UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szerzyć

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *šeriti 'szerzyć, poszerzać, rozszerzać, rozprzestrzeniać'

Por. szeroki

1. oświatę

Definicja

sprawiać, że coś staje się bardziej znane lub popularne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

propagować

Połączenia

szerzyć akcję, działania, ideę, kulturę, naukę, oświatę, poglądy, postawy, wiarę, zainteresowanie

Cytaty

Wśród napływających do Polski druków emigracyjnych szczególne miejsce zajmowała literatura hagiograficzna, szerząca kult nowych świętych.

źródło: KWSJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

[...] młody Habsburg wydał edykt zakazujący szerzenia poglądów reformatorskich.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Hagiograficzny portret Marcina Lutra, Esensja2008, nr 4,

[...] to właśnie nasza misja: uczyć o Polsce i szerzyć wśród Amerykanów polską kulturę – powiedział uradowany Rachwalski.

źródło: NKJP: Piotr Niklewicz: Niezwykła kariera Antoniego K, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szerzę	szerzymy
2 os.	szerzysz	szerzycie
3 os.	szerzy	szerzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szerzyłem +(e)m szerzył	szerzyłam +(e)m szerzyła	szerzyłom +(e)m szerzyło	szerzyliśmy +(e)śmy szerzyli	szerzyłyśmy +(e)śmy szerzyły
2 os.	szerzyłeś +(e)ś szerzył	szerzyłaś +(e)ś szerzyła	szerzyłoś +(e)ś szerzyło	szerzyliście +(e)ście szerzyli	szerzyłyście +(e)ście szerzyły
3 os.	szerzył	szerzyła	szerzyło	szerzyli	szerzyły

bezosobnik: szerzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szerzył będę szerzyć	będę szerzyła będę szerzyć	będę szerzyło będę szerzyć	będziemy szerzyli będziemy szerzyć	będziemy szerzyły będziemy szerzyć
2 os.	będziesz szerzył będziesz szerzyć	będziesz szerzyła będziesz szerzyć	będziesz szerzyło będziesz szerzyć	będziecie szerzyli będziecie szerzyć	będziecie szerzyły będziecie szerzyć
3 os.	będzie szerzył będzie szerzyć	będzie szerzyła będzie szerzyć	będzie szerzyło będzie szerzyć	będą szerzyli będą szerzyć	będą szerzyły będą szerzyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szerzmy
2 os.	szerz	szerzcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szerzyłbym bym szerzył	szerzyłabym bym szerzyła	szerzyłobym bym szerzyło	szerzylibyśmy byśmy szerzyli	szerzyłybyśmy byśmy szerzyły
2 os.	szerzyłbyś byś szerzył	szerzyłabyś byś szerzyła	szerzyłobyś byś szerzyło	szerzylibyście byście szerzyli	szerzyłybyście byście szerzyły
3 os.	szerzyłby by szerzył	szerzyłaby by szerzyła	szerzyłoby by szerzyło	szerzyliby by szerzyli	szerzyłyby by szerzyły

bezosobnik: szerzono by

bezokolicznik: szerzyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: szerząc

gerundium: szerzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szerzenie	szerzenia
D.	szerzenia	szerzeń
C.	szerzeniu	szerzeniom
B.	szerzenie	szerzenia
N.	szerzeniem	szerzeniami
Ms.	szerzeniu	szerzeniach
W.	szerzenie	szerzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szerzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szerzący	szerzący	szerzący	szerzące	szerząca
D.	szerzącego	szerzącego	szerzącego	szerzącego	szerzącej
C.	szerzącemu	szerzącemu	szerzącemu	szerzącemu	szerzącej
B.	szerzącego	szerzącego	szerzący	szerzące	szerzącą
N.	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącą
Ms.	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szerzący	szerzący	szerzące	szerzące
D.	szerzących	szerzących	szerzących	szerzących
C.	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącym
B.	szerzących	szerzących	szerzących	szerzące
N.	szerzącymi	szerzącymi	szerzącymi	szerzącymi
Ms.	szerzących	szerzących	szerzących	szerzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szerzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szerzony	szerzony	szerzony	szerzone	szerzona
D.	szerzonego	szerzonego	szerzonego	szerzonego	szerzonej
C.	szerzonemu	szerzonemu	szerzonemu	szerzonemu	szerzonej
B.	szerzonego	szerzonego	szerzony	szerzone	szerzoną
N.	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzoną
Ms.	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szerzeni	szerzeni	szerzone	szerzone
D.	szerzonych	szerzonych	szerzonych	szerzonych
C.	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonym
B.	szerzonych	szerzonych	szerzonych	szerzone
N.	szerzonymi	szerzonymi	szerzonymi	szerzonymi
Ms.	szerzonych	szerzonych	szerzonych	szerzonych

Składnia

szerzyć

2. panikę

Definicja

zwiększać intensywność i zasięg jakichś negatywnych zjawisk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

szerzyć demoralizację, histerię, grozę, panikę, postrach, pożogę, spustoszenie, zgorszenie

Cytaty

Wojna totalna wraz ze swymi metodami, swym zdziczeniem szerzyła również spustoszenia moralne wśród przeciwników faszyzmu i obrońców wolności.

źródło: KWSJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style : literatura polska 1944-1989, 1997

Zobaczysz, on nas jeszcze kiedyś pozabija; najpierw mnie zastrzeli, potem ciebie udusi - szerzyła panikę.

źródło: KWSJP: Krystyna Kolińska: Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szerzę	szerzymy
2 os.	szerzysz	szerzycie
3 os.	szerzy	szerzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szerzyłem +(e)m szerzył	szerzyłam +(e)m szerzyła	szerzyłom +(e)m szerzyło	szerzyliśmy +(e)śmy szerzyli	szerzyłyśmy +(e)śmy szerzyły
2 os.	szerzyłeś +(e)ś szerzył	szerzyłaś +(e)ś szerzyła	szerzyłoś +(e)ś szerzyło	szerzyliście +(e)ście szerzyli	szerzyłyście +(e)ście szerzyły
3 os.	szerzył	szerzyła	szerzyło	szerzyli	szerzyły

bezosobnik: szerzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szerzył będę szerzyć	będę szerzyła będę szerzyć	będę szerzyło będę szerzyć	będziemy szerzyli będziemy szerzyć	będziemy szerzyły będziemy szerzyć
2 os.	będziesz szerzył będziesz szerzyć	będziesz szerzyła będziesz szerzyć	będziesz szerzyło będziesz szerzyć	będziecie szerzyli będziecie szerzyć	będziecie szerzyły będziecie szerzyć
3 os.	będzie szerzył będzie szerzyć	będzie szerzyła będzie szerzyć	będzie szerzyło będzie szerzyć	będą szerzyli będą szerzyć	będą szerzyły będą szerzyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szerzmy
2 os.	szerz	szerzcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szerzyłbym bym szerzył	szerzyłabym bym szerzyła	szerzyłobym bym szerzyło	szerzylibyśmy byśmy szerzyli	szerzyłybyśmy byśmy szerzyły
2 os.	szerzyłbyś byś szerzył	szerzyłabyś byś szerzyła	szerzyłobyś byś szerzyło	szerzylibyście byście szerzyli	szerzyłybyście byście szerzyły
3 os.	szerzyłby by szerzył	szerzyłaby by szerzyła	szerzyłoby by szerzyło	szerzyliby by szerzyli	szerzyłyby by szerzyły

bezosobnik: szerzono by

bezokolicznik: szerzyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: szerząc

gerundium: szerzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szerzenie	szerzenia
D.	szerzenia	szerzeń
C.	szerzeniu	szerzeniom
B.	szerzenie	szerzenia
N.	szerzeniem	szerzeniami
Ms.	szerzeniu	szerzeniach
W.	szerzenie	szerzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: szerzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szerzący	szerzący	szerzący	szerzące	szerząca
D.	szerzącego	szerzącego	szerzącego	szerzącego	szerzącej
C.	szerzącemu	szerzącemu	szerzącemu	szerzącemu	szerzącej
B.	szerzącego	szerzącego	szerzący	szerzące	szerzącą
N.	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącą
Ms.	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szerzący	szerzący	szerzące	szerzące
D.	szerzących	szerzących	szerzących	szerzących
C.	szerzącym	szerzącym	szerzącym	szerzącym
B.	szerzących	szerzących	szerzących	szerzące
N.	szerzącymi	szerzącymi	szerzącymi	szerzącymi
Ms.	szerzących	szerzących	szerzących	szerzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szerzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szerzony	szerzony	szerzony	szerzone	szerzona
D.	szerzonego	szerzonego	szerzonego	szerzonego	szerzonej
C.	szerzonemu	szerzonemu	szerzonemu	szerzonemu	szerzonej
B.	szerzonego	szerzonego	szerzony	szerzone	szerzoną
N.	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzoną
Ms.	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szerzeni	szerzeni	szerzone	szerzone
D.	szerzonych	szerzonych	szerzonych	szerzonych
C.	szerzonym	szerzonym	szerzonym	szerzonym
B.	szerzonych	szerzonych	szerzonych	szerzone
N.	szerzonymi	szerzonymi	szerzonymi	szerzonymi
Ms.	szerzonych	szerzonych	szerzonych	szerzonych

Składnia

szerzyć

Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014