienawidziłobyś byś nienawidziło |
nienawidzilibyście byście nienawidzili |
nienawidziłybyście byście nienawidziły |
| 3 os. |
nienawidziłby by nienawidził |
nienawidziłaby by nienawidziła |
nienawidziłoby by nienawidziło |
nienawidziliby by nienawidzili |
nienawidziłyby by nienawidziły |
bezosobnik: nienawidzono by
bezokolicznik: nienawidzić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nienawidząc
gerundium: nienawidzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nienawidzenie |
nienawidzenia |
| D. | nienawidzenia |
nienawidzeń |
| C. | nienawidzeniu |
nienawidzeniom |
| B. | nienawidzenie |
nienawidzenia |
| N. | nienawidzeniem |
nienawidzeniami |
| Ms. | nienawidzeniu |
nienawidzeniach |
| W. | nienawidzenie |
nienawidzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nienawidzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nienawidzący |
nienawidzący |
nienawidzący |
nienawidzące |
nienawidząca |
| D. | nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzącej |
| C. | nienawidzącemu |
nienawidzącemu |
nienawidzącemu |
nienawidzącemu |
nienawidzącej |
| B. | nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzący |
nienawidzące |
nienawidzącą |
| N. | nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącą |
| Ms. | nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nienawidzący |
nienawidzący |
nienawidzące |
nienawidzące |
| D. | nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
| C. | nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
| B. | nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzące |
| N. | nienawidzącymi |
nienawidzącymi |
nienawidzącymi |
nienawidzącymi |
| Ms. | nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: nienawidzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nienawidzony |
nienawidzony |
nienawidzony |
nienawidzone |
nienawidzona |
| D. | nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzonej |
| C. | nienawidzonemu |
nienawidzonemu |
nienawidzonemu |
nienawidzonemu |
nienawidzonej |
| B. | nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzony |
nienawidzone |
nienawidzoną |
| N. | nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzoną |
| Ms. | nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nienawidzeni |
nienawidzeni |
nienawidzone |
nienawidzone |
| D. | nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
| C. | nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
| B. | nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzone |
| N. | nienawidzonymi |
nienawidzonymi |
nienawidzonymi |
nienawidzonymi |
| Ms. | nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
odpowiednik aspektowy: znienawidzić
Składnia
| Rzosobowy | + | nienawidzić | + |
KOGO +
(za CO)
|
2. mleka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- nienawidzić poniedziałków, listopada; polityki, wojny; angielskiego, historii, matematyki, szkoły; hipokryzji, kłamstwa, przemocy; alkoholu, mleka, ryby, ryżu, selera, szpinaku
- nienawidzić czegoś od dziecka, od pierwszego dnia, od pierwszej chwili
- nienawidzić czegoś u (innych, tych) ludzi, u matki, u ojca, u siebie samego
- nienawidzić czegoś serdecznie, szczerze
- nienawidzić chodzić do kościoła (do dentysty, do szkoły...), czytać, gotować, kupować butów (ciuchów, kosmetyków...), pisać, pracować, przegrywać, siedzieć bezczynnie, sprzątać, wstawać rano (wcześnie)
Cytaty
|
Jezu, jak ja nienawidzę pracy w domu, ale tutaj nawet święty boże nie pomoże. Są takie rzeczy, które trzeba zrobić nawet, gdy nie można ich znieść źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski z uczniami: Ostatni weekend, 2007 |
|
|
Chyba miała rację, między dojrzałością a starością nie ma wyraźnej granicy. Fausta nienawidziła słowa: dojrzałość. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010 |
|
|
Pani Krystyna postrzegana jest przez niektórych jako osoba dość niekonwencjonalna: nie ma lodówki, nie prowadzi regularnego gospodarstwa - nienawidzi gotować, więc stołuje się na mieście. źródło: NKJP: Jolanta Ciosek: Śmiech i wzruszenie, Dziennik Polski, 2006-01-20 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nienawidzę |
nienawidzimy |
|||
| 2 os. |
nienawidzisz |
nienawidzicie |
|||
| 3 os. |
nienawidzi |
nienawidzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nienawidziłem +(e)m nienawidził |
nienawidziłam +(e)m nienawidziła |
nienawidziłom +(e)m nienawidziło |
nienawidziliśmy +(e)śmy nienawidzili |
nienawidziłyśmy +(e)śmy nienawidziły |
| 2 os. |
nienawidziłeś +(e)ś nienawidził |
nienawidziłaś +(e)ś nienawidziła |
nienawidziłoś +(e)ś nienawidziło |
nienawidziliście +(e)ście nienawidzili |
nienawidziłyście +(e)ście nienawidziły |
| 3 os. |
nienawidził |
nienawidziła |
nienawidziło |
nienawidzili |
nienawidziły |
bezosobnik: nienawidzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nienawidził będę nienawidzić |
będę nienawidziła będę nienawidzić |
będę nienawidziło będę nienawidzić |
będziemy nienawidzili będziemy nienawidzić |
będziemy nienawidziły będziemy nienawidzić |
| 2 os. |
będziesz nienawidził będziesz nienawidzić |
będziesz nienawidziła będziesz nienawidzić |
będziesz nienawidziło będziesz nienawidzić |
będziecie nienawidzili będziecie nienawidzić |
będziecie nienawidziły będziecie nienawidzić |
| 3 os. |
będzie nienawidził będzie nienawidzić |
będzie nienawidziła będzie nienawidzić |
będzie nienawidziło będzie nienawidzić |
będą nienawidzili będą nienawidzić |
będą nienawidziły będą nienawidzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nienawidźmy |
|
| 2 os. |
nienawidź |
nienawidźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nienawidziłbym bym nienawidził |
nienawidziłabym bym nienawidziła |
nienawidziłobym bym nienawidziło |
nienawidzilibyśmy byśmy nienawidzili |
nienawidziłybyśmy byśmy nienawidziły |
| 2 os. |
nienawidziłbyś byś nienawidził |
nienawidziłabyś byś nienawidziła |
nienawidziłobyś byś nienawidziło |
nienawidzilibyście byście nienawidzili |
nienawidziłybyście byście nienawidziły |
| 3 os. |
nienawidziłby by nienawidził |
nienawidziłaby by nienawidziła |
nienawidziłoby by nienawidziło |
nienawidziliby by nienawidzili |
nienawidziłyby by nienawidziły |
bezosobnik: nienawidzono by
bezokolicznik: nienawidzić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nienawidząc
gerundium: nienawidzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nienawidzenie |
nienawidzenia |
| D. | nienawidzenia |
nienawidzeń |
| C. | nienawidzeniu |
nienawidzeniom |
| B. | nienawidzenie |
nienawidzenia |
| N. | nienawidzeniem |
nienawidzeniami |
| Ms. | nienawidzeniu |
nienawidzeniach |
| W. | nienawidzenie |
nienawidzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nienawidzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nienawidzący |
nienawidzący |
nienawidzący |
nienawidzące |
nienawidząca |
| D. | nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzącej |
| C. | nienawidzącemu |
nienawidzącemu |
nienawidzącemu |
nienawidzącemu |
nienawidzącej |
| B. | nienawidzącego |
nienawidzącego |
nienawidzący |
nienawidzące |
nienawidzącą |
| N. | nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącą |
| Ms. | nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nienawidzący |
nienawidzący |
nienawidzące |
nienawidzące |
| D. | nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
| C. | nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
nienawidzącym |
| B. | nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzące |
| N. | nienawidzącymi |
nienawidzącymi |
nienawidzącymi |
nienawidzącymi |
| Ms. | nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
nienawidzących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: nienawidzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nienawidzony |
nienawidzony |
nienawidzony |
nienawidzone |
nienawidzona |
| D. | nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzonej |
| C. | nienawidzonemu |
nienawidzonemu |
nienawidzonemu |
nienawidzonemu |
nienawidzonej |
| B. | nienawidzonego |
nienawidzonego |
nienawidzony |
nienawidzone |
nienawidzoną |
| N. | nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzoną |
| Ms. | nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nienawidzeni |
nienawidzeni |
nienawidzone |
nienawidzone |
| D. | nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
| C. | nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
nienawidzonym |
| B. | nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzone |
| N. | nienawidzonymi |
nienawidzonymi |
nienawidzonymi |
nienawidzonymi |
| Ms. | nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
nienawidzonych |
odpowiednik aspektowy: znienawidzić
Składnia
| Rzosobowy | + | nienawidzić | + |
CZEGO
|
| Rzosobowy | + | nienawidzić | + |
BEZOKOLICZNIK
|