UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wywołać

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wywołam
wywołamy
2 os. wywołasz
wywołacie
3 os. wywoła
wywołają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wywołałem
+(e)m wywołał
wywołałam
+(e)m wywołała
wywołałom
+(e)m wywołało
wywołaliśmy
+(e)śmy wywołali
wywołałyśmy
+(e)śmy wywołały
2 os. wywołałeś
+(e)ś wywołał
wywołałaś
+(e)ś wywołała
wywołałoś
+(e)ś wywołało
wywołaliście
+(e)ście wywołali
wywołałyście
+(e)ście wywołały
3 os. wywołał
wywołała
wywołało
wywołali
wywołały

bezosobnik: wywołano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wywołajmy
2 os. wywołaj
wywołajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wywołałbym
bym wywołał
wywołałabym
bym wywołała
wywołałobym
bym wywołało
wywołalibyśmy
byśmy wywołali
wywołałybyśmy
byśmy wywołały
2 os. wywołałbyś
byś wywołał
wywołałabyś
byś wywołała
wywołałobyś
byś wywołało
wywołalibyście
byście wywołali
wywołałybyście
byście wywołały
3 os. wywołałby
by wywołał
wywołałaby
by wywołała
wywołałoby
by wywołało
wywołaliby
by wywołali
wywołałyby
by wywołały

bezosobnik: wywołano by

bezokolicznik: wywołać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wywoławszy

gerundium: wywołanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wywołanie
wywołania
D. wywołania
wywołań
C. wywołaniu
wywołaniom
B. wywołanie
wywołania
N. wywołaniem
wywołaniami
Ms. wywołaniu
wywołaniach
W. wywołanie
wywołania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wywołany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wywołany
wywołany
wywołany
wywołane
wywołana
D. wywołanego
wywołanego
wywołanego
wywołanego
wywołanej
C. wywołanemu
wywołanemu
wywołanemu
wywołanemu
wywołanej
B. wywołanego
wywołanego
wywołany
wywołane
wywołaną
N. wywołanym
wywołanym
wywołanym
wywołanym
wywołaną
Ms. wywołanym
wywołanym
wywołanym
wywołanym
wywołanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wywołani
wywołani
wywołane
wywołane
D. wywołanych
wywołanych
wywołanych
wywołanych
C. wywołanym
wywołanym
wywołanym
wywołanym
B. wywołanych
wywołanych
wywołanych
wywołane
N. wywołanymi
wywołanymi
wywołanymi
wywołanymi
Ms. wywołanych
wywołanych
wywołanych
wywołanych

odpowiednik aspektowy: wywoływać

Pochodzenie

Zob. wołać

1. kogoś na scenę

Definicja

powiedzieć lub zawołać do kogoś, aby wyszedł skądś lub opuścił jakąś grupę ludzi, w której się znajduje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

  • wywołać czyjeś nazwisko
  • wywołać do odpowiedzi, do tablicy; na korytarz, na scenę, na środek, na zewnątrz;
  • z domu, z klasy, z mieszkania; z tłumu

Cytaty

Pokaz tak spodobał się widzom, iż jego uczestników wywołano do ponownego wyjścia na wybieg.

źródło: NKJP: (JM): Anioły uroczyste i wesołe, Dziennik Bałtycki, 2007-10-19

[...] rzekł, że takie utwory bisować można jedynie całe, i wywołał na scenę młodego tenora, by ten zaśpiewał utwór od nowa.

źródło: NKJP: (MM): Radości i smutki, Gazeta Krakowska, 2006-08-16

Brakowało tylko prezesa, reszta gości siedziała w milczeniu. Jedynie Ludmiła, dopóki jej nie wywołano na przesłuchanie, usiłowała pogadać z Wandą Lubecką.

źródło: MLKP: Irena Matuszkiewicz: Czarna wdowa atakuje, 2009

Na widzenie wywołano Janusza, później Wolskiego. W takich chwilach Karczewski szczególnie boleśnie odczuwał osamotnienie.

źródło: NKJP: Krystian Frelichowski: Czas próby (14), Akant, 2006-12

[...] podkochiwałem się w młynarzównie, którą darzyłem najszczerszą, najpierwszą i najczystszą miłością. [...] Czasem, w wakacje biegałem do młyna, chociaż nie zawsze miałem odwagę Jolkę wywołać z domu.

źródło: NKJP: Józef Banaszak: Czas nie przeszedł obok: wspomnienia przyrodnika, 2008

Składnia

bez ograniczeń + wywołać +
KOGO + (DOKĄD)/ (SKĄD)

2. awanturę

Definicja

spowodować zaistnienie lub uzewnętrznienie się czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • wywołać awanturę, burzę, konflikt, niepokój, panikę; podziw, zachwyt; radość, wzruszenie; entuzjazm;wojnę, zamieszki; eksplozję, pożar, wybuch, chorobę, dreszcz, gorączkę; gniew, konsternację, łzy, mdłości; dyskusję; protesty, sprzeciw; eksplozję; uśmiech; skojarzenie, wspomnienie; jakieś skutki, wrażenie, że...; wzrost czegoś
  • wywołać z pamięci, z wyobraźni

Cytaty

Liderzy zapatystów nie ukrywali, że chcą zmiany rządu i reformy systemu politycznego w Meksyku. Liczyli, że ich zryw wywoła powstanie w całym kraju.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Przyjezdni potrafią też zastawiać wjazdy na prywatne posesje, blokować dojazd do okolic plaży dla straży pożarnej i karetki pogotowia. Dość często rozbijają dzikie obozowiska w środku lasu, rozpalają ogniska i grille, które mogą wywołać pożar.

źródło: NKJP: Beata Wolańska: Nad zalewem ciszy brak… , Dziennik Łódzki, 2006-06-23

Decyzję repertuarową przyjęto w kręgach teatralnych z zaciekawieniem, natomiast zapowiedź, bo na razie była to tylko zapowiedź, obsadzenia w roli Antygony nieznanej aktoreczki wywołała konsternację.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

Groźny wirus, który na południu Rosji wywołał epidemię podobną do osławionej zairskiej gorączki krwotocznej, to nie ebola lecz najprawdopodobniej szczep krymsko-kongijski z grupy RNA-wirusów

źródło: NKJP: Piotr Szczepaniak: Groźny wirus nam nie zagraża, chory by nie dojechał, Gazeta Wrocławska, 1999

Tajemnicza szara tabletka, niewiele różniąca się rozmiarami od zwykłego proszku od bólu głowy, wywołała z pamięci obraz ostatniego dnia pobytu na Tartarze.

źródło: NKJP: Janusz A. Zajdel: Paradyzja, 2004

Składnia

bez ograniczeń + wywołać +
CO

3. duchy

Definicja

wykonując czynności, ustalone w określonych rytuałach, nawiązać kontakt z istotami z innego świata

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • wywołać duchy, upiory
  • wywołać z zaświatów

Cytaty

Anioły zwinęły skrzydła. To nie były zjawy wywołane z zaświatów, to były duchy stąd, błądzące po tej ziemi, cienie naszych myśli.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

Dopiero gdy poprzysiągł, że nic złego jej się nie stanie, zapytała, kogo ma wskrzesić. Saul prosił, by wywołała z zaświatów Samuela. Za sprawą magicznych sztuczek pojawiło się widmo proroka.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Składnia

bez ograniczeń + wywołać +
KOGO/CO + (SKĄD)

4. publicznie

Definicja

książk. 
ogłosić coś publicznie donośnym głosem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Licytacja rozpoczyna się od wywołania ceny środka trwałego przeznaczonego do sprzedaży. Postąpienie nie może wynosić mniej niż jeden procent ceny wywołania.

źródło: NKJP: Rozporządzenie w sprawie zasad organizowania przetargu na sprzedaż środków trwałych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz warunków odstąpienia od przetargu, Dz. U. 1993-10-05

Po trzykrotnym wywołaniu ceny 303 tys. zł przewodniczący zakończył licytację na tej sumie. Nabywcą działki został firma Chomik z Gdowa.

źródło: NKJP: (ŁUCZ): Przegrali o 3 tysiące, Gazeta Krakowska, 2002-05-21

Czterdzieści lat temu, gdy ksiądz wywołał z ambony jej zapowiedzi, ojciec wyrwał kartkę z zeszytu młodszej córki Haliny i wykaligrafował: „Umowa. Mojej najstarszej daję hektar gruntu na nową drogę życia”.

źródło: NKJP: Kowaik Helena, Wszystko to zapisuję... , Gazeta Krakowska, 2004-02-13

Składnia

bez ograniczeń + wywołać +
CO

5. film

Definicja

poddać błonę światłoczułą określonym zabiegom, wykorzystując substancje chemiczne, po to, aby uwidocznić zarejestrowane na niej obrazy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Połączenia

  • wywołać film, kliszę, zdjęcia
  • oddać (film, zdjęcia) do wywołania

Cytaty

Jeśli chodzi o inne i nie tak dramatyczne tajemnice Bermudzkiego Trójkąta, to należałoby chyba zaliczyć do nich fakt, że mimo wielu robionych przeze mnie w tamtych dniach i na tamtym obszarze zdjęć - po wywołaniu kliszy żadne z nich nie nadawało się do reprodukcji [...].

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

Przejrzałam pudło z wywołanymi i porzuconymi filmami w poszukiwaniu czystej kasety.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Śmierć spotkała Dariusza na Małołąckiej Przełęczy. W plecaku miał aparat fotograficzny. Ratownicy wywołali film w Zakopanem. Klatka po klatce przyjaciele uwieczniali swoją wspinaczkę. Topograficzne szczegóły, utrwalone na zdjęciach, pozwoliły ratownikom zawęzić obszar poszukiwań. Odtworzono trasę feralnej wycieczki.

źródło: NKJP: Wyszedł i nie wrócił, Dziennik Polski, 2002-06-14

Składnia

bez ograniczeń + wywołać +
CO

6. w komputerze

Definicja

inform. 
pracując na komputerze, spowodować uruchomienie określonego programu lub wyświetlenie określonej treści na ekranie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Połączenia

  • wywołać okno dialogowe, program
  • wywołać z menu

Cytaty

(...) przedstawiciele firmy Microsoft zapewniają, że każdy użytkownik w bardzo prosty sposób może zmienić domyślną wyszukiwarkę w przeglądarce IE. Wystarczy tylko wywołać z menu preferencje programu i tam wskazać na wyszukiwarkę, która nam najbardziej odpowiada.

źródło: NKJP: Dziennik Internautów

Okno dialogowe służące do wyboru koloru można również wywołać z menu i za pomocą klawiatury.

źródło: NKJP: Andrzej Pikon: AutoCAD 2005 PL, 2005

Narzędzie konfiguracyjne możemy również wywołać z terminala tekstowego po wpisaniu polecenia /usr/sbin/draksound, jako wynik otrzymamy listę komend.

źródło: NKJP: Enter, nr 3, 2004

Składnia

bez ograniczeń + wywołać +
CO + z CZEGO

Frazeologizmy

ktoś wywołał do tablicy kogoś
ktoś wywołał do odpowiedzi kogoś
ktoś wywołał wilka z lasu
Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json