UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

postrzegać

Chronologizacja

XV w., Bańk

Pochodzenie

Zob. strzec

1. coś jako coś

Definicja

książk. 
oceniać w określony sposób

Noty o użyciu

Gdy jedno z dopełnień zawiera przymiotnik, to jego liczba i rodzaj są zgodne z drugim dopełnieniem.

Wymowa

[postszegać] lub pot. [posczszegać], lub pot. [poszczszegać]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

  • ludzie postrzegają coś
  • postrzegać otoczenie, partnera, problem, produkt, rolę czegoś, ryzyko, rzeczywistość, sytuację, świat, jakieś zjawisko jako coś/jakieś
  • postrzegać coś przez pryzmat czegoś
  • postrzegać coś inaczej, subiektywnie; postrzegany dobrze, negatywnie, pozytywnie, różnie, źle
  • zacząć/zaczynać postrzegać coś
  • postrzegać coś jako szansę, jako zagrożenie
  • postrzegany jako element, jako przejaw, jako symbol czegoś; jako jakiś człowiek, jako jakaś osoba, jako partner, jako wróg
  • postrzegany przez klientów, przez otoczenie, przez społeczeństwo
  • błędne, zaburzone postrzeganie; perspektywa, proces, sposób, umiejętność, zdolność postrzegania czegoś; różnice, zmiany w postrzeganiu czegoś

Cytaty

Byłem w opozycji wobec rządu i inni postrzegali, a nawet traktowali mnie jak opozycjonistę.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Mamy pozycję firmy może nie największej, ale dobrze postrzeganej.

źródło: NKJP: 12 lat na Zamku w Sztumie, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2006-07-25

A personel? Jak pan postrzega zachowanie sióstr i pielęgniarzy?

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998

Środkowe Włochy, prócz Rzymu, nie są postrzegane jako atrakcyjne miejsca dla zakupu nieruchomości.

źródło: NKJP: Pogoda dla bogaczy: Dziennik Polski, 2001-08-22

Ale wyborcy raczej nie postrzegają w mężu z Bawarii polityka opatrznościowego.

źródło: NKJP: Michał Jaranowski: Korespondencja z RFN, Polityka, 1980, nr 20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzegam
postrzegamy
2 os. postrzegasz
postrzegacie
3 os. postrzega
postrzegają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegałem
+(e)m postrzegał
postrzegałam
+(e)m postrzegała
postrzegałom
+(e)m postrzegało
postrzegaliśmy
+(e)śmy postrzegali
postrzegałyśmy
+(e)śmy postrzegały
2 os. postrzegałeś
+(e)ś postrzegał
postrzegałaś
+(e)ś postrzegała
postrzegałoś
+(e)ś postrzegało
postrzegaliście
+(e)ście postrzegali
postrzegałyście
+(e)ście postrzegały
3 os. postrzegał
postrzegała
postrzegało
postrzegali
postrzegały

bezosobnik: postrzegano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę postrzegał
będę postrzegać
będę postrzegała
będę postrzegać
będę postrzegało
będę postrzegać
będziemy postrzegali
będziemy postrzegać
będziemy postrzegały
będziemy postrzegać
2 os. będziesz postrzegał
będziesz postrzegać
będziesz postrzegała
będziesz postrzegać
będziesz postrzegało
będziesz postrzegać
będziecie postrzegali
będziecie postrzegać
będziecie postrzegały
będziecie postrzegać
3 os. będzie postrzegał
będzie postrzegać
będzie postrzegała
będzie postrzegać
będzie postrzegało
będzie postrzegać
będą postrzegali
będą postrzegać
będą postrzegały
będą postrzegać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzegajmy
2 os. postrzegaj
postrzegajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegałbym
bym postrzegał
postrzegałabym
bym postrzegała
postrzegałobym
bym postrzegało
postrzegalibyśmy
byśmy postrzegali
postrzegałybyśmy
byśmy postrzegały
2 os. postrzegałbyś
byś postrzegał
postrzegałabyś
byś postrzegała
postrzegałobyś
byś postrzegało
postrzegalibyście
byście postrzegali
postrzegałybyście
byście postrzegały
3 os. postrzegałby
by postrzegał
postrzegałaby
by postrzegała
postrzegałoby
by postrzegało
postrzegaliby
by postrzegali
postrzegałyby
by postrzegały

bezosobnik: postrzegano by

bezokolicznik: postrzegać

imiesłów przysłówkowy współczesny: postrzegając

gerundium: postrzeganie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. postrzeganie
postrzegania
D. postrzegania
postrzegań
C. postrzeganiu
postrzeganiom
B. postrzeganie
postrzegania
N. postrzeganiem
postrzeganiami
Ms. postrzeganiu
postrzeganiach
W. postrzeganie
postrzegania

imiesłów przymiotnikowy czynny: postrzegający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. postrzegający
postrzegający
postrzegający
postrzegające
postrzegająca
D. postrzegającego
postrzegającego
postrzegającego
postrzegającego
postrzegającej
C. postrzegającemu
postrzegającemu
postrzegającemu
postrzegającemu
postrzegającej
B. postrzegającego
postrzegającego
postrzegający
postrzegające
postrzegającą
N. postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającą
Ms. postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. postrzegający
postrzegający
postrzegające
postrzegające
D. postrzegających
postrzegających
postrzegających
postrzegających
C. postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
B. postrzegających
postrzegających
postrzegających
postrzegające
N. postrzegającymi
postrzegającymi
postrzegającymi
postrzegającymi
Ms. postrzegających
postrzegających
postrzegających
postrzegających

imiesłów przymiotnikowy bierny: postrzegany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. postrzegany
postrzegany
postrzegany
postrzegane
postrzegana
D. postrzeganego
postrzeganego
postrzeganego
postrzeganego
postrzeganej
C. postrzeganemu
postrzeganemu
postrzeganemu
postrzeganemu
postrzeganej
B. postrzeganego
postrzeganego
postrzegany
postrzegane
postrzeganą
N. postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganą
Ms. postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. postrzegani
postrzegani
postrzegane
postrzegane
D. postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
C. postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
B. postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
postrzegane
N. postrzeganymi
postrzeganymi
postrzeganymi
postrzeganymi
Ms. postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych

odpowiednik aspektowy: postrzec

Składnia

Rzosobowy + postrzegać +
KOGO/CO + JAK
Rzosobowy + postrzegać +
KOGO/CO + jako JAKIEGO
Rzosobowy + postrzegać +
w KIM/CZYM + KOGO/CO

2. niebezpieczeństwo

Definicja

książk. 
widzieć i uświadamiać sobie

Wymowa

[postszegać] lub pot. [posczszegać], lub pot. [poszczszegać]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • postrzegać niebezpieczeństwo, szanse
  • postrzeganie pozazmysłowe, wzrokowe, zmysłowe
  • podmiot postrzegający
  • postrzegany przedmiot

Cytaty

Z nielicznych przekazów odnieść można wrażenie, iż S. postrzegał wyraźny europocentryzm polskiej polityki zagranicznej i widział potrzebę jego przezwyciężenia.

źródło: NKJP: Michowicz Waldemar: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Odróżnienie dwóch rodzajów pamięci, cerebralnej i duchowej, pochodzi od Kartezjusza, który postrzeganie zmysłowe przypisywał pierwszej, a poznanie intelektualne drugiej.

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Bergson, 1997

Z satysfakcją postrzegam, jak Forum rośnie w siłę.

źródło: NKJP: Jagienka Wilczak: Teraz obraz, Polityka, 2002-06-22

[...] zaczęliśmy postrzegać, że miarą ucywilizowania społeczeństwa jest nasz stosunek do „słabszych” - innych, ułomnych, upośledzonych.

źródło: NKJP: Przemysław Czapliński: Patologicznie normalni, Ozon, 2005, nr 21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzegam
postrzegamy
2 os. postrzegasz
postrzegacie
3 os. postrzega
postrzegają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegałem
+(e)m postrzegał
postrzegałam
+(e)m postrzegała
postrzegałom
+(e)m postrzegało
postrzegaliśmy
+(e)śmy postrzegali
postrzegałyśmy
+(e)śmy postrzegały
2 os. postrzegałeś
+(e)ś postrzegał
postrzegałaś
+(e)ś postrzegała
postrzegałoś
+(e)ś postrzegało
postrzegaliście
+(e)ście postrzegali
postrzegałyście
+(e)ście postrzegały
3 os. postrzegał
postrzegała
postrzegało
postrzegali
postrzegały

bezosobnik: postrzegano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę postrzegał
będę postrzegać
będę postrzegała
będę postrzegać
będę postrzegało
będę postrzegać
będziemy postrzegali
będziemy postrzegać
będziemy postrzegały
będziemy postrzegać
2 os. będziesz postrzegał
będziesz postrzegać
będziesz postrzegała
będziesz postrzegać
będziesz postrzegało
będziesz postrzegać
będziecie postrzegali
będziecie postrzegać
będziecie postrzegały
będziecie postrzegać
3 os. będzie postrzegał
będzie postrzegać
będzie postrzegała
będzie postrzegać
będzie postrzegało
będzie postrzegać
będą postrzegali
będą postrzegać
będą postrzegały
będą postrzegać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. postrzegajmy
2 os. postrzegaj
postrzegajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. postrzegałbym
bym postrzegał
postrzegałabym
bym postrzegała
postrzegałobym
bym postrzegało
postrzegalibyśmy
byśmy postrzegali
postrzegałybyśmy
byśmy postrzegały
2 os. postrzegałbyś
byś postrzegał
postrzegałabyś
byś postrzegała
postrzegałobyś
byś postrzegało
postrzegalibyście
byście postrzegali
postrzegałybyście
byście postrzegały
3 os. postrzegałby
by postrzegał
postrzegałaby
by postrzegała
postrzegałoby
by postrzegało
postrzegaliby
by postrzegali
postrzegałyby
by postrzegały

bezosobnik: postrzegano by

bezokolicznik: postrzegać

imiesłów przysłówkowy współczesny: postrzegając

gerundium: postrzeganie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. postrzeganie
postrzegania
D. postrzegania
postrzegań
C. postrzeganiu
postrzeganiom
B. postrzeganie
postrzegania
N. postrzeganiem
postrzeganiami
Ms. postrzeganiu
postrzeganiach
W. postrzeganie
postrzegania

imiesłów przymiotnikowy czynny: postrzegający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. postrzegający
postrzegający
postrzegający
postrzegające
postrzegająca
D. postrzegającego
postrzegającego
postrzegającego
postrzegającego
postrzegającej
C. postrzegającemu
postrzegającemu
postrzegającemu
postrzegającemu
postrzegającej
B. postrzegającego
postrzegającego
postrzegający
postrzegające
postrzegającą
N. postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającą
Ms. postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. postrzegający
postrzegający
postrzegające
postrzegające
D. postrzegających
postrzegających
postrzegających
postrzegających
C. postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
postrzegającym
B. postrzegających
postrzegających
postrzegających
postrzegające
N. postrzegającymi
postrzegającymi
postrzegającymi
postrzegającymi
Ms. postrzegających
postrzegających
postrzegających
postrzegających

imiesłów przymiotnikowy bierny: postrzegany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. postrzegany
postrzegany
postrzegany
postrzegane
postrzegana
D. postrzeganego
postrzeganego
postrzeganego
postrzeganego
postrzeganej
C. postrzeganemu
postrzeganemu
postrzeganemu
postrzeganemu
postrzeganej
B. postrzeganego
postrzeganego
postrzegany
postrzegane
postrzeganą
N. postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganą
Ms. postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. postrzegani
postrzegani
postrzegane
postrzegane
D. postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
C. postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
postrzeganym
B. postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
postrzegane
N. postrzeganymi
postrzeganymi
postrzeganymi
postrzeganymi
Ms. postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych
postrzeganych

odpowiednik aspektowy: postrzec

Składnia

Rzosobowy + postrzegać +
KOGO/CO
Rzosobowy + postrzegać +
że ZDANIE | jak ZDANIE
Data ostatniej modyfikacji: 24.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json