UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wspomnieć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Z przedrostkiem ws- (< *vъz-) od pomnieć (zob.).

1. mimochodem

Definicja

powiedzieć lub napisać o kimś lub o czymś krótko, nie poświęcając temu komuś/czemuś wiele uwagi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napomnieć, spomnieć

Połączenia

  • wspomnieć rodzicom, szefowi
  • wspomnieć o małżeństwie, o jakiejś możliwości, o jakimś zdarzeniu
  • wspomnieć przy okazji
  • wspomnieć w książce, w recenzji, w rozmowie
  • wspomnieć mimochodem, oględnie

Cytaty

Nie mógł darować Jałowieckiemu, że w recenzji słowem nie wspomniał o reżyserii. Zupełnie jakby sztuka wyreżyserowała się sama.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Tango dla trojga, 2009

Monachium było wówczas przepełnione wielkimi polskimi malarzami, że wspomnę Brandta, Chełmońskiego, Fałata.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą: opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Seweryn wspomniał kiedyś, że nie lubił chodzić do szkoły, bo dzieci pytały, czy jego matka jest czarownicą. Nosiła wtedy długie, rozpuszczone włosy.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Warto wspomnieć, jak wygląda opieka zdrowotna w Hiszpanii. Otóż publiczna opieka jest bezpłatna w podstawowym zakresie.

źródło: NKJP: (maw): Jedziemy do pracy do Hiszpanii, Gazeta Pomorska, 2009-11-06

[...] śledztwo, jak panu wspomniałem, umorzono ze względów politycznych.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wspomnę
wspomnimy
2 os. wspomnisz
wspomnicie
3 os. wspomni
wspomną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wspomniałem
+(e)m wspomniał
wspomniałam
+(e)m wspomniała
wspomniałom
+(e)m wspomniało
wspomnieliśmy
+(e)śmy wspomnieli
wspomniałyśmy
+(e)śmy wspomniały
2 os. wspomniałeś
+(e)ś wspomniał
wspomniałaś
+(e)ś wspomniała
wspomniałoś
+(e)ś wspomniało
wspomnieliście
+(e)ście wspomnieli
wspomniałyście
+(e)ście wspomniały
3 os. wspomniał
wspomniała
wspomniało
wspomnieli
wspomniały

bezosobnik: wspomniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wspomnijmy
2 os. wspomnij
wspomnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wspomniałbym
bym wspomniał
wspomniałabym
bym wspomniała
wspomniałobym
bym wspomniało
wspomnielibyśmy
byśmy wspomnieli
wspomniałybyśmy
byśmy wspomniały
2 os. wspomniałbyś
byś wspomniał
wspomniałabyś
byś wspomniała
wspomniałobyś
byś wspomniało
wspomnielibyście
byście wspomnieli
wspomniałybyście
byście wspomniały
3 os. wspomniałby
by wspomniał
wspomniałaby
by wspomniała
wspomniałoby
by wspomniało
wspomnieliby
by wspomnieli
wspomniałyby
by wspomniały

bezosobnik: wspomniano by

bezokolicznik: wspomnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wspomniawszy

gerundium: wspomnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wspomnienie
wspomnienia
D. wspomnienia
wspomnień
C. wspomnieniu
wspomnieniom
B. wspomnienie
wspomnienia
N. wspomnieniem
wspomnieniami
Ms. wspomnieniu
wspomnieniach
W. wspomnienie
wspomnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wspomniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wspomniany
wspomniany
wspomniany
wspomniane
wspomniana
D. wspomnianego
wspomnianego
wspomnianego
wspomnianego
wspomnianej
C. wspomnianemu
wspomnianemu
wspomnianemu
wspomnianemu
wspomnianej
B. wspomnianego
wspomnianego
wspomniany
wspomniane
wspomnianą
N. wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianą
Ms. wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wspomniani
wspomniani
wspomniane
wspomniane
D. wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
C. wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
B. wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
wspomniane
N. wspomnianymi
wspomnianymi
wspomnianymi
wspomnianymi
Ms. wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych

odpowiednik aspektowy: wspominać

Składnia

Rzosobowy + wspomnieć +
(KOMU) + o KIM/CZYM
Rzosobowy + wspomnieć +
KOGO/CO
Rzosobowy + wspomnieć +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. dawne czasy

Definicja

przypomnieć sobie o jakichś osobach lub zdarzeniach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • wspomnieć dawne czasy, dom rodzinny, kolegów, młodość, szkolne lata

Cytaty

Cóż za straszny i niepojęty sen go nawiedził?! [...] Wspomniał go z dreszczem trwogi.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Józef wspomniał dawne czasy […]. Wspomniał tamte dni przedwojenne, kiedy Rokiciny obiegła wieść, że kowal Wojciech powiesił się w swojej chałupie.

źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007

No, jedź z Bogiem. I wspomnij czasem swego kijowskiego Euklidesa. Roześmiał się, poklepał mnie po ramieniu i podreptał wzdłuż korytarza.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Wspomnij, jak siedziałeś goły pod kościołem.

źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wspomnę
wspomnimy
2 os. wspomnisz
wspomnicie
3 os. wspomni
wspomną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wspomniałem
+(e)m wspomniał
wspomniałam
+(e)m wspomniała
wspomniałom
+(e)m wspomniało
wspomnieliśmy
+(e)śmy wspomnieli
wspomniałyśmy
+(e)śmy wspomniały
2 os. wspomniałeś
+(e)ś wspomniał
wspomniałaś
+(e)ś wspomniała
wspomniałoś
+(e)ś wspomniało
wspomnieliście
+(e)ście wspomnieli
wspomniałyście
+(e)ście wspomniały
3 os. wspomniał
wspomniała
wspomniało
wspomnieli
wspomniały

bezosobnik: wspomniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wspomnijmy
2 os. wspomnij
wspomnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wspomniałbym
bym wspomniał
wspomniałabym
bym wspomniała
wspomniałobym
bym wspomniało
wspomnielibyśmy
byśmy wspomnieli
wspomniałybyśmy
byśmy wspomniały
2 os. wspomniałbyś
byś wspomniał
wspomniałabyś
byś wspomniała
wspomniałobyś
byś wspomniało
wspomnielibyście
byście wspomnieli
wspomniałybyście
byście wspomniały
3 os. wspomniałby
by wspomniał
wspomniałaby
by wspomniała
wspomniałoby
by wspomniało
wspomnieliby
by wspomnieli
wspomniałyby
by wspomniały

bezosobnik: wspomniano by

bezokolicznik: wspomnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wspomniawszy

gerundium: wspomnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wspomnienie
wspomnienia
D. wspomnienia
wspomnień
C. wspomnieniu
wspomnieniom
B. wspomnienie
wspomnienia
N. wspomnieniem
wspomnieniami
Ms. wspomnieniu
wspomnieniach
W. wspomnienie
wspomnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wspomniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wspomniany
wspomniany
wspomniany
wspomniane
wspomniana
D. wspomnianego
wspomnianego
wspomnianego
wspomnianego
wspomnianej
C. wspomnianemu
wspomnianemu
wspomnianemu
wspomnianemu
wspomnianej
B. wspomnianego
wspomnianego
wspomniany
wspomniane
wspomnianą
N. wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianą
Ms. wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wspomniani
wspomniani
wspomniane
wspomniane
D. wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
C. wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
wspomnianym
B. wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
wspomniane
N. wspomnianymi
wspomnianymi
wspomnianymi
wspomnianymi
Ms. wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych
wspomnianych

Składnia

Rzosobowy + wspomnieć +
KOGO/CO
Rzosobowy + wspomnieć +
jak ZDANIE

Frazeologizmy

ktoś wspomni moje słowa
Data ostatniej modyfikacji: 09.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json