UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opiewać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Czasownik z przedrostkiem o(b) od psł. *pěvati 'śpiewać', spokrewnionego z psł. *pěti 'śpiewać'

1. na sumę

Definicja

książk. 
wskazywać określoną wartość liczbową, przynależność do kogoś lub stwierdzać jakiś fakt

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • kontrakt, kosztorys, polisa, rachunek, umowa, weksel opiewa
  • opiewać na kwotę, na sumę; na nazwisko

Cytaty

Metryka opiewała na nazwisko Józefa Sowa - data urodzenia 16 kwietnia 1917 r., o dwa lata młodsza od żony.

źródło: NKJP: Leon Guz: Targowa 64 : dziennik 27 I 1943 - 11 IX 1944, 2001

Kontrakt ma opiewać na 5 do 10 lat.

źródło: NKJP: Piotr Konieczny: WiFi za darmo i dla każdego, Dziennik Internautów, 2005-12-26

Dotacja z Ministerstwa Sportu opiewała na 200 tys. zł.

źródło: NKJP: Mają sztuczną trawę, Gazeta Krakowska, 2008-04-24

Protokół opiewał, że przyczyną śmierci był krwotok z tętnicy głównej spowodowany upadkiem z okna.

źródło: NKJP: Piotr Lipiński: Tajna sekcja zwłok: Gazeta Wyborcza, 1995-06-19

Broni [...] nie można wywieźć z Polski bez tzw. certyfikatu, czyli dokumentu stwierdzającego kto będzie jej ostatecznym odbiorcą. [...] Certyfikat opiewający, że ostatnim użytkownikiem mają być Filipiny, został zaakceptowany przez Ministerstwo Współpracy Gospodarczej z Zagranicą.

źródło: NKJP: Anna Bikont, Edward Krzemień: Czym jest polski handel bronią, Gazeta Wyborcza, 1992-09-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opiewam
opiewamy
2 os. opiewasz
opiewacie
3 os. opiewa
opiewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opiewałem
+(e)m opiewał
opiewałam
+(e)m opiewała
opiewałom
+(e)m opiewało
opiewaliśmy
+(e)śmy opiewali
opiewałyśmy
+(e)śmy opiewały
2 os. opiewałeś
+(e)ś opiewał
opiewałaś
+(e)ś opiewała
opiewałoś
+(e)ś opiewało
opiewaliście
+(e)ście opiewali
opiewałyście
+(e)ście opiewały
3 os. opiewał
opiewała
opiewało
opiewali
opiewały

bezosobnik: opiewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę opiewał
będę opiewać
będę opiewała
będę opiewać
będę opiewało
będę opiewać
będziemy opiewali
będziemy opiewać
będziemy opiewały
będziemy opiewać
2 os. będziesz opiewał
będziesz opiewać
będziesz opiewała
będziesz opiewać
będziesz opiewało
będziesz opiewać
będziecie opiewali
będziecie opiewać
będziecie opiewały
będziecie opiewać
3 os. będzie opiewał
będzie opiewać
będzie opiewała
będzie opiewać
będzie opiewało
będzie opiewać
będą opiewali
będą opiewać
będą opiewały
będą opiewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opiewajmy
2 os. opiewaj
opiewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opiewałbym
bym opiewał
opiewałabym
bym opiewała
opiewałobym
bym opiewało
opiewalibyśmy
byśmy opiewali
opiewałybyśmy
byśmy opiewały
2 os. opiewałbyś
byś opiewał
opiewałabyś
byś opiewała
opiewałobyś
byś opiewało
opiewalibyście
byście opiewali
opiewałybyście
byście opiewały
3 os. opiewałby
by opiewał
opiewałaby
by opiewała
opiewałoby
by opiewało
opiewaliby
by opiewali
opiewałyby
by opiewały

bezosobnik: opiewano by

bezokolicznik: opiewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opiewając

gerundium: opiewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opiewanie
opiewania
D. opiewania
opiewań
C. opiewaniu
opiewaniom
B. opiewanie
opiewania
N. opiewaniem
opiewaniami
Ms. opiewaniu
opiewaniach
W. opiewanie
opiewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opiewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opiewający
opiewający
opiewający
opiewające
opiewająca
D. opiewającego
opiewającego
opiewającego
opiewającego
opiewającej
C. opiewającemu
opiewającemu
opiewającemu
opiewającemu
opiewającej
B. opiewającego
opiewającego
opiewający
opiewające
opiewającą
N. opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającą
Ms. opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opiewający
opiewający
opiewające
opiewające
D. opiewających
opiewających
opiewających
opiewających
C. opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającym
B. opiewających
opiewających
opiewających
opiewające
N. opiewającymi
opiewającymi
opiewającymi
opiewającymi
Ms. opiewających
opiewających
opiewających
opiewających

Składnia

Rznieżywotny + opiewać +
na CO
Rznieżywotny + opiewać +
że ZDANIE

2. bohaterów

Definicja

książk. 
wysławiać w wyszukany sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Połączenia

  • poeta; pieśń opiewa
  • opiewać miłość

Cytaty

Podporucznik Roman Kowalik, lecząc się z ran, w puste popołudnia zaczął pisać wiersze. W jednych opiewał uduchowioną przyrodę, w innych bezlitosny skalny krajobraz, pełen błąkających się ludzi o rozdartych sercach.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Pieśni opiewały walki, polowania, fundacje klasztorów i cerkwi, uroczystości dworskie.

źródło: NKJP: Wojciech Śmieja: Mołdawia. Przewodnik Turystyczny, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opiewam
opiewamy
2 os. opiewasz
opiewacie
3 os. opiewa
opiewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opiewałem
+(e)m opiewał
opiewałam
+(e)m opiewała
opiewałom
+(e)m opiewało
opiewaliśmy
+(e)śmy opiewali
opiewałyśmy
+(e)śmy opiewały
2 os. opiewałeś
+(e)ś opiewał
opiewałaś
+(e)ś opiewała
opiewałoś
+(e)ś opiewało
opiewaliście
+(e)ście opiewali
opiewałyście
+(e)ście opiewały
3 os. opiewał
opiewała
opiewało
opiewali
opiewały

bezosobnik: opiewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę opiewał
będę opiewać
będę opiewała
będę opiewać
będę opiewało
będę opiewać
będziemy opiewali
będziemy opiewać
będziemy opiewały
będziemy opiewać
2 os. będziesz opiewał
będziesz opiewać
będziesz opiewała
będziesz opiewać
będziesz opiewało
będziesz opiewać
będziecie opiewali
będziecie opiewać
będziecie opiewały
będziecie opiewać
3 os. będzie opiewał
będzie opiewać
będzie opiewała
będzie opiewać
będzie opiewało
będzie opiewać
będą opiewali
będą opiewać
będą opiewały
będą opiewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opiewajmy
2 os. opiewaj
opiewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opiewałbym
bym opiewał
opiewałabym
bym opiewała
opiewałobym
bym opiewało
opiewalibyśmy
byśmy opiewali
opiewałybyśmy
byśmy opiewały
2 os. opiewałbyś
byś opiewał
opiewałabyś
byś opiewała
opiewałobyś
byś opiewało
opiewalibyście
byście opiewali
opiewałybyście
byście opiewały
3 os. opiewałby
by opiewał
opiewałaby
by opiewała
opiewałoby
by opiewało
opiewaliby
by opiewali
opiewałyby
by opiewały

bezosobnik: opiewano by

bezokolicznik: opiewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opiewając

gerundium: opiewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opiewanie
opiewania
D. opiewania
opiewań
C. opiewaniu
opiewaniom
B. opiewanie
opiewania
N. opiewaniem
opiewaniami
Ms. opiewaniu
opiewaniach
W. opiewanie
opiewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opiewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opiewający
opiewający
opiewający
opiewające
opiewająca
D. opiewającego
opiewającego
opiewającego
opiewającego
opiewającej
C. opiewającemu
opiewającemu
opiewającemu
opiewającemu
opiewającej
B. opiewającego
opiewającego
opiewający
opiewające
opiewającą
N. opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającą
Ms. opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opiewający
opiewający
opiewające
opiewające
D. opiewających
opiewających
opiewających
opiewających
C. opiewającym
opiewającym
opiewającym
opiewającym
B. opiewających
opiewających
opiewających
opiewające
N. opiewającymi
opiewającymi
opiewającymi
opiewającymi
Ms. opiewających
opiewających
opiewających
opiewających

imiesłów przymiotnikowy bierny: opiewany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opiewany
opiewany
opiewany
opiewane
opiewana
D. opiewanego
opiewanego
opiewanego
opiewanego
opiewanej
C. opiewanemu
opiewanemu
opiewanemu
opiewanemu
opiewanej
B. opiewanego
opiewanego
opiewany
opiewane
opiewaną
N. opiewanym
opiewanym
opiewanym
opiewanym
opiewaną
Ms. opiewanym
opiewanym
opiewanym
opiewanym
opiewanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opiewani
opiewani
opiewane
opiewane
D. opiewanych
opiewanych
opiewanych
opiewanych
C. opiewanym
opiewanym
opiewanym
opiewanym
B. opiewanych
opiewanych
opiewanych
opiewane
N. opiewanymi
opiewanymi
opiewanymi
opiewanymi
Ms. opiewanych
opiewanych
opiewanych
opiewanych

Składnia

bez ograniczeń + opiewać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.12.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj