UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

postrzec

Chronologizacja

1555, SPXVI

Pochodzenie

Zob. strzec

1. coś jako coś

Definicja

książk. 
ocenić w określony sposób

Wymowa

[postszec] lub pot. [posczszec], lub pot. [poszczszec]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

  • postrzec coś jako zagrożenie, jako życiową katastrofę

Cytaty

[...] wypadek - pewne wydarzenie postrzeżesz jako życiową katastrofę.

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2001

Niebezpieczne w świecie arabskim byłoby również to, gdyby Saddam został postrzeżony jako jedyny, który potrafił przeciwstawić się triumfującemu Zachodowi. Jednego bowiem nie można mu odmówić: jest talentem propagandowym.

źródło: NKJP: Wanda Then: Nie ma narodu morderców, Dziennik Zachodni, 2003-04-05

To, jak nas postrzegą Żydzi, Niemcy, Rosjanie, nie jest naszym największym problemem. Ważne, w jaki sposób będą realizowane nasze narodowe interesy.

źródło: Internet

[...] i będzie tak, że jedni postrzegą w nim obrońcę wolności, inni – anarchistę w najgorszym tego słowa znaczeniu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzegę
postrzeżemy
2 os. postrzeżesz
postrzeżecie
3 os. postrzeże
postrzegą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegłem
+(e)m postrzegł
postrzegłam
+(e)m postrzegła
postrzegłom
+(e)m postrzegło
postrzegliśmy
+(e)śmy postrzegli
postrzegłyśmy
+(e)śmy postrzegły
2 os. postrzegłeś
+(e)ś postrzegł
postrzegłaś
+(e)ś postrzegła
postrzegłoś
+(e)ś postrzegło
postrzegliście
+(e)ście postrzegli
postrzegłyście
+(e)ście postrzegły
3 os. postrzegł
postrzegła
postrzegło
postrzegli
postrzegły

bezosobnik: postrzeżono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzeżmy
2 os. postrzeż
postrzeżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegłbym
bym postrzegł
postrzegłabym
bym postrzegła
postrzegłobym
bym postrzegło
postrzeglibyśmy
byśmy postrzegli
postrzegłybyśmy
byśmy postrzegły
2 os. postrzegłbyś
byś postrzegł
postrzegłabyś
byś postrzegła
postrzegłobyś
byś postrzegło
postrzeglibyście
byście postrzegli
postrzegłybyście
byście postrzegły
3 os. postrzegłby
by postrzegł
postrzegłaby
by postrzegła
postrzegłoby
by postrzegło
postrzegliby
by postrzegli
postrzegłyby
by postrzegły

bezosobnik: postrzeżono by

bezokolicznik: postrzec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: postrzegłszy

gerundium: postrzeżenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. postrzeżenie
postrzeżenia
D. postrzeżenia
postrzeżeń
C. postrzeżeniu
postrzeżeniom
B. postrzeżenie
postrzeżenia
N. postrzeżeniem
postrzeżeniami
Ms. postrzeżeniu
postrzeżeniach
W. postrzeżenie
postrzeżenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: postrzeżony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. postrzeżony
postrzeżony
postrzeżony
postrzeżone
postrzeżona
D. postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżonej
C. postrzeżonemu
postrzeżonemu
postrzeżonemu
postrzeżonemu
postrzeżonej
B. postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżony
postrzeżone
postrzeżoną
N. postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżoną
Ms. postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. postrzeżeni
postrzeżeni
postrzeżone
postrzeżone
D. postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
C. postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
B. postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżone
N. postrzeżonymi
postrzeżonymi
postrzeżonymi
postrzeżonymi
Ms. postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych

odpowiednik aspektowy: postrzegać

Składnia

Rzosobowy + postrzec +
KOGO/CO + JAK
Rzosobowy + postrzec +
w KIM/CZYM + KOGO/CO

2. niebezpieczeństwo

Definicja

książk. 
zobaczyć i uświadomić sobie

Wymowa

[postszec] lub pot. [posczszec], lub pot. [poszczszec]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • postrzec niebezpieczeństwo, jakąś postać, ślad

Cytaty

Pewnego razu do Jerozolimy dotarł inny biskup, z Warmii, złośliwy wierszokleta, i tak o niej napisał: Postrzegłem coś na kształt miasta.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska: Lotne wiatry, Gazeta Wyborcza, 1992-06-20

[...] Orzechowski postrzegł zbliżającego się strzelca. Krzyknął, aby mu strzelbę rzucił pod nogi, sam zaś powoli tak się obrócił, że stanął znacznie niżej od niedźwiedzia.

źródło: NKJP: Lechosław Herz: Wardęga Opowieści z pobocza drogi, 2010

Przenikliwi obserwatorzy nowo powstałych stosunków społecznych rychło postrzegli, że przemiany dokonujące się w tym społeczeństwie mają charakter żywiołowy.

źródło: NKJP: Ryszard Panasiuk: Filozofia: historia i współczesność: studia, odczyty, eseje,2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzegę
postrzeżemy
2 os. postrzeżesz
postrzeżecie
3 os. postrzeże
postrzegą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegłem
+(e)m postrzegł
postrzegłam
+(e)m postrzegła
postrzegłom
+(e)m postrzegło
postrzegliśmy
+(e)śmy postrzegli
postrzegłyśmy
+(e)śmy postrzegły
2 os. postrzegłeś
+(e)ś postrzegł
postrzegłaś
+(e)ś postrzegła
postrzegłoś
+(e)ś postrzegło
postrzegliście
+(e)ście postrzegli
postrzegłyście
+(e)ście postrzegły
3 os. postrzegł
postrzegła
postrzegło
postrzegli
postrzegły

bezosobnik: postrzeżono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzeżmy
2 os. postrzeż
postrzeżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegłbym
bym postrzegł
postrzegłabym
bym postrzegła
postrzegłobym
bym postrzegło
postrzeglibyśmy
byśmy postrzegli
postrzegłybyśmy
byśmy postrzegły
2 os. postrzegłbyś
byś postrzegł
postrzegłabyś
byś postrzegła
postrzegłobyś
byś postrzegło
postrzeglibyście
byście postrzegli
postrzegłybyście
byście postrzegły
3 os. postrzegłby
by postrzegł
postrzegłaby
by postrzegła
postrzegłoby
by postrzegło
postrzegliby
by postrzegli
postrzegłyby
by postrzegły

bezosobnik: postrzeżono by

bezokolicznik: postrzec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: postrzegłszy

gerundium: postrzeżenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. postrzeżenie
postrzeżenia
D. postrzeżenia
postrzeżeń
C. postrzeżeniu
postrzeżeniom
B. postrzeżenie
postrzeżenia
N. postrzeżeniem
postrzeżeniami
Ms. postrzeżeniu
postrzeżeniach
W. postrzeżenie
postrzeżenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: postrzeżony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. postrzeżony
postrzeżony
postrzeżony
postrzeżone
postrzeżona
D. postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżonej
C. postrzeżonemu
postrzeżonemu
postrzeżonemu
postrzeżonemu
postrzeżonej
B. postrzeżonego
postrzeżonego
postrzeżony
postrzeżone
postrzeżoną
N. postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżoną
Ms. postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. postrzeżeni
postrzeżeni
postrzeżone
postrzeżone
D. postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
C. postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
postrzeżonym
B. postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżone
N. postrzeżonymi
postrzeżonymi
postrzeżonymi
postrzeżonymi
Ms. postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych
postrzeżonych

odpowiednik aspektowy: postrzegać

Składnia

Rzosobowy + postrzec +
KOGO/CO
Rzosobowy + postrzec +
że ZDANIE
Data ostatniej modyfikacji: 03.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json