UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

twierdzić

Chronologizacja

1449, SStp

Pochodzenie

psł. *tvŕ̥diti, *tvŕ̥ďǫ 'czynić twardym, utwardzać, umacniać'

Czasownik od psł. przymiotnika *tvŕ̥dъ (zob. twardy). Znaczenie ‘podawać za rzecz pewną, dowodzić, utrzymywać, zapewniać’ jest wtórne. Paralelny rozwój semantyczny znajdujemy w łacinie: confirmāre 'dowieść, udowodnić; zapewnić, na pewno twierdzić, zaręczać’ : ‘umocnić, utwierdzić’ < firmus ‘silny, mocny, trwały’.

Definicja

przekazywać jakąś informację lub pogląd z przekonaniem, że są prawdziwe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • autor, gazeta, opozycja, rząd twierdzi; historycy, krytycy, świadkowie twierdzą
  • twierdzić z dumą, z młodzieńczą pewnością siebie, z naciskiem, z przekonaniem, z uporem
  • twierdzić kategorycznie, uparcie, uporczywie

Cytaty

Amerykanin Terrence J. Hughes twierdzi uparcie, że przyczyną nagłego topnienia ostatniego lądolodu była jego niestabilność.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

Nie będę twierdził, jakobym przeczuwał, że on niedługo umrze.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Akty nadania - twierdzili - były zgodne z prawem.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Panie pośle, niczego takiego nie powiedziałem i niczego takiego nie twierdzę.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.04.2001

Pisarz miał zwyczaj kąpać się w przerębli, jak twierdził, dla zdrowia.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. twierdzę
twierdzimy
2 os. twierdzisz
twierdzicie
3 os. twierdzi
twierdzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. twierdziłem
+(e)m twierdził
twierdziłam
+(e)m twierdziła
twierdziłom
+(e)m twierdziło
twierdziliśmy
+(e)śmy twierdzili
twierdziłyśmy
+(e)śmy twierdziły
2 os. twierdziłeś
+(e)ś twierdził
twierdziłaś
+(e)ś twierdziła
twierdziłoś
+(e)ś twierdziło
twierdziliście
+(e)ście twierdzili
twierdziłyście
+(e)ście twierdziły
3 os. twierdził
twierdziła
twierdziło
twierdzili
twierdziły

bezosobnik: twierdzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę twierdził
będę twierdzić
będę twierdziła
będę twierdzić
będę twierdziło
będę twierdzić
będziemy twierdzili
będziemy twierdzić
będziemy twierdziły
będziemy twierdzić
2 os. będziesz twierdził
będziesz twierdzić
będziesz twierdziła
będziesz twierdzić
będziesz twierdziło
będziesz twierdzić
będziecie twierdzili
będziecie twierdzić
będziecie twierdziły
będziecie twierdzić
3 os. będzie twierdził
będzie twierdzić
będzie twierdziła
będzie twierdzić
będzie twierdziło
będzie twierdzić
będą twierdzili
będą twierdzić
będą twierdziły
będą twierdzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. twierdźmy
2 os. twierdź
twierdźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. twierdziłbym
bym twierdził
twierdziłabym
bym twierdziła
twierdziłobym
bym twierdziło
twierdzilibyśmy
byśmy twierdzili
twierdziłybyśmy
byśmy twierdziły
2 os. twierdziłbyś
byś twierdził
twierdziłabyś
byś twierdziła
twierdziłobyś
byś twierdziło
twierdzilibyście
byście twierdzili
twierdziłybyście
byście twierdziły
3 os. twierdziłby
by twierdził
twierdziłaby
by twierdziła
twierdziłoby
by twierdziło
twierdziliby
by twierdzili
twierdziłyby
by twierdziły

bezosobnik: twierdzono by

bezokolicznik: twierdzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: twierdząc

gerundium: twierdzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. twierdzenie
twierdzenia
D. twierdzenia
twierdzeń
C. twierdzeniu
twierdzeniom
B. twierdzenie
twierdzenia
N. twierdzeniem
twierdzeniami
Ms. twierdzeniu
twierdzeniach
W. twierdzenie
twierdzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: twierdzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. twierdzący
twierdzący
twierdzący
twierdzące
twierdząca
D. twierdzącego
twierdzącego
twierdzącego
twierdzącego
twierdzącej
C. twierdzącemu
twierdzącemu
twierdzącemu
twierdzącemu
twierdzącej
B. twierdzącego
twierdzącego
twierdzący
twierdzące
twierdzącą
N. twierdzącym
twierdzącym
twierdzącym
twierdzącym
twierdzącą
Ms. twierdzącym
twierdzącym
twierdzącym
twierdzącym
twierdzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. twierdzący
twierdzący
twierdzące
twierdzące
D. twierdzących
twierdzących
twierdzących
twierdzących
C. twierdzącym
twierdzącym
twierdzącym
twierdzącym
B. twierdzących
twierdzących
twierdzących
twierdzące
N. twierdzącymi
twierdzącymi
twierdzącymi
twierdzącymi
Ms. twierdzących
twierdzących
twierdzących
twierdzących

Składnia

Rzosobowy + twierdzić +
że ZDANIE | jakoby ZDANIE
Rzosobowy + twierdzić +
MOWA WPROST
Rzosobowy + twierdzić +
CO

Frazeologizmy

śmiem twierdzić
Data ostatniej modyfikacji: 26.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json