Chronologizacja
Pochodzenie
Czasownik z przedrostkiem ob- od psł. *nižiti 'czynić niskim, obniżać, zniżać', który był czasownikiem odprzymiotnikowym od psł. *nizъ 'niski'; postać *nižiti oparta na temacie stopnia wyższego **niž-; zob. niski
1. koszty
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Ilość, liczby i liczenie ➔ ogólne określenia ilości
Połączenia
- obniżyć budżet, cenę, cło, czynsz, dawkę leku, deficyt, koszt, nakład, opłaty, podatek, poziom wody, stawkę, stężenie czegoś, wydatki, zarobki, zawartość tłuszczu
Cytaty
|
Aby zachęcić kupców, obniżyliśmy opłaty za dzierżawę pawilonów handlowych. źródło: KWSJP: Maciej Chłodnicki: Coraz więcej kupców na targowisku, prasa, 2006 |
|
|
Franz majaczył we śnie. Rzucał się. Anna czuwała prawie całą noc, zasypiając tylko na kilka minut. Robiła mu okłady na czoło, by choć trochę obniżyć temperaturę. źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
obniżę |
obniżymy |
|||
| 2 os. |
obniżysz |
obniżycie |
|||
| 3 os. |
obniży |
obniżą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obniżyłem +(e)m obniżył |
obniżyłam +(e)m obniżyła |
obniżyłom +(e)m obniżyło |
obniżyliśmy +(e)śmy obniżyli |
obniżyłyśmy +(e)śmy obniżyły |
| 2 os. |
obniżyłeś +(e)ś obniżył |
obniżyłaś +(e)ś obniżyła |
obniżyłoś +(e)ś obniżyło |
obniżyliście +(e)ście obniżyli |
obniżyłyście +(e)ście obniżyły |
| 3 os. |
obniżył |
obniżyła |
obniżyło |
obniżyli |
obniżyły |
bezosobnik: obniżono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
obniżmy |
|
| 2 os. |
obniż |
obniżcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obniżyłbym bym obniżył |
obniżyłabym bym obniżyła |
obniżyłobym bym obniżyło |
obniżylibyśmy byśmy obniżyli |
obniżyłybyśmy byśmy obniżyły |
| 2 os. |
obniżyłbyś byś obniżył |
obniżyłabyś byś obniżyła |
obniżyłobyś byś obniżyło |
obniżylibyście byście obniżyli |
obniżyłybyście byście obniżyły |
| 3 os. |
obniżyłby by obniżył |
obniżyłaby by obniżyła |
obniżyłoby by obniżyło |
obniżyliby by obniżyli |
obniżyłyby by obniżyły |
bezosobnik: obniżono by
bezokolicznik: obniżyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
obniżywszy
gerundium: obniżenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | obniżenie |
obniżenia |
| D. | obniżenia |
obniżeń |
| C. | obniżeniu |
obniżeniom |
| B. | obniżenie |
obniżenia |
| N. | obniżeniem |
obniżeniami |
| Ms. | obniżeniu |
obniżeniach |
| W. | obniżenie |
obniżenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: obniżony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | obniżony |
obniżony |
obniżony |
obniżone |
obniżona |
| D. | obniżonego |
obniżonego |
obniżonego |
obniżonego |
obniżonej |
| C. | obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonej |
| B. | obniżonego |
obniżonego |
obniżony |
obniżone |
obniżoną |
| N. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżoną |
| Ms. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | obniżeni |
obniżeni |
obniżone |
obniżone |
| D. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
| C. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
| B. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżone |
| N. | obniżonymi |
obniżonymi |
obniżonymi |
obniżonymi |
| Ms. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
odpowiednik aspektowy: obniżać
Składnia
|
+ | obniżyć | + |
CO
|
2. barierkę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ wielkość,
Połączenia
- obniżyć barierkę, fotel, poprzeczkę, pulpit, siodełko; lot
Cytaty
|
Nogi ugnij w kolanach. Teraz obniż ciężarek, starając się dotknąć nim podłogi za głową, a następnie wyprostuj ręce. źródło: KWSJP: Gwiazdorska gimnastyka, Cosmopolitan, 2000 |
|
|
W celu ułatwienia poruszania się w mieście osobom niewidomym zainstalowano sygnalizację dźwiękową przy przejściach dla pieszych, obniżono krawężniki i wykonano podjazdy dla wózków inwalidzkich. źródło: KWSJP: Beata Janczarska: Znikające progi, 1999 |
|
|
Spore stado kawek uganiało się za jastrzębiem, który obniżył lot i szukał zdobyczy. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974 |
|
|
[...] obniżył maksymalnie oparcie fotela. źródło: NKJP: Anna ‘Cranberry’ Nieznaj: Bliźniaki, Esensja, 2007, nr 4 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
obniżę |
obniżymy |
|||
| 2 os. |
obniżysz |
obniżycie |
|||
| 3 os. |
obniży |
obniżą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obniżyłem +(e)m obniżył |
obniżyłam +(e)m obniżyła |
obniżyłom +(e)m obniżyło |
obniżyliśmy +(e)śmy obniżyli |
obniżyłyśmy +(e)śmy obniżyły |
| 2 os. |
obniżyłeś +(e)ś obniżył |
obniżyłaś +(e)ś obniżyła |
obniżyłoś +(e)ś obniżyło |
obniżyliście +(e)ście obniżyli |
obniżyłyście +(e)ście obniżyły |
| 3 os. |
obniżył |
obniżyła |
obniżyło |
obniżyli |
obniżyły |
bezosobnik: obniżono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
obniżmy |
|
| 2 os. |
obniż |
obniżcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obniżyłbym bym obniżył |
obniżyłabym bym obniżyła |
obniżyłobym bym obniżyło |
obniżylibyśmy byśmy obniżyli |
obniżyłybyśmy byśmy obniżyły |
| 2 os. |
obniżyłbyś byś obniżył |
obniżyłabyś byś obniżyła |
obniżyłobyś byś obniżyło |
obniżylibyście byście obniżyli |
obniżyłybyście byście obniżyły |
| 3 os. |
obniżyłby by obniżył |
obniżyłaby by obniżyła |
obniżyłoby by obniżyło |
obniżyliby by obniżyli |
obniżyłyby by obniżyły |
bezosobnik: obniżono by
bezokolicznik: obniżyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
obniżywszy
gerundium: obniżenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | obniżenie |
obniżenia |
| D. | obniżenia |
obniżeń |
| C. | obniżeniu |
obniżeniom |
| B. | obniżenie |
obniżenia |
| N. | obniżeniem |
obniżeniami |
| Ms. | obniżeniu |
obniżeniach |
| W. | obniżenie |
obniżenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: obniżony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | obniżony |
obniżony |
obniżony |
obniżone |
obniżona |
| D. | obniżonego |
obniżonego |
obniżonego |
obniżonego |
obniżonej |
| C. | obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonej |
| B. | obniżonego |
obniżonego |
obniżony |
obniżone |
obniżoną |
| N. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżoną |
| Ms. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | obniżeni |
obniżeni |
obniżone |
obniżone |
| D. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
| C. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
| B. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżone |
| N. | obniżonymi |
obniżonymi |
obniżonymi |
obniżonymi |
| Ms. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
odpowiednik aspektowy: obniżać
Składnia
|
+ | obniżyć | + |
CO
|
3. dźwięk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ dźwięki
Połączenia
- obniżyć dźwięk, tonację
- obniżyć o oktawę, o pół tonu, o ton
Cytaty
|
Określamy, o ile półtonów podnieść lub obniżyć tonację. źródło: Internet |
|
|
Jeżeli bemol umieszczony jest bezpośrednio przed nutą, to obniża dźwięk przypisany tej nucie i wszystkim kolejnym o tej samej wysokości. źródło: Internet |
|
|
Pyttlik obniżył swój głos do szeptu. – Jedźcie gdzieś, wypocznijcie... źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
obniżę |
obniżymy |
|||
| 2 os. |
obniżysz |
obniżycie |
|||
| 3 os. |
obniży |
obniżą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obniżyłem +(e)m obniżył |
obniżyłam +(e)m obniżyła |
obniżyłom +(e)m obniżyło |
obniżyliśmy +(e)śmy obniżyli |
obniżyłyśmy +(e)śmy obniżyły |
| 2 os. |
obniżyłeś +(e)ś obniżył |
obniżyłaś +(e)ś obniżyła |
obniżyłoś +(e)ś obniżyło |
obniżyliście +(e)ście obniżyli |
obniżyłyście +(e)ście obniżyły |
| 3 os. |
obniżył |
obniżyła |
obniżyło |
obniżyli |
obniżyły |
bezosobnik: obniżono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
obniżmy |
|
| 2 os. |
obniż |
obniżcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obniżyłbym bym obniżył |
obniżyłabym bym obniżyła |
obniżyłobym bym obniżyło |
obniżylibyśmy byśmy obniżyli |
obniżyłybyśmy byśmy obniżyły |
| 2 os. |
obniżyłbyś byś obniżył |
obniżyłabyś byś obniżyła |
obniżyłobyś byś obniżyło |
obniżylibyście byście obniżyli |
obniżyłybyście byście obniżyły |
| 3 os. |
obniżyłby by obniżył |
obniżyłaby by obniżyła |
obniżyłoby by obniżyło |
obniżyliby by obniżyli |
obniżyłyby by obniżyły |
bezosobnik: obniżono by
bezokolicznik: obniżyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
obniżywszy
gerundium: obniżenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | obniżenie |
obniżenia |
| D. | obniżenia |
obniżeń |
| C. | obniżeniu |
obniżeniom |
| B. | obniżenie |
obniżenia |
| N. | obniżeniem |
obniżeniami |
| Ms. | obniżeniu |
obniżeniach |
| W. | obniżenie |
obniżenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: obniżony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | obniżony |
obniżony |
obniżony |
obniżone |
obniżona |
| D. | obniżonego |
obniżonego |
obniżonego |
obniżonego |
obniżonej |
| C. | obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonemu |
obniżonej |
| B. | obniżonego |
obniżonego |
obniżony |
obniżone |
obniżoną |
| N. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżoną |
| Ms. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | obniżeni |
obniżeni |
obniżone |
obniżone |
| D. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
| C. | obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
obniżonym |
| B. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżone |
| N. | obniżonymi |
obniżonymi |
obniżonymi |
obniżonymi |
| Ms. | obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
obniżonych |
odpowiednik aspektowy: obniżać
Składnia
|
+ | obniżyć | + |
CO
|