UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kulturalny

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. cultural

fr. culturel

niem. kultural

Zob. kultura

1. związany z kulturą - cywilizacją

Definicja

związany z kulturą - cywilizacją

Cytaty

	źródło:
	źródło:
	źródło:
	źródło:
	źródło:

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a ośrodek

Definicja

taki, w którym odbywa się działalność związana z kulturą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

Połączenia

ośrodek kulturalny; centrum kulturalne; instytucje, obiekty, placówki kulturalne; kulturalna stolica czegoś
naukowy i kulturalny, religijny i kulturalny

Cytaty

	Można by było stworzyć centrum kulturalne miasta z prawdziwego zdarzenia, gdzie w jednym budynku mieściłyby się różne instytucje zajmujące się kulturą [...]. źródło: NKJP: Marcin Jarosz: Dla kogo Syrena?, Echo Dnia, 2007-05-16
	Na uwagę zasługują inne placówki kulturalne, m.in. muzea: Muzeum Śląskie w Katowicach, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu [...]. źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997
	Respondent zauważa bowiem, że instytucje kulturalne, np. kino, teatr zamiast realizować funkcje ludyczne, które wyzwalają z samotności, „zmuszają do osamotnienia” [...]. źródło: NKJP: Elżbieta Dubas: Edukacja dorosłych w sytuacji samotności i osamotnienia, 1999
	Kazimierz, kiedyś niezwykle ważny, religijny i kulturalny ośrodek życia żydowskiej społeczności, mimo że w tej chwili zaczyna ożywać, jeszcze na długo dla wielu pozostanie miejscem nostalgicznym. źródło: NKJP: Dom - Nostalgia, Dziennik Polski, 2002-08-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna
D.	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnej
C.	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnej
B.	kulturalny	kulturalne	kulturalną
N.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalną
Ms.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnej
W.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kulturalne	kulturalne
D.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
C.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym
B.	kulturalne
N.	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi
Ms.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
W.	kulturalne	kulturalne

Składnia

Rz _nieżywotny	+	kulturalny	+
szyk: neutralny

Skróty

kult.

1.b dorobek

Definicja

taki, który powstaje na gruncie kultury

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Relacje znaczeniowe

synonimy:

kulturowy

Połączenia

dorobek kulturalny; tradycja kulturalna; dziedzictwo kulturalne; dobra, wartości kulturalne
kulturalny i duchowy, historyczny i kulturalny

Cytaty

	[...] batalion [...] rekwirował wszelkie dobra kulturalne znajdujące się w muzeach, galeriach, pałacach, zamkach, kościołach, bibliotekach i zbiorach prywatnych [...]. źródło: NKJP: Karol Grünberg, Bolesław Otręba: Joachim von Ribbentrop: szef hitlerowskiej dyplomacji, 1995
	O sukcesie Płońska zadecydował dorobek kulturalny miasta i powiatu: działające tu zespoły artystyczne, kluby twórcze oraz nagrody przez nie zdobywane, [...]. źródło: NKJP: Marek Żbikowski: Był Płońsk, czas na Sierpc, Tygodnik Ciechanowski, 2007-03-11
	Teraz należy walczyć, by telewizja tworzyła własne wartości kulturalne w oparciu o to, co się dzieje w Polsce wśród ludzi, wśród artystów, uczonych. źródło: NKJP: Edward Krzemień: Rozmowa z Jerzym Markuszewskim, reżyserem radiowym, teatralnym i telewizyjnym, Gazeta Wyborcza, 1996-12-18
	Wiele książek dziś nierozerwalnie związanych z tradycją kulturalną i dorobkiem umysłowym ludzkości było finansową plajtą zarówno autorów, jak i wydawców. źródło: NKJP: Krzysztof Teodor Toeplitz: Mój wybór. Rzeczy mniejsze, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna
D.	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnej
C.	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnej
B.	kulturalny	kulturalne	kulturalną
N.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalną
Ms.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnej
W.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kulturalne	kulturalne
D.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
C.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym
B.	kulturalne
N.	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi
Ms.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
W.	kulturalne	kulturalne

Składnia

Rz _nieżywotny	+	kulturalny	+
szyk: neutralny

Skróty

kult.

1.c rozwój

Definicja

taki, który odnosi się do czynności i zdarzeń związanych z kulturą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

kulturny, kulturowy

Połączenia

program, rozwój, ruch kulturalny; aktywność, dyplomacja, działalność, oferta, polityka, praca, produkcja, twórczość, współpraca, wymiana kulturalna; życie kulturalne; imprezy, inicjatywy, przedsięwzięcia, wydarzenia, zajęcia; cele, potrzeby kulturalne
kulturalny i artystyczny, kulturalny i edukacyjny, kulturalny i oświatowy, kulturalny i religijny; naukowy i kulturalny, społeczny i kulturalny; bytowy, socjalny i kulturalny; polityczny, ekonomiczny i kulturalny; polityczny, gospodarczy i kulturalny

Cytaty

	[...] ustawodawca rozumie przez działalność kulturalną działalność twórczą i artystyczną, widowiskową i rozrywkową, wystawy artystyczne, [...]. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.03.1999
	W Poznaniu odbywają się liczne imprezy kulturalne, często o charakterze międzynarodowym, m.in. Międzynarodowe Konkursy Skrzypcowe im. Henryka Wieniawskiego. źródło: NKJP: Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska, 1997
	Rozwijało się tam życie kulturalne (w latach międzywojennych działały m.in. dwie orkiestry, koło teatralne, biblioteka, sekcje sportowe), [...]. źródło: NKJP: W naftowym zakątku, Dziennik Polski, 2002-02-09
	W miarę upływu lat polityka kulturalna coraz wyraźniej zmierzała do tego, by rozbić, rozmazać, rozkojarzyć, cokolwiek w literaturze kształtowało się wyrazistszego. źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna
D.	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnej
C.	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnej
B.	kulturalny	kulturalne	kulturalną
N.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalną
Ms.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnej
W.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kulturalne	kulturalne
D.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
C.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym
B.	kulturalne
N.	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi
Ms.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
W.	kulturalne	kulturalne

Składnia

Rz _nieżywotny	+	kulturalny	+
szyk: neutralny

Skróty

kult.

2. związany z kulturą - dobrymi manierami

Definicja

związany z kulturą - dobrymi manierami

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

2.a człowiek

Definicja

odznaczający się dobrymi manierami oraz umiejętnością taktownego zachowania w każdej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	kulturny
	sprzeczne:	niekulturalny
	hiperonimy:	grzeczny

Połączenia

kulturalny człowiek, kulturalna publiczność
kulturalny i inteligentny
bardzo, niezwykle; mało kulturalny

Cytaty

	Był to pan niezwykle kulturalny i wytworny, bardzo starannie ubrany i wysławiający się z pewną charakterystyczną manierą. źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 1996
	To był wspaniały, wysoce kulturalny człowiek, odchodził z imponującą godnością. Być może szedł czasem na kompromisy, [...] ale nie dawał lewych zwolnień [...]. źródło: NKJP: Adam Strączek: Wyznanie lekarza-łapownika, 1995
	[...] Klaus - uroczy kulturalny pan, który zawsze potrafi powiedzieć kobietom coś miłego, sympatycznego [...]. źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy, 1998
	Mamy kulturalną publiczność i chcielibyśmy, żeby nadal na mecze przychodziły całe rodziny z dziećmi, wnukami, żonami. źródło: NKJP: Bogdan Hućko: Kibice sponsorem strategicznym, Dziennik Polski, 2001-04-17

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna
D.	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnej
C.	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnej
B.	kulturalnego	kulturalnego	kulturalny	kulturalne	kulturalną
N.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalną
Ms.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnej
W.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kulturalni	kulturalni	kulturalne	kulturalne
D.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
C.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym
B.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalne
N.	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi
Ms.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
W.	kulturalni	kulturalni	kulturalne	kulturalne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kulturalniejszy	kulturalniejszy	kulturalniejszy	kulturalniejsze	kulturalniejsza
D.	kulturalniejszego	kulturalniejszego	kulturalniejszego	kulturalniejszego	kulturalniejszej
C.	kulturalniejszemu	kulturalniejszemu	kulturalniejszemu	kulturalniejszemu	kulturalniejszej
B.	kulturalniejszego	kulturalniejszego	kulturalniejszy	kulturalniejsze	kulturalniejszą
N.	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszą
Ms.	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kulturalniejsi	kulturalniejsi	kulturalniejsze	kulturalniejsze
D.	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych
C.	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym
B.	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejsze
N.	kulturalniejszymi	kulturalniejszymi	kulturalniejszymi	kulturalniejszymi
Ms.	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych

Składnia

	+	kulturalny	+
szyk: neutralny

2.b rozwód

Definicja

właściwy człowiekowi odznaczającemu się dobrymi manierami oraz umiejętnością taktownego zachowania w każdej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:

niekulturalny

Połączenia

kulturalny doping, rozwód; kulturalna atmosfera; kulturalne zachowanie
niezwykle; mało kulturalny

Cytaty

Wbrew pozorom, także stadion Okocimskiego wolny jest od chuligańskich zachowań, na każdym meczu [...] panuje sportowa i kulturalna atmosfera.

źródło: NKJP: Sporadyczne przypadki, Dziennik Polski, 2000-11-16

Kibice muszą nam pomagać przez kulturalny doping - przekonuje Ryszard Staniek. - Chamskie przyśpiewki nic nam nie dają.

źródło: NKJP: Jarosław Bińczyk, Robert Błoński: Dziś mecz sezonu Widzew - Legia, Gazeta Wyborcza, 1996-11-16/1996-11-17

[...] obaj autorzy wdali się w pertraktacje w sprawie wynajmu pokoju z wiktem, które to rozmowy, ku ich uciesze, przebiegały w sposób kulturalny i życzliwy.

źródło: NKJP: Krzysztof Teodor Toeplitz: Mój wybór. Rzeczy mniejsze, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna
D.	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnego	kulturalnej
C.	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnemu	kulturalnej
B.	kulturalny	kulturalne	kulturalną
N.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalną
Ms.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnej
W.	kulturalny	kulturalny	kulturalny	kulturalne	kulturalna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kulturalne	kulturalne
D.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
C.	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym	kulturalnym
B.	kulturalne
N.	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi	kulturalnymi
Ms.	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych	kulturalnych
W.	kulturalne	kulturalne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kulturalniejszy	kulturalniejszy	kulturalniejszy	kulturalniejsze	kulturalniejsza
D.	kulturalniejszego	kulturalniejszego	kulturalniejszego	kulturalniejszego	kulturalniejszej
C.	kulturalniejszemu	kulturalniejszemu	kulturalniejszemu	kulturalniejszemu	kulturalniejszej
B.	kulturalniejszy	kulturalniejsze	kulturalniejszą
N.	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszą
Ms.	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kulturalniejsze	kulturalniejsze
D.	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych
C.	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym	kulturalniejszym
B.	kulturalniejsze
N.	kulturalniejszymi	kulturalniejszymi	kulturalniejszymi	kulturalniejszymi
Ms.	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych	kulturalniejszych

Składnia

Rz _nieżywotny	+	kulturalny	+
szyk: neutralny

Frazeologizmy

rewolucja kulturalna

Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2014