Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. twierdzić
1. w przekonaniu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- pobyt, rozmówca, sukces, wygląd utwierdził; czyjaś obecność, reakcja, wizyta; dyskusja, lektura utwierdziła; badania, wydarzenia, wyniki utwierdziły kogoś w czymś
- utwierdzić czytelnika, inwestorów, klienta, opinię publiczną w czymś; mniemanie, przekonanie w kimś
- utwierdzić kogoś w decyzji, w postanowieniu, w przekonaniu, w przeświadczeniu, w przypuszczeniach, w słuszności czegoś, w wyborze drogi życiowej, w zamiarze
Cytaty
|
Dzieła prawnicze i kodeksy znalezione w bibliotece utwierdziły mnie w przekonaniu, że w świetle prawa każdy człowiek jest przestępcą. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
|
|
Alguier utwierdził mnie całkowicie w słuszności mego rozumowania. źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960 |
|
|
Utwierdzony w mych domysłach, zgodziłem się na jej argumentację i rozstaliśmy się. źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007 |
|
|
Świadomi swej utajonej dotychczas siły [...] rozpoczęli wreszcie pochód, a ich sukcesy utwierdziły w nich przekonanie, że ich pogarda dla Zachodu nie była bez podstaw. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Zniewolony umysł, 1951 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utwierdzę |
utwierdzimy |
|||
| 2 os. |
utwierdzisz |
utwierdzicie |
|||
| 3 os. |
utwierdzi |
utwierdzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utwierdziłem +(e)m utwierdził |
utwierdziłam +(e)m utwierdziła |
utwierdziłom +(e)m utwierdziło |
utwierdziliśmy +(e)śmy utwierdzili |
utwierdziłyśmy +(e)śmy utwierdziły |
| 2 os. |
utwierdziłeś +(e)ś utwierdził |
utwierdziłaś +(e)ś utwierdziła |
utwierdziłoś +(e)ś utwierdziło |
utwierdziliście +(e)ście utwierdzili |
utwierdziłyście +(e)ście utwierdziły |
| 3 os. |
utwierdził |
utwierdziła |
utwierdziło |
utwierdzili |
utwierdziły |
bezosobnik: utwierdzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utwierdźmy |
|
| 2 os. |
utwierdź |
utwierdźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utwierdziłbym bym utwierdził |
utwierdziłabym bym utwierdziła |
utwierdziłobym bym utwierdziło |
utwierdzilibyśmy byśmy utwierdzili |
utwierdziłybyśmy byśmy utwierdziły |
| 2 os. |
utwierdziłbyś byś utwierdził |
utwierdziłabyś byś utwierdziła |
utwierdziłobyś byś utwierdziło |
utwierdzilibyście byście utwierdzili |
utwierdziłybyście byście utwierdziły |
| 3 os. |
utwierdziłby by utwierdził |
utwierdziłaby by utwierdziła |
utwierdziłoby by utwierdziło |
utwierdziliby by utwierdzili |
utwierdziłyby by utwierdziły |
bezosobnik: utwierdzono by
bezokolicznik: utwierdzić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
utwierdziwszy
gerundium: utwierdzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
| D. | utwierdzenia |
utwierdzeń |
| C. | utwierdzeniu |
utwierdzeniom |
| B. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
| N. | utwierdzeniem |
utwierdzeniami |
| Ms. | utwierdzeniu |
utwierdzeniach |
| W. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utwierdzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utwierdzony |
utwierdzony |
utwierdzony |
utwierdzone |
utwierdzona |
| D. | utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonej |
| C. | utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonej |
| B. | utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzony |
utwierdzone |
utwierdzoną |
| N. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzoną |
| Ms. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utwierdzeni |
utwierdzeni |
utwierdzone |
utwierdzone |
| D. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
| C. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
| B. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzone |
| N. | utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
| Ms. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
odpowiednik aspektowy: utwierdzać
Składnia
|
+ | utwierdzić | + |
KOGO +
w CZYM
|
|
+ | utwierdzić | + |
CO +
w KIM
|
2. panowanie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ugruntować, utrwalić |
Połączenia
- utwierdzić panowanie, pozycję, wiarę, władzę
Cytaty
|
Podczas gdy w Niemczech reformacja doprowadziła do zniszczenia popieranego przez cesarstwo Kościoła katolickiego i do dezintegracji narodowej, w Anglii utwierdziła władzę królewską, a anglikanizm stał się Kościołem narodowym. źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996 |
|
|
Nagła śmierć króla w 44 roku [...] pogrzebała jednak nadzieje Żydów na utwierdzenie autonomii państwa, które z woli cesarza powróciło do roli prowincji zarządzanej przez rzymskich prokuratorów. źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009 |
|
|
Najistotniejszym motorem jego życia była potrzeba utwierdzenia osiągniętej przez siebie pozycji. źródło: NKJP: Juliusz Kurkiewicz: Baśnie z cieniem, Polityka, 2005-03-26 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utwierdzę |
utwierdzimy |
|||
| 2 os. |
utwierdzisz |
utwierdzicie |
|||
| 3 os. |
utwierdzi |
utwierdzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utwierdziłem +(e)m utwierdził |
utwierdziłam +(e)m utwierdziła |
utwierdziłom +(e)m utwierdziło |
utwierdziliśmy +(e)śmy utwierdzili |
utwierdziłyśmy +(e)śmy utwierdziły |
| 2 os. |
utwierdziłeś +(e)ś utwierdził |
utwierdziłaś +(e)ś utwierdziła |
utwierdziłoś +(e)ś utwierdziło |
utwierdziliście +(e)ście utwierdzili |
utwierdziłyście +(e)ście utwierdziły |
| 3 os. |
utwierdził |
utwierdziła |
utwierdziło |
utwierdzili |
utwierdziły |
bezosobnik: utwierdzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utwierdźmy |
|
| 2 os. |
utwierdź |
utwierdźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utwierdziłbym bym utwierdził |
utwierdziłabym bym utwierdziła |
utwierdziłobym bym utwierdziło |
utwierdzilibyśmy byśmy utwierdzili |
utwierdziłybyśmy byśmy utwierdziły |
| 2 os. |
utwierdziłbyś byś utwierdził |
utwierdziłabyś byś utwierdziła |
utwierdziłobyś byś utwierdziło |
utwierdzilibyście byście utwierdzili |
utwierdziłybyście byście utwierdziły |
| 3 os. |
utwierdziłby by utwierdził |
utwierdziłaby by utwierdziła |
utwierdziłoby by utwierdziło |
utwierdziliby by utwierdzili |
utwierdziłyby by utwierdziły |
bezosobnik: utwierdzono by
bezokolicznik: utwierdzić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
utwierdziwszy
gerundium: utwierdzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
| D. | utwierdzenia |
utwierdzeń |
| C. | utwierdzeniu |
utwierdzeniom |
| B. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
| N. | utwierdzeniem |
utwierdzeniami |
| Ms. | utwierdzeniu |
utwierdzeniach |
| W. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utwierdzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utwierdzony |
utwierdzony |
utwierdzony |
utwierdzone |
utwierdzona |
| D. | utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonej |
| C. | utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonej |
| B. | utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzony |
utwierdzone |
utwierdzoną |
| N. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzoną |
| Ms. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utwierdzeni |
utwierdzeni |
utwierdzone |
utwierdzone |
| D. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
| C. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
| B. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzone |
| N. | utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
| Ms. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
odpowiednik aspektowy: utwierdzać
Składnia
|
+ | utwierdzić | + |
CO
|
3. maszt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
Połączenia
- utwierdzić hak, maszt
- utwierdzić łańcuchem, zaprawą cementową
- utwierdzić w murze, w skale
Cytaty
|
Utwierdziła śliski kawałek matrycy. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957 |
|
|
Pełno gratów ze wsi i szlacheckiego gospodarstwa. Jakieś panwie, miedziane i pokryte grynszpanem, do smażenia ryb, rogi kozłów, wieńce jelenie utwierdzone na drewnianych tarczach. źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel: opowiadania i reportaże, 2007 |
|
|
[...] posąg utwierdzony w świątyni złotymi łańcuchami przedstawiał postać od góry do bioder kobiecą, w dół zaś od bioder rybę. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utwierdzę |
utwierdzimy |
|||
| 2 os. |
utwierdzisz |
utwierdzicie |
|||
| 3 os. |
utwierdzi |
utwierdzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utwierdziłem +(e)m utwierdził |
utwierdziłam +(e)m utwierdziła |
utwierdziłom +(e)m utwierdziło |
utwierdziliśmy +(e)śmy utwierdzili |
utwierdziłyśmy +(e)śmy utwierdziły |
| 2 os. |
utwierdziłeś +(e)ś utwierdził |
utwierdziłaś +(e)ś utwierdziła |
utwierdziłoś +(e)ś utwierdziło |
utwierdziliście +(e)ście utwierdzili |
utwierdziłyście +(e)ście utwierdziły |
| 3 os. |
utwierdził |
utwierdziła |
utwierdziło |
utwierdzili |
utwierdziły |
bezosobnik: utwierdzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utwierdźmy |
|
| 2 os. |
utwierdź |
utwierdźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utwierdziłbym bym utwierdził |
utwierdziłabym bym utwierdziła |
utwierdziłobym bym utwierdziło |
utwierdzilibyśmy byśmy utwierdzili |
utwierdziłybyśmy byśmy utwierdziły |
| 2 os. |
utwierdziłbyś byś utwierdził |
utwierdziłabyś byś utwierdziła |
utwierdziłobyś byś utwierdziło |
utwierdzilibyście byście utwierdzili |
utwierdziłybyście byście utwierdziły |
| 3 os. |
utwierdziłby by utwierdził |
utwierdziłaby by utwierdziła |
utwierdziłoby by utwierdziło |
utwierdziliby by utwierdzili |
utwierdziłyby by utwierdziły |
bezosobnik: utwierdzono by
bezokolicznik: utwierdzić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
utwierdziwszy
gerundium: utwierdzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
| D. | utwierdzenia |
utwierdzeń |
| C. | utwierdzeniu |
utwierdzeniom |
| B. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
| N. | utwierdzeniem |
utwierdzeniami |
| Ms. | utwierdzeniu |
utwierdzeniach |
| W. | utwierdzenie |
utwierdzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utwierdzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utwierdzony |
utwierdzony |
utwierdzony |
utwierdzone |
utwierdzona |
| D. | utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzonej |
| C. | utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonemu |
utwierdzonej |
| B. | utwierdzonego |
utwierdzonego |
utwierdzony |
utwierdzone |
utwierdzoną |
| N. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzoną |
| Ms. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utwierdzeni |
utwierdzeni |
utwierdzone |
utwierdzone |
| D. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
| C. | utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
utwierdzonym |
| B. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzone |
| N. | utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
utwierdzonymi |
| Ms. | utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
utwierdzonych |
odpowiednik aspektowy: utwierdzać
Składnia
|
+ | utwierdzić | + |
CO +
(GDZIE)
|