UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pretekst

Chronologizacja

1556, SPXVI

Pochodzenie

fr. prétexte

1. powód

Definicja

zmyślony powód podany w celu ukrycia prawdziwej przyczyny określonego działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

dowolny; bezpośredni; dobry, dogodny, doskonały, idealny, wygodny, znakomity; błahy, !?fałszywy; wiarygodny pretekst
pretekst do odmowy, do rozmowy, do spotkania, do zerwania (rozmów, zaręczyn), do zwolnienia; do ataku, do najazdu
dostarczyć, szukać pretekstu
wymyślić, znaleźć, zyskać; stanowić pretekst
korzystać, skorzystać z pretekstu
posłużyć za pretekst
zrobić coś pod pretekstem czegoś
posłużyć; wykorzystać coś; potraktować, traktować coś jako pretekst

Cytaty

	Znajdź wiarygodny pretekst i idź na wagary! źródło: NKJP: Anna Sawicka: Praca, Cosmopolitan, 2000
	Opisywał akcje trollejsów jako ekscentryczne wycieczki, które były tylko pretekstem dla picia i kopulowania z dala od domu. źródło: NKJP: Mirosław Tomaszewski: UGI, 2006
	O zespole kobiecym nie chciał nawet słyszeć, wymyślał różne preteksty, by wymigać się od wyrażenia zgody. źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 1996
	- Przecież człowiek musi jakoś odreagować to wszystko - wymyślali sobie rozmaite preteksty do pójścia w tan. źródło: NKJP: Marek Idczak: Słony wiatr, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pretekst	preteksty
D.	pretekstu	pretekstów
C.	pretekstowi	pretekstom
B.	pretekst	preteksty
N.	pretekstem	pretekstami
Ms.	pretekście	pretekstach
W.	pretekście	preteksty

Składnia

pretekst

do CZEGO|dla CZEGO

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne w połączeniu: fałszywy, kłamliwy pretekst

2. okazja

Definicja

sytuacja, która tworzy możliwość podjęcia określonej czynności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Pozostaje tylko wyrazić nadzieję, iż odzyskanie przez Polskę faktycznej niepodległości sprawi, że spór o ostatniego króla stanie się dla przyszłych generacji historyków naprawdę tylko dyskusją o nim samym, nie zaś pretekstem dla debat na temat stosunku do Rosji czy genezy rozbiorów.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Panu może nie będzie przykro, ale ona dla nich znaczy tyle co gefilte fisz. Świetnie smakuje do wódeczki i daje pretekst do pogawędzenia o żydowskich spiskach.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska; Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pretekst	preteksty
D.	pretekstu	pretekstów
C.	pretekstowi	pretekstom
B.	pretekst	preteksty
N.	pretekstem	pretekstami
Ms.	pretekście	pretekstach
W.	pretekście	preteksty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

pretekst

do CZEGO|dla CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2018