UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piętro

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SStp

Pochodzenie

psł. *pętro 'rusztowanie z drągów (na przykład do składania siana, słomy), pomost, pomieszczenie na takim rusztowaniu, poddasze, strych'

Forma prasłowiańska od czasownika *pęti 'piąć, rozpinać' z przyrostkiem *-tro; pierwotne znaczenie: 'to, co jest rozpięte nad czymś (na przykład nad klepiskiem)'; zachodniosłowiański (w tym staropolski) wariant *prętro z -r- wtórny, zapewne pod wpływem prasłowiańskiego czasownika *prętati 'sprzątać, układać', z którym etymologia ludowa skojarzyła nazwę konstrukcji z drągów, wykorzystywanej do składowania, uprzątania produktów rolnych (Bor); być może wariant *prętro jest rezultatem zmiany jedynie fonetycznej

1. domu

Definicja

każdy z poziomów powyżej parteru, na jakie podzielony jest budynek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

kondygnacja

Połączenia

drugie, pierwsze, (czwarte, trzecie,...); najwyższe, niższe, ostatnie piętro; dolne piętra
piętro biurowca, bloku, budynku, domu, gmachu, hotelu, pałacu, wieżowca, willi
remont piętra
sąsiad, sąsiadka z piętra
drzwi, korytarz, mieszkanie, okno, pokój, ubikacja na piętrze
zajmować; malować, remontować piętro
spaść, zejść/schodzić z któregoś piętra
wejść/wchodzić na któreś piętro
zatrzymać się między piętrami
mieszkać na którymś piętrze; biegać po piętrach

Cytaty

	Mieszkała samotnie na drugim piętrze starej kamienicy, część okien wychodziła na ogród przedszkolny. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005
	Na piętrze jest niewielki hol, dwie sypialnie i łazienka. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009
	Jestem gościem Twardowskiego na ósmym piętrze wieżowca zamieszkałego głównie przez pracowników naukowych Uniwersytetu i Politechniki. źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Doktor Twardowski, 1977
	W skromnej siedzibie na drugim piętrze budynku w Alejach Ujazdowskich podłoga wpada w wibracje przy każdym przejeżdżającym za oknem autobusie. źródło: NKJP: Agnieszka Rybak: Róża Europy, Polityka, 2004-02-21
	Komunikację między piętrami zapewniają dwie windy, poprowadzone dwiema klatkami schodowymi. źródło: NKJP: Łazienki Residence, Życie Warszawy, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	piętro	piętra
D.	piętra	pięter
C.	piętru	piętrom
B.	piętro	piętra
N.	piętrem	piętrami
Ms.	piętrze	piętrach
W.	piętro	piętra

Skróty

2. autobusu

Definicja

jedna z dwu lub więcej płaszczyzn umieszczonych jedna nad drugą, na której znajdują się miejsca do siedzenia, leżenia lub składowania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

drugie, pierwsze; niższe, wyższe piętro
piętro autobusu, półki, pryczy, książek, wagonu

Cytaty

	Zwróciłem też uwagę, że ratownicy, aby dostać się do pacjentów na piętrze autobusu, stawiali specjalne stelaże. źródło: NKJP: Anita Czupryn: Sztuka ratowania ludzkiego życia, Dziennik Zachodni, 2010-09-28
	Jest to, jak wiadomo, zwykły wagon trzeciej klasy, tyle że okratowany i mający trzy piętra półek do leżenia. źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005
	Przeogromnego wrażenia doznałam w British Museum. Jego ogrom, kształt kopulasty, przypominający świątynię, cisza w tej wielkiej przestrzeni i piętra książek. źródło: NKJP: Zofia Solarzowa: Mój pamiętnik, 1985
	Śmieszek wrócił na najwyższe piętro pryczy. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1977

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	piętro	piętra
D.	piętra	pięter
C.	piętru	piętrom
B.	piętro	piętra
N.	piętrem	piętrami
Ms.	piętrze	piętrach
W.	piętro	piętra

3. kosodrzewiny

Definicja

geogr.

strefa geograficzna, w której występuje określony typ roślinności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda klimat

Połączenia

piętro alpejskie, halne, turniowe
piętro kosodrzewiny, kosówki, jakiegoś lasu, jakichś roślin, jakiejś roślinności,

Cytaty

	Na półkach skalnych i zboczach, w murawach oraz traworoślach, głównie w piętrze halnym i kosówki z daleka można zobaczyć kwiatostan złożony z kilku dużych białych kwiatów. źródło: NKJP: Jolanta Flach: Kwitnące Tatry, Tygodnik Podhalański, 1997
	Kozice podczas dużych opadów śniegu schodzą do piętra kosodrzewiny, a czasami także do górnej granicy lasu. źródło: NKJP: Marek Pęksa: Zima - trudny okres zwierzyny tatrzańskiej, Tygodnik Podhalański, 1997
	To bodaj jedyne takie miejsce w Polsce, gdzie podczas trzygodzinnej wycieczki można zobaczyć piętra roślinne od dolnoreglowych lasów do wysokogórskich hal, mijając po drodze górnoreglowe bory świerkowe i piętro kosodrzewiny. źródło: NKJP: Tomasz Dębiec: Praca przy Królowej Beskidów, Las Polski, 2009-06-01
	Widok z Gubałówki jest bardzo ciekawy i ukazuje niemal całe pasmo Tatr. [...] Dobrze widoczne są piętra roślinności tatrzańskiej, a także konfiguracja terenu, ukształtowana przez lodowce. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopane i Tatry: przewodnik , 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	piętro	piętra
D.	piętra	pięter
C.	piętru	piętrom
B.	piętro	piętra
N.	piętrem	piętrami
Ms.	piętrze	piętrach
W.	piętro	piętra

Składnia

	+	piętro	+	CZEGO
	+	piętro	+	JAKIE

4. runa leśnego

Definicja

jedna z warstw, na którą składają się rośliny leśne sięgające do pewnej wspólnej wysokości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

dolne, górne; najniższe piętro
piętro drzewostanu, korony drzew, podszycia, podszytu, runa leśnego

Cytaty

	Jest to torbacz, bliższy krewniak dydelfów i kangurów niż szczurów czy wiewiórek. Zamieszkuje piętro koron australijskich lasów eukaliptusowych. źródło: NKJP: Richard Dawkins: Dlaczego hipopotam nie lata, Gazeta Wyborcza, 1998-10-30
	Poszczególne piętra lasu to: piętro drzew, które może dzielić się na dolne i górne, piętro podszytu lub podrostu, które tworzą krzewy i rośliny drzewiaste oraz najniższe piętro runa leśnego, zbudowane z roślin zielnych, mchów i porostów. źródło: Internet
	Nie lubi nadmiaru słońca i najczęściej rośnie w najniższym piętrze plantacji, między bananami. źródło: NKJP: Bronisław Dostatni: Na plantacjach roślin tropikalnych, 1986
	Górne piętra lasów prześwietlone słońcem i okryte tu i tam nieśmiałą jeszcze zielenią pąków i skromnych kwiatostanów wysokopiennych drzew liściastych także ożywiły się ruchem. źródło: NKJP: Piotr Korda: Wadera, 1968
	Warunkiem prawidłowego wzrostu i rozwoju jodeł jest nie tylko skład górnego piętra lasu, ale także symbioza ich korzeni z określonymi gatunkami grzybów. źródło: NKJP: Dorota Dobrowolska: Nadzieja dla jodły, Wiedza i Życie, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	piętro	piętra
D.	piętra	pięter
C.	piętru	piętrom
B.	piętro	piętra
N.	piętrem	piętrami
Ms.	piętrze	piętrach
W.	piętro	piętra

Składnia

piętro

CZEGO

5. władzy

Definicja

jeden z poziomów struktury jakiegoś zjawiska lub pojęcia

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

poziom

Połączenia

najniższe, najwyższe, niższe, wyższe piętro
piętro hierarchii społecznej, kultury, świadomości, władzy, znaczenia

Cytaty

	Wątki z pierwszej części („Odwiedziny”) zostają powtórzone na wyższym piętrze narracji w części drugiej („Rewizyta”), postaci wyłaniają się przed nami jako sobowtórowe odbicia, dialogi wracają w kolejnych wariantach. źródło: NKJP: Przemysław Czapliński: Sosnowski do czytania, Polityka, 2001-03-17
	Eliot wciąga poezję na wyższe piętra świadomości, zrywając jej związki z doznaniem świata, z wrażeniem. źródło: NKJP: Zbigniew Bieńkowski: Przyszłość… przeszłości, 1996
	Pewne postawy, które i dawniej były obecne, ale umieszczano je na niższych piętrach hierarchii wartości, dzisiaj windowane są na jej szczyt. źródło: NKJP: Wojciech Cesarski: Kłopoty z postmodernizmem, Gazeta Wyborcza, 1997-03-12
	Wydaje mi się, że za moment zarówno twórcy, jak i odbiorcy zatęsknią do czegoś, co będzie miało piętra znaczeń, będzie dyskretniejsze, subtelniejsze, bardziej poetyckie niż to, co obecnie oglądamy na scenach [...]. źródło: NKJP: Aneta Kyzioł: Półkownik Mrożek, Polityka, 2006-11-04
	Korupcja kwitnie. Bank Światowy potwierdził potoczną opinię o dużej skali korupcji w Polsce, także na najwyższych piętrach władzy. źródło: NKJP: Tydzień w kraju, Polityka, 2000-04-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	piętro	piętra
D.	piętra	pięter
C.	piętru	piętrom
B.	piętro	piętra
N.	piętrem	piętrami
Ms.	piętrze	piętrach
W.	piętro	piętra

Składnia

piętro

CZEGO

Frazeologizmy

więzień czwartego piętra

Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2025