Chronologizacja
Datacja przybliżona.
Pochodzenie
Zob. miękki
1. naskórek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | usztywniać, utwardzić |
Połączenia
- zmiękczyć naskórek, tkaninę
Cytaty
|
[...] właśnie trzymał w ustach i próbował zmiękczyć wyproszony u Milvy suchar. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001 |
|
|
Najpierw trzeba było namydlić policzki, aby zmiękczyć twardy zarost. źródło: NKJP: Sylwia Chutnik: Dzidzia, 2009 |
|
|
Jeśli masz suchą skórę, użyj olejku do masażu [...]. Dzięki temu zmiękczysz i wygładzisz skórę. źródło: NKJP: Marta Rudowicz: Magia ciała, Cosmopolitan, 2000, nr 04 |
|
|
Padający często deszcz znacznie zmiękczył nasyp, na którym droga została położona i ze sporej części wiaduktu zsunęły się na dół, prawie jak dywany, trzy pasy trawy. źródło: NKJP: (pp): Popłynęła trawa, Gazeta Goleniowska, 2007-02-06 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczę |
zmiękczymy |
|||
| 2 os. |
zmiękczysz |
zmiękczycie |
|||
| 3 os. |
zmiękczy |
zmiękczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłem +(e)m zmiękczył |
zmiękczyłam +(e)m zmiękczyła |
zmiękczyłom +(e)m zmiękczyło |
zmiękczyliśmy +(e)śmy zmiękczyli |
zmiękczyłyśmy +(e)śmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłeś +(e)ś zmiękczył |
zmiękczyłaś +(e)ś zmiękczyła |
zmiękczyłoś +(e)ś zmiękczyło |
zmiękczyliście +(e)ście zmiękczyli |
zmiękczyłyście +(e)ście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczył |
zmiękczyła |
zmiękczyło |
zmiękczyli |
zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczmy |
|
| 2 os. |
zmiękcz |
zmiękczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłbym bym zmiękczył |
zmiękczyłabym bym zmiękczyła |
zmiękczyłobym bym zmiękczyło |
zmiękczylibyśmy byśmy zmiękczyli |
zmiękczyłybyśmy byśmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłbyś byś zmiękczył |
zmiękczyłabyś byś zmiękczyła |
zmiękczyłobyś byś zmiękczyło |
zmiękczylibyście byście zmiękczyli |
zmiękczyłybyście byście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczyłby by zmiękczył |
zmiękczyłaby by zmiękczyła |
zmiękczyłoby by zmiękczyło |
zmiękczyliby by zmiękczyli |
zmiękczyłyby by zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono by
bezokolicznik: zmiękczyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zmiękczywszy
gerundium: zmiękczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| D. | zmiękczenia |
zmiękczeń |
| C. | zmiękczeniu |
zmiękczeniom |
| B. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| N. | zmiękczeniem |
zmiękczeniami |
| Ms. | zmiękczeniu |
zmiękczeniach |
| W. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zmiękczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczona |
| D. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonej |
| C. | zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonej |
| B. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczoną |
| N. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczoną |
| Ms. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmiękczeni |
zmiękczeni |
zmiękczone |
zmiękczone |
| D. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
| C. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
| B. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczone |
| N. | zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
| Ms. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
odpowiednik aspektowy: zmiękczać
Składnia
|
+ | zmiękczyć | + |
CO
|
2. spojrzenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- coś zmiękczyło czyjś głos, kontury czegoś, czyjeś rysy, spojrzenie
Cytaty
|
Mój drogi - zakończył ze smutnym uśmiechem, który zmiękczył jego twarde rysy - ja też mam kogoś szukać... źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951 |
|
|
Odprowadza Marie wzrokiem aż do drzwi, towarzyszy jej w pokoju [...], widzi twarde gesty, których nie zmiękczył nawet taniec. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nikczemne historie, 2009 |
|
|
Po chwili ułożyła usta do uśmiechu, kontrastującego z lodowatym spojrzeniem. Potem zmiękczyła układ rysów i długo trenowała różne grymasy. źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001 |
|
|
Patrzę teraz w zmiękczone zmierzchem odbicie swej twarzy w szybie. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczę |
zmiękczymy |
|||
| 2 os. |
zmiękczysz |
zmiękczycie |
|||
| 3 os. |
zmiękczy |
zmiękczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłem +(e)m zmiękczył |
zmiękczyłam +(e)m zmiękczyła |
zmiękczyłom +(e)m zmiękczyło |
zmiękczyliśmy +(e)śmy zmiękczyli |
zmiękczyłyśmy +(e)śmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłeś +(e)ś zmiękczył |
zmiękczyłaś +(e)ś zmiękczyła |
zmiękczyłoś +(e)ś zmiękczyło |
zmiękczyliście +(e)ście zmiękczyli |
zmiękczyłyście +(e)ście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczył |
zmiękczyła |
zmiękczyło |
zmiękczyli |
zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczmy |
|
| 2 os. |
zmiękcz |
zmiękczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłbym bym zmiękczył |
zmiękczyłabym bym zmiękczyła |
zmiękczyłobym bym zmiękczyło |
zmiękczylibyśmy byśmy zmiękczyli |
zmiękczyłybyśmy byśmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłbyś byś zmiękczył |
zmiękczyłabyś byś zmiękczyła |
zmiękczyłobyś byś zmiękczyło |
zmiękczylibyście byście zmiękczyli |
zmiękczyłybyście byście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczyłby by zmiękczył |
zmiękczyłaby by zmiękczyła |
zmiękczyłoby by zmiękczyło |
zmiękczyliby by zmiękczyli |
zmiękczyłyby by zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono by
bezokolicznik: zmiękczyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zmiękczywszy
gerundium: zmiękczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| D. | zmiękczenia |
zmiękczeń |
| C. | zmiękczeniu |
zmiękczeniom |
| B. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| N. | zmiękczeniem |
zmiękczeniami |
| Ms. | zmiękczeniu |
zmiękczeniach |
| W. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zmiękczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczona |
| D. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonej |
| C. | zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonej |
| B. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczoną |
| N. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczoną |
| Ms. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmiękczeni |
zmiękczeni |
zmiękczone |
zmiękczone |
| D. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
| C. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
| B. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczone |
| N. | zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
| Ms. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
odpowiednik aspektowy: zmiękczać
Składnia
|
|
+ | zmiękczyć | + |
CO
|
3. przeciwnika
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- zmiękczyć klienta, partnera, przeciwnika; czyjeś stanowisko, czyjś upór
- zmiękczyć łzami, prośbami
- (nie) dać się zmiękczyć
Cytaty
|
Wydawało mi się, że może ją zmiękczę, skruszę twardość, jaką w sobie pielęgnowała, doprowadzę do pojednania matki z córką, źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010 |
|
|
Jak tego redaktora podejść, czym zjednać? [...] Może Michał go zmiękczy, pomyślał z nadzieją. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003 |
|
|
Przez miesiące wspólnego życia zmiękczyła komisarza na tyle, że tolerował pachnące wynalazki. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006 |
|
|
Patrzyła na mojego towarzysza takim wzrokiem, że zaniepokoiłam się nie na żarty. W dodatku zostawiła butelkę wina i kieliszki. Na zmiękczenie oporów zapewne. źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczę |
zmiękczymy |
|||
| 2 os. |
zmiękczysz |
zmiękczycie |
|||
| 3 os. |
zmiękczy |
zmiękczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłem +(e)m zmiękczył |
zmiękczyłam +(e)m zmiękczyła |
zmiękczyłom +(e)m zmiękczyło |
zmiękczyliśmy +(e)śmy zmiękczyli |
zmiękczyłyśmy +(e)śmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłeś +(e)ś zmiękczył |
zmiękczyłaś +(e)ś zmiękczyła |
zmiękczyłoś +(e)ś zmiękczyło |
zmiękczyliście +(e)ście zmiękczyli |
zmiękczyłyście +(e)ście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczył |
zmiękczyła |
zmiękczyło |
zmiękczyli |
zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczmy |
|
| 2 os. |
zmiękcz |
zmiękczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłbym bym zmiękczył |
zmiękczyłabym bym zmiękczyła |
zmiękczyłobym bym zmiękczyło |
zmiękczylibyśmy byśmy zmiękczyli |
zmiękczyłybyśmy byśmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłbyś byś zmiękczył |
zmiękczyłabyś byś zmiękczyła |
zmiękczyłobyś byś zmiękczyło |
zmiękczylibyście byście zmiękczyli |
zmiękczyłybyście byście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczyłby by zmiękczył |
zmiękczyłaby by zmiękczyła |
zmiękczyłoby by zmiękczyło |
zmiękczyliby by zmiękczyli |
zmiękczyłyby by zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono by
bezokolicznik: zmiękczyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zmiękczywszy
gerundium: zmiękczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| D. | zmiękczenia |
zmiękczeń |
| C. | zmiękczeniu |
zmiękczeniom |
| B. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| N. | zmiękczeniem |
zmiękczeniami |
| Ms. | zmiękczeniu |
zmiękczeniach |
| W. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zmiękczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczona |
| D. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonej |
| C. | zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonej |
| B. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczoną |
| N. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczoną |
| Ms. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmiękczeni |
zmiękczeni |
zmiękczone |
zmiękczone |
| D. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
| C. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
| B. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczone |
| N. | zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
| Ms. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
odpowiednik aspektowy: zmiękczać
Składnia
|
|
+ | zmiękczyć | + |
KOGO/CO
|
4. serce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- zmiękczyć czyjeś serce
- próbować, starać się zmiękczyć
Cytaty
|
Próbuje ona zmiękczyć serce majora dramatyczną historią o wygnaniu jej tuż przed wojną z III Rzeszy. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Kino totalitarne: Amerykanie – przyjaciele nazistów, Esensja, 2009, nr 06 |
|
|
Roberta już pan zmiękczył, płakać chciał, niech pan działa, inżynierze. źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962 |
|
|
Ona zerwała się z krzesełka i padła do moich stóp. Musiałem się z tego wyrwać, ale jej rozpacz zmiękczyła moje serce i kazała zatrzymać w ustach brutalne słowa. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
|
|
Trudno klasyfikować tę płytę. [...]. Na pewno będzie miło odebrana przez matki, młode dziewczyny i kobiety, mam nadzieję, że spodoba się również mężczyznom-romantykom albo zmiękczy twardzieli. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczę |
zmiękczymy |
|||
| 2 os. |
zmiękczysz |
zmiękczycie |
|||
| 3 os. |
zmiękczy |
zmiękczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłem +(e)m zmiękczył |
zmiękczyłam +(e)m zmiękczyła |
zmiękczyłom +(e)m zmiękczyło |
zmiękczyliśmy +(e)śmy zmiękczyli |
zmiękczyłyśmy +(e)śmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłeś +(e)ś zmiękczył |
zmiękczyłaś +(e)ś zmiękczyła |
zmiękczyłoś +(e)ś zmiękczyło |
zmiękczyliście +(e)ście zmiękczyli |
zmiękczyłyście +(e)ście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczył |
zmiękczyła |
zmiękczyło |
zmiękczyli |
zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczmy |
|
| 2 os. |
zmiękcz |
zmiękczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłbym bym zmiękczył |
zmiękczyłabym bym zmiękczyła |
zmiękczyłobym bym zmiękczyło |
zmiękczylibyśmy byśmy zmiękczyli |
zmiękczyłybyśmy byśmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłbyś byś zmiękczył |
zmiękczyłabyś byś zmiękczyła |
zmiękczyłobyś byś zmiękczyło |
zmiękczylibyście byście zmiękczyli |
zmiękczyłybyście byście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczyłby by zmiękczył |
zmiękczyłaby by zmiękczyła |
zmiękczyłoby by zmiękczyło |
zmiękczyliby by zmiękczyli |
zmiękczyłyby by zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono by
bezokolicznik: zmiękczyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zmiękczywszy
gerundium: zmiękczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| D. | zmiękczenia |
zmiękczeń |
| C. | zmiękczeniu |
zmiękczeniom |
| B. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| N. | zmiękczeniem |
zmiękczeniami |
| Ms. | zmiękczeniu |
zmiękczeniach |
| W. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zmiękczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczona |
| D. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonej |
| C. | zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonej |
| B. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczoną |
| N. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczoną |
| Ms. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmiękczeni |
zmiękczeni |
zmiękczone |
zmiękczone |
| D. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
| C. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
| B. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczone |
| N. | zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
| Ms. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
odpowiednik aspektowy: zmiękczać
Składnia
|
|
+ | zmiękczyć | + |
KOGO/CO
|
5. spółgłoskę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | spalatalizować | |
| antonimy: | zdepalatalizować, zdyspalatalizować |
Połączenia
- zmiękczyć głoskę, spółgłoskę
Cytaty
|
Miał klasyczną rosyjską, jak sam mówił, prononsjację - nie potrafił na tyle zmiękczyć głoski „s”, żeby nie brzmiała jak przetarcie szyby zapiaszczoną suchą ścierką. źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001 |
|
|
Nazwa tej leśniczówki koło Lniana należy do grupy określeń [...] typowo regionalnych, powstałych w wyniku zmiękczenia formy przymiotnikowej. źródło: NKJP: Roman Landowski: Z jabłonowego sadu do trzech Jani, Dziennik Tczewski, 1999-05-07 |
|
|
Końcowe, przyrostkowe -j zanikło, ale zmiękczyło poprzedzające je -w. Dalsze dzieje owego wygłosowego -w już znamy [...]. źródło: Jan Miodek: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, 1993 (books.google.pl) |
|
|
[...] przed spółgłoską zmiękczoną przez następującą po niej samogłoskę przednią kontynuanty te uległy w XII i XIII w. na gruncie czeskim przegłosowi [...]. źródło: Karol Dejna: Polsko-laskie pogranicze jezykowe na terenie Polski, 1951 (books.google.pl) |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczę |
zmiękczymy |
|||
| 2 os. |
zmiękczysz |
zmiękczycie |
|||
| 3 os. |
zmiękczy |
zmiękczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłem +(e)m zmiękczył |
zmiękczyłam +(e)m zmiękczyła |
zmiękczyłom +(e)m zmiękczyło |
zmiękczyliśmy +(e)śmy zmiękczyli |
zmiękczyłyśmy +(e)śmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłeś +(e)ś zmiękczył |
zmiękczyłaś +(e)ś zmiękczyła |
zmiękczyłoś +(e)ś zmiękczyło |
zmiękczyliście +(e)ście zmiękczyli |
zmiękczyłyście +(e)ście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczył |
zmiękczyła |
zmiękczyło |
zmiękczyli |
zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zmiękczmy |
|
| 2 os. |
zmiękcz |
zmiękczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zmiękczyłbym bym zmiękczył |
zmiękczyłabym bym zmiękczyła |
zmiękczyłobym bym zmiękczyło |
zmiękczylibyśmy byśmy zmiękczyli |
zmiękczyłybyśmy byśmy zmiękczyły |
| 2 os. |
zmiękczyłbyś byś zmiękczył |
zmiękczyłabyś byś zmiękczyła |
zmiękczyłobyś byś zmiękczyło |
zmiękczylibyście byście zmiękczyli |
zmiękczyłybyście byście zmiękczyły |
| 3 os. |
zmiękczyłby by zmiękczył |
zmiękczyłaby by zmiękczyła |
zmiękczyłoby by zmiękczyło |
zmiękczyliby by zmiękczyli |
zmiękczyłyby by zmiękczyły |
bezosobnik: zmiękczono by
bezokolicznik: zmiękczyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zmiękczywszy
gerundium: zmiękczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| D. | zmiękczenia |
zmiękczeń |
| C. | zmiękczeniu |
zmiękczeniom |
| B. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
| N. | zmiękczeniem |
zmiękczeniami |
| Ms. | zmiękczeniu |
zmiękczeniach |
| W. | zmiękczenie |
zmiękczenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zmiękczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczona |
| D. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczonej |
| C. | zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonemu |
zmiękczonej |
| B. | zmiękczonego |
zmiękczonego |
zmiękczony |
zmiękczone |
zmiękczoną |
| N. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczoną |
| Ms. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zmiękczeni |
zmiękczeni |
zmiękczone |
zmiękczone |
| D. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
| C. | zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
zmiękczonym |
| B. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczone |
| N. | zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
zmiękczonymi |
| Ms. | zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
zmiękczonych |
odpowiednik aspektowy: zmiękczać
Składnia
|
|
+ | zmiękczyć | + |
CO
|