Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. kazać
1. inicjatywą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- rząd, zarząd wykazał się; ekipa, komisja, młodzież wykazała się; państwo wykazało się; ludzie, policjanci, politycy, pracownicy, rodzice, studenci, uczestnicy czegoś, zawodnicy wykazali się; drużyny, kobiety, dzieci wykazały się
- wykazać się aktywnością, brakiem czegoś, cierpliwością, czujnością, dokładnością, energią, kompetencją, kreatywnością, odpornością, odpowiedzialnością, odwagą, opanowaniem, pomysłowością, przedsiębiorczością, jakąś postawą, pracowitością, refleksem, rozsądkiem, skutecznością, sprawnością, sprytem, szybkością, talentem, jakimiś umiejętnościami, wiadomościami, wyczuciem, wyobraźnią, jakimiś zdolnościami, zdyscyplinowaniem, znajomością, zrozumieniem czegoś
- wykazać się w jakiejś sytuacji
- chcieć, musieć, potrafić, pozwalać wykazać się; należy, trzeba wykazać się
Cytaty
|
Nowak zrobił kolację z tego, co było w lodówce, ale wykazał się fantazją: każda kanapka była z czym innym. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007 |
|
|
I wtedy babcia Wanda, która z Drezna pamiętała tylko sklepy bławatne, a z Paryża kapelusze, po raz kolejny wykazała się niesłychanym hartem ducha. źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008 |
|
|
Obarczony został nudną papierkową robotą i ani razu nie miał okazji wykazania się swymi rzeczywistymi możliwościami. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001 |
|
|
W uznaniu za dzielność, jaką wykazały się wojska pod jego dowództwem w walkach z Francuzami, nadano Johnsonowi wkrótce po zwycięstwie szlachecki tytuł Sir. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wykażę się |
wykażemy się |
|||
| 2 os. |
wykażesz się |
wykażecie się |
|||
| 3 os. |
wykaże się |
wykażą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykazałem się +(e)m się wykazał |
wykazałam się +(e)m się wykazała |
wykazałom się +(e)m się wykazało |
wykazaliśmy się +(e)śmy się wykazali |
wykazałyśmy się +(e)śmy się wykazały |
| 2 os. |
wykazałeś się +(e)ś się wykazał |
wykazałaś się +(e)ś się wykazała |
wykazałoś się +(e)ś się wykazało |
wykazaliście się +(e)ście się wykazali |
wykazałyście się +(e)ście się wykazały |
| 3 os. |
wykazał się |
wykazała się |
wykazało się |
wykazali się |
wykazały się |
bezosobnik: wykazano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wykażmy się |
|
| 2 os. |
wykaż się |
wykażcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykazałbym się bym się wykazał |
wykazałabym się bym się wykazała |
wykazałobym się bym się wykazało |
wykazalibyśmy się byśmy się wykazali |
wykazałybyśmy się byśmy się wykazały |
| 2 os. |
wykazałbyś się byś się wykazał |
wykazałabyś się byś się wykazała |
wykazałobyś się byś się wykazało |
wykazalibyście się byście się wykazali |
wykazałybyście się byście się wykazały |
| 3 os. |
wykazałby się by się wykazał |
wykazałaby się by się wykazała |
wykazałoby się by się wykazało |
wykazaliby się by się wykazali |
wykazałyby się by się wykazały |
bezosobnik: wykazano by się
bezokolicznik: wykazać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wykazawszy się
gerundium: wykazanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wykazanie się |
wykazania się |
| D. | wykazania się |
wykazań się |
| C. | wykazaniu się |
wykazaniom się |
| B. | wykazanie się |
wykazania się |
| N. | wykazaniem się |
wykazaniami się |
| Ms. | wykazaniu się |
wykazaniach się |
| W. | wykazanie się |
wykazania się |
odpowiednik aspektowy: wykazywać się
Składnia
| Rzosobowy | + | wykazać się | + |
CZYM
|
2. dyplomem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- wykazać się dyplomem, świadectwem
Cytaty
|
Kiedy Gierek niespodziewanie, co do złotówki, wykazał się pożółkłymi już rachunkami, przysłano drugą komisję, a potem trzecią. źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002 |
|
|
Musisz wykazać się stałym zatrudnieniem i regularnym, dość wysokim żołdem. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Zwał, 2004 |
|
|
Płaci się niemało, a żeby należeć do „starej, dobrej ekipy” i tak trzeba wykazać się co najmniej kilkupokoleniowym drzewem genealogicznym i rzeszą wspólnych znajomych. źródło: NKJP: Monika Rakusa: 39,9, 2008 |
|
|
Mówimy, że warunki mamy bardzo dobre, przyzwyczaić się można do wszystkiego. [...] Muszą wykazać się, że coś robią. źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001 |
|
|
Przede wszystkim trzeba było wykupić za złotówkę kwit we dworze, bo gajowi stale kręcili się po lesie i każdego, kto nie mógł wykazać się tą swoistą przepustką, ścigali niczym parszywego psa. źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wykażę się |
wykażemy się |
|||
| 2 os. |
wykażesz się |
wykażecie się |
|||
| 3 os. |
wykaże się |
wykażą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykazałem się +(e)m się wykazał |
wykazałam się +(e)m się wykazała |
wykazałom się +(e)m się wykazało |
wykazaliśmy się +(e)śmy się wykazali |
wykazałyśmy się +(e)śmy się wykazały |
| 2 os. |
wykazałeś się +(e)ś się wykazał |
wykazałaś się +(e)ś się wykazała |
wykazałoś się +(e)ś się wykazało |
wykazaliście się +(e)ście się wykazali |
wykazałyście się +(e)ście się wykazały |
| 3 os. |
wykazał się |
wykazała się |
wykazało się |
wykazali się |
wykazały się |
bezosobnik: wykazano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wykażmy się |
|
| 2 os. |
wykaż się |
wykażcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykazałbym się bym się wykazał |
wykazałabym się bym się wykazała |
wykazałobym się bym się wykazało |
wykazalibyśmy się byśmy się wykazali |
wykazałybyśmy się byśmy się wykazały |
| 2 os. |
wykazałbyś się byś się wykazał |
wykazałabyś się byś się wykazała |
wykazałobyś się byś się wykazało |
wykazalibyście się byście się wykazali |
wykazałybyście się byście się wykazały |
| 3 os. |
wykazałby się by się wykazał |
wykazałaby się by się wykazała |
wykazałoby się by się wykazało |
wykazaliby się by się wykazali |
wykazałyby się by się wykazały |
bezosobnik: wykazano by się
bezokolicznik: wykazać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wykazawszy się
gerundium: wykazanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wykazanie się |
wykazania się |
| D. | wykazania się |
wykazań się |
| C. | wykazaniu się |
wykazaniom się |
| B. | wykazanie się |
wykazania się |
| N. | wykazaniem się |
wykazaniami się |
| Ms. | wykazaniu się |
wykazaniach się |
| W. | wykazanie się |
wykazania się |
odpowiednik aspektowy: wykazywać się
Składnia
| Rzosobowy | + | wykazać się | + |
CZYM
|
3. przed szefem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- wykazać się przed szefem
- chcieć wykazać się
Cytaty
|
Flota miała okazję wykazać się podczas dwóch wojen, stoczonych z buntującymi się koloniami. źródło: NKJP: Paweł Laudański: Wiatr ze Wschodu źródło Esensja, 2007, nr 01 (LXIII) |
|
|
Jasne, że wykazawszy się u Tumiłowa, łatwiej było przymierzać się do własnego zespołu. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007 |
|
|
Zdania były rozproszone, czasem nie wynikające z przekonania, ale z chęci wykazania się przed pozostałymi. źródło: NKJP:Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010 |
|
|
Trzeba podejść, utulić, zanim się bardziej rozpłacze. [...] Proszę, masz okazję [...], cały dzień cię nie było, wykaż się jako matka, niech wie, że ma matkę, a nie tylko mnie. źródło: NKJP: Marek Kochan: Plac zabaw, 2007 |
|
|
Niezrażony pierwszymi niepowodzeniami, postanowiłem wykazać się przy bramie i gdy przyjechał dowódca jednostki, oczywiście poprosiłem go o przepustkę. źródło: NKJP: Marek Ciesielski, Paweł Siekański, Arkadiusz Znojek: 540 DDC, czyli jakie jest wojsko, 2000 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wykażę się |
wykażemy się |
|||
| 2 os. |
wykażesz się |
wykażecie się |
|||
| 3 os. |
wykaże się |
wykażą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykazałem się +(e)m się wykazał |
wykazałam się +(e)m się wykazała |
wykazałom się +(e)m się wykazało |
wykazaliśmy się +(e)śmy się wykazali |
wykazałyśmy się +(e)śmy się wykazały |
| 2 os. |
wykazałeś się +(e)ś się wykazał |
wykazałaś się +(e)ś się wykazała |
wykazałoś się +(e)ś się wykazało |
wykazaliście się +(e)ście się wykazali |
wykazałyście się +(e)ście się wykazały |
| 3 os. |
wykazał się |
wykazała się |
wykazało się |
wykazali się |
wykazały się |
bezosobnik: wykazano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wykażmy się |
|
| 2 os. |
wykaż się |
wykażcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykazałbym się bym się wykazał |
wykazałabym się bym się wykazała |
wykazałobym się bym się wykazało |
wykazalibyśmy się byśmy się wykazali |
wykazałybyśmy się byśmy się wykazały |
| 2 os. |
wykazałbyś się byś się wykazał |
wykazałabyś się byś się wykazała |
wykazałobyś się byś się wykazało |
wykazalibyście się byście się wykazali |
wykazałybyście się byście się wykazały |
| 3 os. |
wykazałby się by się wykazał |
wykazałaby się by się wykazała |
wykazałoby się by się wykazało |
wykazaliby się by się wykazali |
wykazałyby się by się wykazały |
bezosobnik: wykazano by się
bezokolicznik: wykazać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wykazawszy się
gerundium: wykazanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wykazanie się |
wykazania się |
| D. | wykazania się |
wykazań się |
| C. | wykazaniu się |
wykazaniom się |
| B. | wykazanie się |
wykazania się |
| N. | wykazaniem się |
wykazaniami się |
| Ms. | wykazaniu się |
wykazaniach się |
| W. | wykazanie się |
wykazania się |
odpowiednik aspektowy: wykazywać się
Składnia
| Rzosobowy | + | wykazać się | + |
(przed KIM)
|