UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zabawić

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *zabaviti 'zająć czymś'

1. zająć kogoś

Definicja

zapewnić komuś rozrywkę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Połączenia

  • kabaret zabawi kogoś
  • zabawić czytelników, dzieci, gości, ludzi, publiczność, towarzystwo, widzów, zebranych
  • zabawić dowcipem, opowieścią, rozmową
  • umieć zabawić

Cytaty

W czasie, kiedy będzie obradować jury w składzie, Stanisław Tym, Zenon Laskowik, Andrzej Zaorski, publiczność zabawi Kabaret Moralnego Niepokoju.

źródło: NKJP: (SIYA): Koniec Przewałki, Gazeta Wrocławska, 2003-03-29

[...] Panienka ze dworu, nie ma piętnastu lat, jeszcze niewinna. Potrafi zabawić was rozmową, tańczy, śpiewa [...].

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabawię
zabawimy
2 os. zabawisz
zabawicie
3 os. zabawi
zabawią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabawiłem
+(e)m zabawił
zabawiłam
+(e)m zabawiła
zabawiłom
+(e)m zabawiło
zabawiliśmy
+(e)śmy zabawili
zabawiłyśmy
+(e)śmy zabawiły
2 os. zabawiłeś
+(e)ś zabawił
zabawiłaś
+(e)ś zabawiła
zabawiłoś
+(e)ś zabawiło
zabawiliście
+(e)ście zabawili
zabawiłyście
+(e)ście zabawiły
3 os. zabawił
zabawiła
zabawiło
zabawili
zabawiły

bezosobnik: zabawiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabawmy
2 os. zabaw
zabawcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabawiłbym
bym zabawił
zabawiłabym
bym zabawiła
zabawiłobym
bym zabawiło
zabawilibyśmy
byśmy zabawili
zabawiłybyśmy
byśmy zabawiły
2 os. zabawiłbyś
byś zabawił
zabawiłabyś
byś zabawiła
zabawiłobyś
byś zabawiło
zabawilibyście
byście zabawili
zabawiłybyście
byście zabawiły
3 os. zabawiłby
by zabawił
zabawiłaby
by zabawiła
zabawiłoby
by zabawiło
zabawiliby
by zabawili
zabawiłyby
by zabawiły

bezosobnik: zabawiono by

bezokolicznik: zabawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zabawiwszy

gerundium: zabawienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zabawienie
zabawienia
D. zabawienia
zabawień
C. zabawieniu
zabawieniom
B. zabawienie
zabawienia
N. zabawieniem
zabawieniami
Ms. zabawieniu
zabawieniach
W. zabawienie
zabawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zabawiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zabawiony
zabawiony
zabawiony
zabawione
zabawiona
D. zabawionego
zabawionego
zabawionego
zabawionego
zabawionej
C. zabawionemu
zabawionemu
zabawionemu
zabawionemu
zabawionej
B. zabawionego
zabawionego
zabawiony
zabawione
zabawioną
N. zabawionym
zabawionym
zabawionym
zabawionym
zabawioną
Ms. zabawionym
zabawionym
zabawionym
zabawionym
zabawionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zabawieni
zabawieni
zabawione
zabawione
D. zabawionych
zabawionych
zabawionych
zabawionych
C. zabawionym
zabawionym
zabawionym
zabawionym
B. zabawionych
zabawionych
zabawionych
zabawione
N. zabawionymi
zabawionymi
zabawionymi
zabawionymi
Ms. zabawionych
zabawionych
zabawionych
zabawionych

odpowiednik aspektowy: bawić

Składnia

Rzosobowy + zabawić +
KOGO + (CZYM)

2. w Paryżu

Definicja

żart. 
spędzić pewien czas w jakimś miejscu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka

Połączenia

  • zabawić w Gdańsku, w Moskwie, w Paryżu, w Warszawie…
  • ileś, kilka dni, tydzień; długo, krótko, niedługo zabawić
  • zamierzać zabawić gdzieś

Cytaty

Marta jednak, mimo że wchodzi do mieszkania Rafała, rozgląda się nieuważnie, jak ktoś, kto wpadł tu przypadkiem i nie zamierza zabawić zbyt długo.

źródło: NKJP: Anna Onichimowska: Trzecie oko, 2009

Zamierzał zabawić tydzień, pozostał trzy miesiące [...].

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabawię
zabawimy
2 os. zabawisz
zabawicie
3 os. zabawi
zabawią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabawiłem
+(e)m zabawił
zabawiłam
+(e)m zabawiła
zabawiłom
+(e)m zabawiło
zabawiliśmy
+(e)śmy zabawili
zabawiłyśmy
+(e)śmy zabawiły
2 os. zabawiłeś
+(e)ś zabawił
zabawiłaś
+(e)ś zabawiła
zabawiłoś
+(e)ś zabawiło
zabawiliście
+(e)ście zabawili
zabawiłyście
+(e)ście zabawiły
3 os. zabawił
zabawiła
zabawiło
zabawili
zabawiły

bezosobnik: zabawiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zabawmy
2 os. zabaw
zabawcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zabawiłbym
bym zabawił
zabawiłabym
bym zabawiła
zabawiłobym
bym zabawiło
zabawilibyśmy
byśmy zabawili
zabawiłybyśmy
byśmy zabawiły
2 os. zabawiłbyś
byś zabawił
zabawiłabyś
byś zabawiła
zabawiłobyś
byś zabawiło
zabawilibyście
byście zabawili
zabawiłybyście
byście zabawiły
3 os. zabawiłby
by zabawił
zabawiłaby
by zabawiła
zabawiłoby
by zabawiło
zabawiliby
by zabawili
zabawiłyby
by zabawiły

bezosobnik: zabawiono by

bezokolicznik: zabawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zabawiwszy

gerundium: zabawienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zabawienie
zabawienia
D. zabawienia
zabawień
C. zabawieniu
zabawieniom
B. zabawienie
zabawienia
N. zabawieniem
zabawieniami
Ms. zabawieniu
zabawieniach
W. zabawienie
zabawienia

odpowiednik aspektowy: bawić

Składnia

Rzosobowy + zabawić +
(GDZIE)
Data ostatniej modyfikacji: 17.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json