UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyrachowany

Chronologizacja

1644, Kart XVII-XVIII
Inne znaczenie: 'wyliczony'

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyrachowany
wyrachowany
wyrachowany
wyrachowane
wyrachowana
D. wyrachowanego
wyrachowanego
wyrachowanego
wyrachowanego
wyrachowanej
C. wyrachowanemu
wyrachowanemu
wyrachowanemu
wyrachowanemu
wyrachowanej
B. wyrachowanego
wyrachowanego
wyrachowany
wyrachowane
wyrachowaną
N. wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowaną
Ms. wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowanej
W. wyrachowany
wyrachowany
wyrachowany
wyrachowane
wyrachowana
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyrachowani
wyrachowani
wyrachowane
wyrachowane
D. wyrachowanych
wyrachowanych
wyrachowanych
wyrachowanych
C. wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowanym
wyrachowanym
B. wyrachowanych
wyrachowanych
wyrachowanych
wyrachowane
N. wyrachowanymi
wyrachowanymi
wyrachowanymi
wyrachowanymi
Ms. wyrachowanych
wyrachowanych
wyrachowanych
wyrachowanych
W. wyrachowani
wyrachowani
wyrachowane
wyrachowane

1.a człowiek

Definicja

taki, który szukając własnych korzyści, nie kieruje się w postępowaniu dobrem sprawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  bezinteresowny

Połączenia

  • wyrachowany gracz, morderca
  • wyrachowany i bezwzględny; chłodny i wyrachowany, cyniczny i wyrachowany, zimny i wyrachowany
  • bardzo wyrachowany

Cytaty

[...] od początku byłem wyrachowany, liczyłem na jakieś korzyści, choćby emocjonalne i już...

źródło: NKJP: Internet

Stalin był bardzo wyrachowany w swoich posunięciach i cenił ludzi, którzy byli mu potrzebni i przydatni.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Gdybym wystąpiła w telewizji z serialem swojego życia, zagrałabym rolę kobiety podwójnie wyrachowanej. Wyszłam za mąż za własnego szefa, złapawszy go na dziecko; awansu i tak mogłam się spodziewać, wiadomo, najszybsze kariery prowadzą przez łóżko.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Tragedią Polski było to, że nie miała ona swojego Churchilla, pragmatyka do bólu, zimnego i wyrachowanego gracza, dla którego interesem nadrzędnym był interes własnego państwa.

źródło: NKJP: Internet

1.b działanie

Definicja

świadczący o tym, że ktoś, szukając własnych korzyści, nie kieruje się w postępowaniu dobrem sprawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  bezinteresowny

Połączenia

  • wyrachowana gra, kalkulacja

Cytaty

X z tej rozgrywki czerpie [...] same korzyści. Wykonał posunięcie cyniczne, wyrachowane, manipulatorskie, ale inteligentne.

źródło: NKJP: O co gra...? Gazeta Wyborcza, 1994-02-11

Zdecydowana większość uczestników i sympatyków ruchów pokojowych kieruje się pobudkami moralnymi, a nie wyrachowaną kalkulacją polityczną.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Bić albo nie bić, Polityka, 2003-04-05

Wielu zadawało sobie pytanie, czy wszystko, co robi w więzieniu Piotr Sz. - studiuje, symbolicznie wspomaga finansowo biednych i chorych, zgłasza chęć bezinteresownego oddania potrzebującemu swojej nerki - jest szczere. Czy też jest przejawem wyrachowanej gry obliczonej na jeden skutek: na możliwość zwolnienia warunkowego.

źródło: NKJP: Warunkowa szansa, Dziennik Polski, 2003-03-07

Wchodzenie zagranicznych kapitałów na nasz rynek tylko w niewielkim stopniu wywołuje popyt na rodzimą innowacyjność. Nie możemy mieć o to pretensji do tego kapitału, gdyż z natury rzeczy jest on bardziej zainteresowany własnymi zyskami, a w tym oczywiście wyrachowanym promowaniem własnych innowacji.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.01.1999

Data ostatniej modyfikacji: 18.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json