Chronologizacja
Pochodzenie
łac. decretum 'rozstrzygnięcie, decyzja'
1. akt prawny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | akt |
Połączenia
- prezydencki, rządowy; komunistyczny; powojenny; specjalny; kontrowersyjny dekret; dekret nacjonalizacyjny, rolny, uwłaszczeniowy, wywłaszczeniowy
- dekret prezydenta, Rady Ministrów, rządu; Bieruta, Jelcyna...
- dekret z któregoś dnia
- dekret o amnestii, o ekumenizmie, o nacjonalizacji, o obowiązku szkolnym, o reformie rolnej, o stanie wojennym; dekret w jakiejś sprawie
- dekrety i decyzje, dekrety i rozporządzenia, dekrety i ustawy
- nowelizacja, zmiana; projekt, przepisy, treść dekretu
- zapis, zmiany w dekrecie
- sprzeczny z dekretem
- dekret ukazał się; przewiduje coś, traci moc
- podlegać dekretowi
- ogłosić, podpisać, przyjąć, uchwalić, wprowadzić, wydać; anulować, uchylić, unieważnić dekret
- objęty, uregulowany, wprowadzony dekretem
- powoływać się na dekret
Cytaty
|
W PRL wydano dekret przyznający państwu prawo obsadzania duchownych stanowisk kościelnych. źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1997 |
|
|
Pod koniec lutego premier Węgier [...] podczas pobytu w Brukseli skrytykował wydane w 1945 r. dekrety prezydenta Edwarda Benesza [...] źródło: NKJP: Tadeusz Olszański: Węgrzy wokół Węgrów, Polityka, 2002-03-16 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | dekret |
dekrety |
|
| D. | dekretu |
dekretów |
|
| C. | dekretowi |
dekretom |
|
| B. | dekret |
dekrety |
|
| N. | dekretem |
dekretami |
|
| Ms. | dekrecie |
dekretach |
|
| W. | dekrecie |
dekrety |
2. w dawnej Polsce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | akt |
Połączenia
- królewski dekret
- dekret króla
Cytaty
|
W myśl zapisów dekretu króla Stanisława Augusta z 1769 roku [...], właściciel domu mający wjazd z rynku lub ulicy, płacił tzw. wjezdne w wysokości jednego złotego polskiego. źródło: NKJP: (WOJ): Prowenty, daniny, podatki, Dziennik Polski, 2006-01-16 |
|
|
Dekrety królewskie dotyczące wyrobów cynowych były pierwszymi aktami prawnymi, mającymi na celu ochronę własnego rynku. źródło: NKJP: Cynowa zastawa, Dziennik Polski, 2003-01-22 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | dekret |
dekrety |
|
| D. | dekretu |
dekretów |
|
| C. | dekretowi |
dekretom |
|
| B. | dekret |
dekrety |
|
| N. | dekretem |
dekretami |
|
| Ms. | dekrecie |
dekretach |
|
| W. | dekrecie |
dekrety |
3. wyrok
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przysąd, wyrok | |
| hiperonimy: | orzeczenie |
Cytaty
|
W Ratuszu Piłata odczytany został dekret skazujący Jezusa na śmierć. źródło: NKJP: Kalwaryjskie misterium, Dziennik Polski, 2003-04-19 |
|
|
Skazany Mnich dekretu (wyroku) nie przyjmuje i chce apelować do Ojca. źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1995 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | dekret |
dekrety |
|
| D. | dekretu |
dekretów |
|
| C. | dekretowi |
dekretom |
|
| B. | dekret |
dekrety |
|
| N. | dekretem |
dekretami |
|
| Ms. | dekrecie |
dekretach |
|
| W. | dekrecie |
dekrety |