Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *zabaviti 'zająć czymś'
1. zająć kogoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka
Połączenia
- kabaret zabawi kogoś
- zabawić czytelników, dzieci, gości, ludzi, publiczność, towarzystwo, widzów, zebranych
- zabawić dowcipem, opowieścią, rozmową
- umieć zabawić
Cytaty
|
W czasie, kiedy będzie obradować jury w składzie, Stanisław Tym, Zenon Laskowik, Andrzej Zaorski, publiczność zabawi Kabaret Moralnego Niepokoju. źródło: NKJP: (SIYA): Koniec Przewałki, Gazeta Wrocławska, 2003-03-29 |
|
|
[...] Panienka ze dworu, nie ma piętnastu lat, jeszcze niewinna. Potrafi zabawić was rozmową, tańczy, śpiewa [...]. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zabawię |
zabawimy |
|||
| 2 os. |
zabawisz |
zabawicie |
|||
| 3 os. |
zabawi |
zabawią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zabawiłem +(e)m zabawił |
zabawiłam +(e)m zabawiła |
zabawiłom +(e)m zabawiło |
zabawiliśmy +(e)śmy zabawili |
zabawiłyśmy +(e)śmy zabawiły |
| 2 os. |
zabawiłeś +(e)ś zabawił |
zabawiłaś +(e)ś zabawiła |
zabawiłoś +(e)ś zabawiło |
zabawiliście +(e)ście zabawili |
zabawiłyście +(e)ście zabawiły |
| 3 os. |
zabawił |
zabawiła |
zabawiło |
zabawili |
zabawiły |
bezosobnik: zabawiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zabawmy |
|
| 2 os. |
zabaw |
zabawcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zabawiłbym bym zabawił |
zabawiłabym bym zabawiła |
zabawiłobym bym zabawiło |
zabawilibyśmy byśmy zabawili |
zabawiłybyśmy byśmy zabawiły |
| 2 os. |
zabawiłbyś byś zabawił |
zabawiłabyś byś zabawiła |
zabawiłobyś byś zabawiło |
zabawilibyście byście zabawili |
zabawiłybyście byście zabawiły |
| 3 os. |
zabawiłby by zabawił |
zabawiłaby by zabawiła |
zabawiłoby by zabawiło |
zabawiliby by zabawili |
zabawiłyby by zabawiły |
bezosobnik: zabawiono by
bezokolicznik: zabawić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zabawiwszy
gerundium: zabawienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zabawienie |
zabawienia |
| D. | zabawienia |
zabawień |
| C. | zabawieniu |
zabawieniom |
| B. | zabawienie |
zabawienia |
| N. | zabawieniem |
zabawieniami |
| Ms. | zabawieniu |
zabawieniach |
| W. | zabawienie |
zabawienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zabawiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zabawiony |
zabawiony |
zabawiony |
zabawione |
zabawiona |
| D. | zabawionego |
zabawionego |
zabawionego |
zabawionego |
zabawionej |
| C. | zabawionemu |
zabawionemu |
zabawionemu |
zabawionemu |
zabawionej |
| B. | zabawionego |
zabawionego |
zabawiony |
zabawione |
zabawioną |
| N. | zabawionym |
zabawionym |
zabawionym |
zabawionym |
zabawioną |
| Ms. | zabawionym |
zabawionym |
zabawionym |
zabawionym |
zabawionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zabawieni |
zabawieni |
zabawione |
zabawione |
| D. | zabawionych |
zabawionych |
zabawionych |
zabawionych |
| C. | zabawionym |
zabawionym |
zabawionym |
zabawionym |
| B. | zabawionych |
zabawionych |
zabawionych |
zabawione |
| N. | zabawionymi |
zabawionymi |
zabawionymi |
zabawionymi |
| Ms. | zabawionych |
zabawionych |
zabawionych |
zabawionych |
odpowiednik aspektowy: bawić
Składnia
| Rzosobowy | + | zabawić | + |
KOGO +
(CZYM)
|
2. w Paryżu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka
Połączenia
- zabawić w Gdańsku, w Moskwie, w Paryżu, w Warszawie…
- ileś, kilka dni, tydzień; długo, krótko, niedługo zabawić
- zamierzać zabawić gdzieś
Cytaty
|
Marta jednak, mimo że wchodzi do mieszkania Rafała, rozgląda się nieuważnie, jak ktoś, kto wpadł tu przypadkiem i nie zamierza zabawić zbyt długo. źródło: NKJP: Anna Onichimowska: Trzecie oko, 2009 |
|
|
Zamierzał zabawić tydzień, pozostał trzy miesiące [...]. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zabawię |
zabawimy |
|||
| 2 os. |
zabawisz |
zabawicie |
|||
| 3 os. |
zabawi |
zabawią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zabawiłem +(e)m zabawił |
zabawiłam +(e)m zabawiła |
zabawiłom +(e)m zabawiło |
zabawiliśmy +(e)śmy zabawili |
zabawiłyśmy +(e)śmy zabawiły |
| 2 os. |
zabawiłeś +(e)ś zabawił |
zabawiłaś +(e)ś zabawiła |
zabawiłoś +(e)ś zabawiło |
zabawiliście +(e)ście zabawili |
zabawiłyście +(e)ście zabawiły |
| 3 os. |
zabawił |
zabawiła |
zabawiło |
zabawili |
zabawiły |
bezosobnik: zabawiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zabawmy |
|
| 2 os. |
zabaw |
zabawcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zabawiłbym bym zabawił |
zabawiłabym bym zabawiła |
zabawiłobym bym zabawiło |
zabawilibyśmy byśmy zabawili |
zabawiłybyśmy byśmy zabawiły |
| 2 os. |
zabawiłbyś byś zabawił |
zabawiłabyś byś zabawiła |
zabawiłobyś byś zabawiło |
zabawilibyście byście zabawili |
zabawiłybyście byście zabawiły |
| 3 os. |
zabawiłby by zabawił |
zabawiłaby by zabawiła |
zabawiłoby by zabawiło |
zabawiliby by zabawili |
zabawiłyby by zabawiły |
bezosobnik: zabawiono by
bezokolicznik: zabawić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zabawiwszy
gerundium: zabawienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zabawienie |
zabawienia |
| D. | zabawienia |
zabawień |
| C. | zabawieniu |
zabawieniom |
| B. | zabawienie |
zabawienia |
| N. | zabawieniem |
zabawieniami |
| Ms. | zabawieniu |
zabawieniach |
| W. | zabawienie |
zabawienia |
odpowiednik aspektowy: bawić
Składnia
| Rzosobowy | + | zabawić | + |
(GDZIE)
|